İSLAM COĞRAFYASI: Bir esenlik yurdu: Bruney Sultanlığı PDF Yazdır E-posta
Yazar Zeliha Sağlam   
İsminin anlamı “barış ve selamet yeri” olan Bruney, dünyanın en zengin ülkelerinden biri olarak biliniyor.
Image

Güneydoğu Asya’da Borneo Adası’nın kuzeybatısında bulunan ve dünyanın en zengin ülkeleri arasında yer alan Bruney’in tek komşusu, ülkenin güneyinde bulunan Malezya’dır. Bruney’in adı Malayca’da barış ve selamet yeri anlamına gelir. Güneydoğu Asya ülkelerinin belirgin, birbirine benzer özelliklerinden olan karışık etnik yapı burada da kendini gösterir. Ülke nüfusu Malaylar, Çinliler, Güney Asyalılar, Kedaylar ve Melanular’dan oluşur. Halkın %75’i Müslüman, %15’i Budist ve %9’u da Hıristiyan’dır.

İslam, öncelikle Arap dünyasından Malaka’ya gelen tüccarlarla civar sultanlıklara yayılmış ve buralarda Güneydoğu Asya kültürüne uygun bir model oluşturmuştur. Bruney Sultanlığı’nın İslam’la ilk tanışması 15. yüzyılda Bruney Sultanı’nın Müslüman Malaka’yı ziyaretine dayanır. Sultan Awang Alang Betatar, Malaka Sultanlığı’nı ziyareti sırasında tanıştığı İslam’ı benimser ve adını Muhammed Şah İskender olarak değiştirir. Böylece, Bruney’de Müslüman bir sultanlık kurulmuş olur. 15. yüzyılda büyük bir devlet haline gelen Bruney, bu dönemde Filipinler’in Luzon ve Sulu Takımadaları ve Borneo Yarımadası’nın büyük bir bölümüne sahiptir.

Batı’nın sömüreceği, kaynaklarından faydalanabileceği yerler aramak için düzenlediği keşif yolculuklarının duraklarından biri de zengin Bruney topraklarıdır. 16. yüzyılda Filipinler’e gelen İspanyolların saldırılarına uğrayan Bruney, 17. yüzyıl başlarında Hollandalıların güneybatıdan başlattığı akınlarla zor duruma düşer. Sonrasında ise Hollandalılar Bruney’in güneyinde koloniler kurmaya başlarlar. Doğu Hint Adaları’nın Hollandalıların sömürüsüne geçmesinin ardından bölgeye gelen İngiliz sömürgeciler Bruney’e göz diker burayı yeni sömürge hedefleri arasına koyarlar.
Image
İngiliz Doğu Hindistan Şirketi bölgedeki gücünü ve varlığını arttırdıkça buralardaki Hollanda sömürüsü zayıflar. 1888’de Bruney tamamen İngilizlerin himayesi altına girer. 1941’de ise Japonya’nın işgal ettiği Bruney, Avustralya birliklerinin bölgeyi geri almasının ardından İngilizlere devredilir.

Image Sömürü devletlerinden yakalarını kurtaramayan Bruneyliler kendi topraklarında söz hakkı sahibi olmak ve ülkelerine kendileri yön vermek istediklerinden parti kurma girişiminde bulunurlar. Kurulan Bruney Halk Partisi taraftarlarının sömürü altındaki sultanlıklarını uyandırmak için başlattıkları ayaklanma İngilizler tarafından bastırılır. Demokrasinin şartlarından olan katılım, seçme ve seçilme umutları da böylece söndürülür. Bruney’de ilk anayasa 1959’da kabul edilir. 1965 yılında göstermelik bir seçim yapılsa dahi ülke yine İngilizlerin himayesindedir. Bu tarihten sonra ülke otokrasi ile yönetilmeye başlar.

1 Ocak 1984’te bağımsızlıklarına kavuşurlar; ancak bağımsızlıklarını elde etmeleri de yine himaye edildikleri devletle, İngiltere’yle anlaşma sonucu gerçekleşir. Ülke her ne kadar iç ve dış kararlarında bağımsız görünse de İngiliz koruması altında olduğunu her zaman hissettirir.

