DÜNYA GÜNDEMİ: AFRİKA; Sürgündeki Moritanlar PDF Yazdır E-posta
Yazar Ömer Faruk Korkmaz   
Moritanlara göre Fransızlar, Arapları ve siyahileri ayrı ayrı örgütleyerek halkı birbirine düşürdü. Bundan dolayı, mevcut cumhurbaşkanının ülkede af ilan etmesi ülke barışı için çok önemli bir adım olarak görülüyor.

ImageBatı Afrika’nın önemli ülkelerinden birisi olan Moritanya, bağımsızlığını kazandığı 1960 yılından bu yana sık sık askeri ihtilallere maruz kalmakta ve bir türlü istikrara kavuşamamakta.
1984 yılında Muaviye Tai, ülkede yaşanan kargaşaya son vermek adına ihtilalle yönetime geldi. Ancak ülke hâlâ siyasi krizler yaşıyor, partiler arası çekişmeler sürüyordu. Bu gruplar arasında en radikal olanlardan birisi de siyahi milliyetçiliğinin başını çeken The African Liberation Forces of Moritania (Moritanya’nın Afrikalı Özgürlük Güçleri / FLAM) örgütüydü. Bu örgüt, Fransa tarafından desteklenen oldukça radikal bir örgüttü. Ülkedeki siyahi nüfus %20 civarında olmasına rağmen örgüt, Moritanya’nın siyahilerin devleti olduğunu ve devleti siyahilerin yönetmesi gerektiğini iddia ediyor.
1987 yılında örgütle ilişkisi olduğu iddia edilen ordu içinden bir grup siyahi kökenli subay, Muaviye yönetimini devirmek istedi. Ancak Muaviye olayı erken fark etti ve ihtilal girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. Muaviye bu girişimin liderlerini 28 Aralık 1987’de, ülkenin bağımsızlık gününde, idam edip kalanları da ordudan attı.
Moritanya’da daha sonra yaşanan kargaşaya ise 1989 yılında yaşanan bir olay sebep oldu. Senegal-Moritanya sınırında yaşayan Senegalli köylülerin, Moritanyalı bir köylüyü dövmeleri sonrasında çıkan kavgada bir Senegalli öldü. Bu olay Senegal’de infiale neden oldu ve çıkan olaylarda Senegal’de yaşayan ve Senegal ekonomisinde önemli yeri olan Moritan kökenli tüccarların dükkanları yağmalandı, bazıları öldürüldü. Senegal hükümeti ise olaylar karşısında gerekli önlemleri almadığı için suçlandı.
Senegal’deki olaylara tepki olarak Moritanya’da yaşayan Senegal kökenli siyahilere karşı saldırılar başladı. Moritanya’daki siyahiler genelde fakir ailelerdi. Sınırda meydana gelen olaylarla da ilgileri yoktu. Ancak Fransız basını sınırdaki olayı haftalarca gündemde tutarak olayları tırmandırdı. Senegal’deki Moritanların katliama uğradığı haberleri Moritanya devletini harekete geçirdi ve bu basit olay iki devlet arasında bir krize neden oldu. Bunun üzerine bazı Arap devletleri ve BM, iki ülke arasında arabuluculuk yaptı. Sonunda iki devlet masaya oturdu ve nüfus mübadelesine karar verildi. Senegal’de bulunan Moritanlar Moritanya’ya, Moritanya’daki Senegalliler de Senagal’e geri gönderildi.
Ancak bu arada Moritanya vatandaşı birçok siyahi de zorla Senegal’e gönderildi. Senegal, Moritan kökenli siyahileri almak istemeyince binlerce insan ortada kaldı. Moritanya, bu kişilerin Moritan olmadığını iddia ediyordu. Bunun üzerine BM tarafından Senegal sınırında ve komşu ülke Mali’de bu insanlar için büyük çadır kentler kuruldu.
Ülkede yaşanan olaylar karşısında İslamcı gruplar dışındaki bütün Moritan partileri siyahilere karşı tek cephe oldular. Bu kadar aşırı milliyetçiliğin İslamiyet’le ilgisi bulunmadığını, olaylara karışmayan masum siyahilere karşı yapılanların doğru olmadığını söyleyen İslami guruplar da vatan haini olarak suçlanıp kargaşadan nasiplerini aldılar. Siyahilerı savunan beyaz imamlara cezalar yağdırıldı.
Geçen zaman içerisinde sürgüne gönderilen bu insanların bir kısmı Moritanya’ya geri dönse de büyük bir kısmı halen sürgünde yaşamaya devam ediyor.
Son yapılan seçimlerde cumhurbaşkanlığını kazanan Sidi Muhammed Şeyh Abdullah, seçimler sırasında bu sorunu çözeceğine dair halka söz vermişti. Bugünlerde dünya kamuoyunun gündemine gelen bu mesele yaklaşık 20 bin siyahinin kendi ülkeleri Moritanya’ya dönmesine izin verilmesi meselesidir.
Moritanya yönetimi böylece merkezi Fransa’da bulunan ve Moritanya’ya karşı Fransa tarafından desteklenen siyahi özgürlük hareketi FLAM örgütünün büyük bir kozunu daha elinden almış oldu.
Siyahileri adına siyaset yapan Islah ve Adalet Partisi Genel Başkanı İbrahim Sar, son seçimlere bağımsız olarak girdi ve sadece %7 oy alabildi. Diğer partilerden aday olan siyahiler ise parlamentoya girdiler. Şu anda senato başkanlığını ırkçı siyahilere destek vermeyen bir siyahi yapıyor.
FLAM örgütü, Fransa güdümünde radikal siyahi milliyetçisi bir kurum olduğundan siyahlar tarafından da sevilmiyor. Bu grubun siyahların sorunlarının ticaretini yaptığına dair suçlamalar var.
Tarih boyunca bu bölgede Araplarla siyahiler, İslam kardeşliği içinde bir arada yaşadılar. Her yerde olduğu gibi siyahi alimlerin Arap talebeleri, Arap camilerin de siyahilerin eğitim gördüğü medreseleri vardı. Yaşanan her şeye rağmen bugün hâlâ medreselerde Araplarla siyahiler aynı ortamlarda eğitim görüyor. Bu medreselerde okuyan gençler hiçbir etnik çatışmaya karışmıyor.
Moritanlara göre iki toplum arasındaki kardeşliği Fransızlar bozdu. Fransızlar, Arapları ve siyahileri ayrı ayrı örgütleyerek halkı birbirine düşürdü. Bundan dolayı, mevcut cumhurbaşkanının ülkede af ilan etmesi ülke barışı için çok önemli bir adım olarak görülüyor. Ülkedeki bazı çevrelerse siyahileri Senegal’e gönderen eski cumhurbaşkanı Muaviye’nin yargılanmasını istiyor. Moritanya’daki olayların nasıl gelişeceğini ise zaman gösterecek.
Image
 
