|
ORTADOĞU: Nükleer pazarlıklar seçimlere odaklandı |
|
|
|
|
Yazar Ayşen Baylak
|
Avrupa ile İran arasında Cenevre’de yapılan nükleer pazarlıklar pamuk ipliğine bağlı olarak şimdilik devam etse de, 17 Haziran’da yapılacak seçimle iş başına gelecek yeni Cumhurbaşkanının tutumu pazarlıklarda belirleyici olacak.
İranlı temsilcilerle İngiltere, Fransa ve Almanya'nın dışişleri bakanları İran'ın nükleer programı üzerindeki açmazı kırmak amacıyla İsviçre'nin Cenevre kentinde yaptıkları görüşmelerin son turunu Mayıs ayı sonunda tamamladılar.
İran Dışişleri Bakanı Kemal Harrazi, Avrupa’yla sürdürülen müzakerelerden istedikleri sonucu alamadıklarını; ancak müzakerelerin uzun vadede faydalı olacağına inandığını bildirdi. İran Yüksek Milli Güvenlik Şurası Başkanı Hasan Ruhani, İtalyan La Republica gazetesine verdiği röportajda, Avrupa’nın müzakere sürecini İran’a zaman kaybettirmek için uzattığını ve müzakereler sona erene kadar İran’ın tüm nükleer faaliyetlerini durdurmasını istediğini belirtti. Ruhani; “Ancak biz sonsuza kadar böyle devam edemeyiz. Ya bir ay ya da en fazla iki ay bekleyebiliriz. Binlerce mühendis ve teknisyenimizi işlerinden daha fazla alıkoyamayız.” diye ilave etti. İran Parlamentosu da çok geçmeden, İsfahan’daki tesislerin enerji dönüşüm programı çalışmalarına başlamasını onayladı. Tony Blair bu gelişmenin öncesinde İran’la müzakerelerin devam etmesi gerektiğini belirtmiş ve bir neticeye ulaşılamaması halinde dosyanın BM Güvenlik Konseyi’ne taşınmasına destek verecekleri tehdidinde bulunmuştu. Ancak İranlı yetkililer, baskıların artması durumunda mesele Güvenlik Konseyi’ne taşınmadan NPT’den (Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması) çekilmemeleri için hiçbir sebep olmadığını belirttiler. ABD’nin şahinlerinden Richard Perle, New Perspectives Quarterly’nin bahar sayısına verdiği mülakatta İranlılara güvenilemeyeceğini, müzakerelerin de nükleer silah üretmelerine engel olmayacağını belirttikten sonra, İran’daki rejim muhaliflerine hitaben Ukrayna, Sırbistan gibi diğer ülkelere verdiklerine benzer güçlü bir desteği İran’a da verecekleri vaadinde bulundu.
Öte yandan uluslararası siyasal aktörler ve gözlemciler, dikkatlerini 17 Haziran’da İran’da gerçekleştirilecek olan başkanlık seçimlerine yöneltmiş durumdalar. En güçlü adaylardan Haşimi Rafsancani İran’ın nükleer faaliyetlerinden vazgeçmeyeceğini bildirdi. Konuya daha radikal yaklaşan adayların da kazanma ihtimalinin yüksek olmasına karşın uluslararası kamuoyu, Avrupa’nın müzakereleri devam ettirmesi ve İran’ın da Avrupa’ya karşı anlayışlı davranması gerektiği yönünde fikir beyan ediyor. |