İç işlerinde bağımsız, dış işlerinde ise İngiltere’ye bağlı olan ülkede insan hakları ihlali olarak ilk sırada muhalif seslere yer verilmemesi geliyor. Sultanlığın muhaliflere gösterdiği baskıcı tavır yeni oluşumları engelliyor. Halkın tepkisini çekmek istemeyen sultan, insanların hassas olduğu konularda dikkatli davranarak sempati kazanmaya çalışıyor. Gelir dağılımındaki dengesizlik ise ülkenin önemli problemleri arasında yer alıyor. Ancak geleneklerin de etkisiyle halkın yaşamından şikayetçi olmaması, sıkıntıların gün yüzüne çıkmasını engelliyor.

Tarihi, sömürgeci devletlere karşı ayakta kalma mücadelesi ile geçen Bruney, bağımsızlık sonrası girişimleriyle müreffeh bir ülke haline gelir. Bölgede önemli bir etkisi olan Asya Uluslar Birliği (ASEAN), Müslüman ülkelerin üyesi bulunduğu İslam Konferans Örgütü (İKÖ), Petrol İhraç Eden Ülkeler Teşkilatı (OPEC) ve Birleşmiş Milletler Teşkilatı’na da üye olan Bruney, ekonomik anlamda hızla ilerleme kaydeder ve son yıllarda yurt dışına öğrenci göndererek eğitim alanında da ilerlemeyi amaçlar. Günümüzde Bruney, körfez ülkelerinde kurulan faizsiz finans kuruluşlarıyla iş yapan faizsiz bankasıyla, halkın faiz konusundaki hassasiyetine de cevap vererek onların rahat yatırım yapmalarına olanak sağlamaktadır.

1965 yılından bu yana seçim yapılmayan ülkede devlet ve hükümet başkanlığı görevinde bulunan sultan, geniş yetkilere sahiptir. Devletin politikaları muhalif seslerin çıkmasını engellemektedir. Güneydoğu Asya’nın en zengin ülkesi olan Bruney halkının ortalama gelir düzeyinin iyi olması, yönetimin yaptığı aşırı harcamaların halkın gözüne batmamasına sebep oluyor.
Petrol ve doğalgaz zengini olan Bruney’in topraklarının %70’i ormanlarla çevrili. Tabii zenginliklerinden olan kauçuk, ülke ticaretinde oldukça önemli bir yer teşkil ediyor. Nemli ve sıcak bir iklime sahip olan Bruney, bütün yıl muson yağmurları ile ıslanıyor. Ülkedeki sosyal hayat, bol yağışlı Bruney’in yapısına uygun şekillenmiş; nehir yataklarına yakın yerlerde bulunan evler direkler üzerine yerleştirilerek su baskınlarına karşı korunmuş. Halkın köylerde yaşayan bölümü balıkçılık yaparak ve pirinç yetiştirerek geçimini sağlıyor. Sıcak iklim, insanların karakterlerini de etkilemiş. Oldukça mülayim ve samimi olan bölge insanı geleneği ile barışık. Tabiatın Allah tarafından onlara bahşedildiğine inanan ülke halkı için ağaç kesmenin cezası oldukça yüksek.

Genel olarak esenlik içinde yaşayan ve müreffeh bir ülkeye sahip olan halk, sosyal hayatın her alanında varlık göstermeye çalışıyor.