< Önceki   Sonraki >
Değerli Okuyucularımız, Son aylarda yoğun olarak medyada yer alan, dünya gıda stoklarının azalmaya başladığı haberlerinden sonra birçok ülkede tahıl ve bakliyat fiyatlarının fahiş oranda yükselmesi, Yemen ve Mısır gibi ülkelerde gıda fiyatları için çıkan isya...
Irak Savaşı’nın milyonerleri kimler? Savaş ve işgal, bir yandan yüz binlerce insanın hayatına mal olurken diğer yandan işgalci güçlerin servetlerini artırıyor. OMB Watch adlı kuruluşun yaptığı araştırma, ABD Kongresi’nin dörtte birinden fazlasının Irak’taki i...
Birleşmiş Milletler (BM) Barış Gücü askerlerinin, görev yaptıkları ülkelerde çatışan taraflar arasındaki ateşkes hattının korunmasını sağlamak, çatışmaların yeniden başlamasını engellemek, gerektiğinde isyancı grupların silahsızlandırılmasını sağlamak gibi “ba...
Burundi, farklı isyancı grupların iktidara gelmeleri nedeniyle soykırımlardan ve soykırım suçlamalarından başını alamıyor. Bir zamanların isyancıları gün gelip iktidar olunca diğerleri isyancı konumuna düşüyor. Şu anda iktidarda bulunan parti, Tutsilere karşı soykırımları ile b...
1,5 milyon kişinin insani yardıma muhtaç olduğu Somali’de güvenlik, Etiyopya işgali öncesinde görece iyiydi. Etiyopya ve diğer mihraklar, ülkeyi ve halkını rahat bırakıyor....
Güney Afrika Cumhuriyeti, ikinci bir apartheid devrine doğru gidiyor. 1994’e kadar beyaz azınlığın siyah çoğunluğa uyguladığı ırkçı şiddet, şimdilerde Afrikalı göçmenler üzerinde yoğunlaşıyor. Göçmenlere karşı yapılanlar, ülkede tam bir i&cc...
Önce Birmanya dedik, sonra dilimize Burma yerleşti, şimdi de Myanmar oldu Güneydoğu Asya’nın bu fakir ülkesi. Altın Buda heykelleriyle dolu tapınaklarında bir avuç pirinç için dilenen insanlar, turistlerin etrafında pervane olup alacakları bir dolar karşılı...
Lübnan’daki yeni seçim kanunu gelecekteki sürtüşmeleri engellemeyecektir. Zira Lübnan Ortadoğu’nun minyatürü ve aynasıdır ve mayın tarlasıdır. Ortadoğu’daki karmaşa ilk önce ona yansır ve kozlar orada paylaşılır. ...
Uzun süredir hükümeti boykot eden Sünnilerin hükümete yeniden dönme kararları, Amerika’ya kök söktüren Sünni aşiretlerin, en azından önemli bir bölümünün, Amerikalılara karşı savaşmaktan vazgeçmesi, Irak cep...
Uzunca bir süredir hükümet güçleriyle ayrılıkçı el-Husi taraftarları arasında, binlerce kişinin hayatını kaybettiği silahlı çatışmaların yaşandığı Yemen, geçtiğimiz günlerde bir parlamento üyesi ve beraberindekilere düzenlenen suikastla...
Küçük Dinara okul koridorunda hissettiği bir kokunun ardından nefes alamayıp yere yığıldı. Kendine geldi gelmesine ama bir süre sonra boğazında şiddetli ağrılar hissetmeye başladı. Sonrasında da geçici bir hafıza kaybı yaşadı. Durduk yere çığlık atmaya başladı. Ha...
17 Şubat 2008’de Kosova Meclisi, “Bizler halkımızın demokratik yollarla seçilmiş liderleri olarak Kosova’nın bağımsız ve hakim bir devlet olduğunu ilan ediyoruz.” sözleriyle Kosova’nın bağımsızlığını tüm dünyaya duyurdu. Bu olay, nüfusunun %90...
Artan gıda fiyatları açlık sorununun derinleşmesine neden olarak gösteriliyor; ancak gıda fiyatlarının artması ve açlığın yaygınlaşması, sadece gıda stokları ve iklim şartları ile ilgili değildir. Bu durum, gıda borsasından ve market spekülasyonlarından, biyoyakıt üreti...
İnsanoğlunun tarih boyunca en büyük endişelerinden birini açlık sorunu oluşturmuş; yoksulluk, sefalet ve ölümle birlikte açlık “mahşerin dört atlısı”ndan biri sıfatıyla anılmıştır. Bunun gayet anlaşılabilir nedenleri vardır: İnsan, hayata tutunabilm...
Açlığın küreselleşmesi riski altında iflas eden asıl, unsur küresel kapitalist paradigmanın kendisidir....
İnsanlar dünyada yeterince gıda olmadığı için değil, alım güçleri ve paraları olmadığı için, yani yoksul oldukları için açlık riski altında hayatlarını sürdürüyorlar. Yaşanan adaletsizliğin, eşitsizliğin ve dengesiz gıda dağılımının sebeple...
Bugün tüm uluslararası sözleşmelerde de belirtildiği gibi, insanın en önemli hakkı “yaşam hakkı”dır. Tüm haklar bundan sonra gelir. Açlık ise bu en önemli hakkı tehdit eden başlıca düşmandır. İnsan hayatı korunacaksa, açlık sorununa bir in...
Komünist düzenden bıkmış insanlar, Abdulvali Kari’nin kişiliği ve çalışmaları sonucunda yeni bir hayatı seçti....
Günümüzde el değmemiş yeni su kaynaklarının bulunduğu topraklarda yaşayan yerel halklar, etnik azınlıklar ve diğer görece güçsüz gruplar “ekonomik alanda kalkınma”nın önünde engel olarak görülüyor. ...
Bangsomorolular, bölgeye ait enstrümanları tagonggo ve kapanirong ile özgürlüğe adanmış tarihleri, yok olmaması için ellerinden geleni yaptıkları kültürleri ve öz değerleri için ağıtlar yakıyor… ...