Resmi adı : Bruney Sultanlığı
Bağımsızlık tarihi : 1 Ocak 1984
Yönetim biçimi : Meşruti Monarşi
Başkenti : Bender Seri Begavan
Nüfusu : 372.361
Yüzölçümü : 5.770 km²
Dil : Malayca ve İngilizce
Dini : İslam (resmi), Budizm, Hıristiyanlık
 
< Önceki
Değerli Okuyucularımız, Son aylarda yoğun olarak medyada yer alan, dünya gıda stoklarının azalmaya başladığı haberlerinden sonra birçok ülkede tahıl ve bakliyat fiyatlarının fahiş oranda yükselmesi, Yemen ve Mısır gibi ülkelerde gıda fiyatları için çıkan isya...
Irak Savaşı’nın milyonerleri kimler? Savaş ve işgal, bir yandan yüz binlerce insanın hayatına mal olurken diğer yandan işgalci güçlerin servetlerini artırıyor. OMB Watch adlı kuruluşun yaptığı araştırma, ABD Kongresi’nin dörtte birinden fazlasının Irak’taki i...
Birleşmiş Milletler (BM) Barış Gücü askerlerinin, görev yaptıkları ülkelerde çatışan taraflar arasındaki ateşkes hattının korunmasını sağlamak, çatışmaların yeniden başlamasını engellemek, gerektiğinde isyancı grupların silahsızlandırılmasını sağlamak gibi “ba...
Burundi, farklı isyancı grupların iktidara gelmeleri nedeniyle soykırımlardan ve soykırım suçlamalarından başını alamıyor. Bir zamanların isyancıları gün gelip iktidar olunca diğerleri isyancı konumuna düşüyor. Şu anda iktidarda bulunan parti, Tutsilere karşı soykırımları ile b...
1,5 milyon kişinin insani yardıma muhtaç olduğu Somali’de güvenlik, Etiyopya işgali öncesinde görece iyiydi. Etiyopya ve diğer mihraklar, ülkeyi ve halkını rahat bırakıyor....
Güney Afrika Cumhuriyeti, ikinci bir apartheid devrine doğru gidiyor. 1994’e kadar beyaz azınlığın siyah çoğunluğa uyguladığı ırkçı şiddet, şimdilerde Afrikalı göçmenler üzerinde yoğunlaşıyor. Göçmenlere karşı yapılanlar, ülkede tam bir i&cc...
Önce Birmanya dedik, sonra dilimize Burma yerleşti, şimdi de Myanmar oldu Güneydoğu Asya’nın bu fakir ülkesi. Altın Buda heykelleriyle dolu tapınaklarında bir avuç pirinç için dilenen insanlar, turistlerin etrafında pervane olup alacakları bir dolar karşılı...
Lübnan’daki yeni seçim kanunu gelecekteki sürtüşmeleri engellemeyecektir. Zira Lübnan Ortadoğu’nun minyatürü ve aynasıdır ve mayın tarlasıdır. Ortadoğu’daki karmaşa ilk önce ona yansır ve kozlar orada paylaşılır. ...
Uzun süredir hükümeti boykot eden Sünnilerin hükümete yeniden dönme kararları, Amerika’ya kök söktüren Sünni aşiretlerin, en azından önemli bir bölümünün, Amerikalılara karşı savaşmaktan vazgeçmesi, Irak cep...
Uzunca bir süredir hükümet güçleriyle ayrılıkçı el-Husi taraftarları arasında, binlerce kişinin hayatını kaybettiği silahlı çatışmaların yaşandığı Yemen, geçtiğimiz günlerde bir parlamento üyesi ve beraberindekilere düzenlenen suikastla...
Küçük Dinara okul koridorunda hissettiği bir kokunun ardından nefes alamayıp yere yığıldı. Kendine geldi gelmesine ama bir süre sonra boğazında şiddetli ağrılar hissetmeye başladı. Sonrasında da geçici bir hafıza kaybı yaşadı. Durduk yere çığlık atmaya başladı. Ha...
17 Şubat 2008’de Kosova Meclisi, “Bizler halkımızın demokratik yollarla seçilmiş liderleri olarak Kosova’nın bağımsız ve hakim bir devlet olduğunu ilan ediyoruz.” sözleriyle Kosova’nın bağımsızlığını tüm dünyaya duyurdu. Bu olay, nüfusunun %90...
Artan gıda fiyatları açlık sorununun derinleşmesine neden olarak gösteriliyor; ancak gıda fiyatlarının artması ve açlığın yaygınlaşması, sadece gıda stokları ve iklim şartları ile ilgili değildir. Bu durum, gıda borsasından ve market spekülasyonlarından, biyoyakıt üreti...
İnsanoğlunun tarih boyunca en büyük endişelerinden birini açlık sorunu oluşturmuş; yoksulluk, sefalet ve ölümle birlikte açlık “mahşerin dört atlısı”ndan biri sıfatıyla anılmıştır. Bunun gayet anlaşılabilir nedenleri vardır: İnsan, hayata tutunabilm...
Açlığın küreselleşmesi riski altında iflas eden asıl, unsur küresel kapitalist paradigmanın kendisidir....
İnsanlar dünyada yeterince gıda olmadığı için değil, alım güçleri ve paraları olmadığı için, yani yoksul oldukları için açlık riski altında hayatlarını sürdürüyorlar. Yaşanan adaletsizliğin, eşitsizliğin ve dengesiz gıda dağılımının sebeple...
Bugün tüm uluslararası sözleşmelerde de belirtildiği gibi, insanın en önemli hakkı “yaşam hakkı”dır. Tüm haklar bundan sonra gelir. Açlık ise bu en önemli hakkı tehdit eden başlıca düşmandır. İnsan hayatı korunacaksa, açlık sorununa bir in...
Komünist düzenden bıkmış insanlar, Abdulvali Kari’nin kişiliği ve çalışmaları sonucunda yeni bir hayatı seçti....
Günümüzde el değmemiş yeni su kaynaklarının bulunduğu topraklarda yaşayan yerel halklar, etnik azınlıklar ve diğer görece güçsüz gruplar “ekonomik alanda kalkınma”nın önünde engel olarak görülüyor. ...
Bangsomorolular, bölgeye ait enstrümanları tagonggo ve kapanirong ile özgürlüğe adanmış tarihleri, yok olmaması için ellerinden geleni yaptıkları kültürleri ve öz değerleri için ağıtlar yakıyor… ...