Sayı 43

DÜNYA GÜNDEMİ; Sonu gelmez yolsuzlukların başkahramanı: BM Barış Gücü askerleri
Birleşmiş Milletler (BM) Barış Gücü askerlerinin, görev yaptıkları ülkelerde çatışan taraflar arasındaki ateşkes hattının korunmasını sağlamak, çatışmaların yeniden b...

ADANMIŞ HAYATLAR; Allame Abdulvali Kari Mirzaev
Komünist düzenden bıkmış insanlar, Abdulvali Kari’nin kişiliği ve çalışmaları sonucunda yeni bir hayatı seçti....

DÜNYA GÜNDEMİ; Güney Afrika Cumhuriyeti'nde yabancı düşmanlığı
Güney Afrika Cumhuriyeti, ikinci bir apartheid devrine doğru gidiyor. 1994’e kadar beyaz azınlığın siyah çoğunluğa uyguladığı ırkçı şiddet, şimdilerde Afrikalı göç...

DOSYA; Küreselleşen açlık
Açlığın küreselleşmesi riski altında iflas eden asıl, unsur küresel kapitalist paradigmanın kendisidir....

DÜNYA GÜNDEMİ; ORTADOĞU: Lübnan'da devr-i Süleyman
Lübnan’daki yeni seçim kanunu gelecekteki sürtüşmeleri engellemeyecektir. Zira Lübnan Ortadoğu’nun minyatürü ve aynasıdır ve mayın tarlasıdır. Ortadoğu...

İKTİBAS; Geleceğin önüne kurulan bentler: Barajlar
Günümüzde el değmemiş yeni su kaynaklarının bulunduğu topraklarda yaşayan yerel halklar, etnik azınlıklar ve diğer görece güçsüz gruplar “ekonomik alanda kal...

43. Sayı Sunuş
Değerli Okuyucularımız,
Son aylarda yoğun olarak medyada yer alan, dünya gıda stoklarının azalmaya başladığı haberlerinden sonra birçok ülkede tahıl ve bakliyat ...