Sayı 43

DÜNYA GÜNDEMİ; Somali'de bölgesel ve uluslararası güçlerin tetiklediği insani krizler
1,5 milyon kişinin insani yardıma muhtaç olduğu Somali’de güvenlik, Etiyopya işgali öncesinde görece iyiydi. Etiyopya ve diğer mihraklar, ülkeyi ve halkını rahat bırak...

43. Sayı Sunuş
Değerli Okuyucularımız,
Son aylarda yoğun olarak medyada yer alan, dünya gıda stoklarının azalmaya başladığı haberlerinden sonra birçok ülkede tahıl ve bakliyat ...

ADANMIŞ HAYATLAR; Allame Abdulvali Kari Mirzaev
Komünist düzenden bıkmış insanlar, Abdulvali Kari’nin kişiliği ve çalışmaları sonucunda yeni bir hayatı seçti....

DÜNYA GÜNDEMİ; Yemen'de kuzeyden yükselen ateş, Sana'yı da kuşatacak mı?

Uzunca bir süredir hükümet güçleriyle ayrılıkçı el-Husi taraftarları arasında, binlerce kişinin hayatını kaybettiği silahlı çatışmaların yaşandığı Yemen,...

DOSYA; Dünyada ve Türkiye'de açlık sorunu
İnsanoğlunun tarih boyunca en büyük endişelerinden birini açlık sorunu oluşturmuş; yoksulluk, sefalet ve ölümle birlikte açlık “mahşerin dört atlısı”...

DOSYA: AÇLIK KADER DEĞİLDİR

Artan gıda fiyatları açlık sorununun derinleşmesine neden olarak gösteriliyor; ancak gıda fiyatlarının artması ve açlığın yaygınlaşması, sadece gıda stokları ve iklim şartları...

DÜNYA GÜNDEMİ; Kasırgaya rağmen referandum, cuntaya rağmen yaşam: Myanmar gerçeği

Önce Birmanya dedik, sonra dilimize Burma yerleşti, şimdi de Myanmar oldu Güneydoğu Asya’nın bu fakir ülkesi. Altın Buda heykelleriyle dolu tapınaklarında bir avuç pi...