DOSYA: Savaş sonrası tek yanlı savaş PDF Yazdır E-posta
Yazar Zeliha Sağlam   
 Ülke sınırlarını korumak için ya da savaşlarda savunma amaçlı kullanılan mayınlar, oyun oynamak için evinden uzaklaşan bir çocuk, topraklarını ekmek isteyen bir çiftçi, hayvan güden bir çoban, okuluna farklı yoldan giden bir öğrenci veya çalışmaya giden bir işçi için ölüm tuzaklarına dönüşebiliyor.
Imageİyi ve kötünün yansımasını görmek için toprağa bakmak, topraktan bilgi almak gerek. Geçmiş toplumlar hakkında en sağlıklı bilgiler, kazılar yoluyla bizlere ulaşmaktadır. Kullanılan eşyalar ve yapıtlar yaşamın, mutluluk arayışının, umutların ve keşiflerin ipuçlarını verir. Tehlike duygusundan çok heyecanı artırır ve kazarak daha çok bilgiye ulaşmayı dürtüler.
Maalesef yüzyıllar sonra bizleri merak eden gelecek kuşaklar, bizler için bu kadar güzel duygular besleyerek kazı çalışmaları yapmayacak. Ekim arazilerinin, ormanların, dağlık bölgelerin kazılması sırasında ve hatta denizlerin diplerinde yapılan araştırmalar sonucunda bizler hakkında olumsuz veriler edinecek ve hayatı yok etmeye yönelik eğilimlerimizin izlerini görecekler. Çünkü kazdıkları yerlerde insanı yok etmeyi ve yaralamayı amaçlayan mayınlar, önceki toplumların yani bizlerin eşyaları olarak kendini gösterecek. Doğası itibariyle tabiatla haşır neşir olması gereken ruhumuza aykırı olarak, nasıl toprağa patlayıcılar ektiğimizi, doğamızı bozduğumuzu, onların geleceğini alt üst etmek için nasıl çalıştığımızı düşünecekler.
ImageSavaş sırasında ya da ülkelerin güvenliği için sınır noktalarında toprağın üstüne veya altına yerleştirilen, içi, kimyasal patlayıcı maddelerle doldurulan bir çeşit silahtır mayınlar. Savaş araçlarına zarar vermek, personeli etkisiz kılmak veya öldürmek için kullanılan bir çeşit koruyucu kaplama içinde bulunan patlayıcı olan mayınlar üzerinden bir ağırlık geçtiğinde veya baskı uygulandığında patlamak üzere toprağa yerleştirilir. Toprağa yerleştirildiği zamandan itibaren 75 yıl etkisini sürdürebilen bir ömre sahiptir. Savaş sonrasında, ülkeler bu mayınları etkisiz hale getirmekle görevlidirler. Ama maalesef imha edilmeyen bu sinsi silahlar masum insanları veya hayvanları ya sakat bırakıyor ya da hayatlarına mal oluyor.
İmha edilmemiş mayınların etkileri uzun yıllar devam ederken, yeni nesli de etkileyerek ya sakatlamakta ya da öldürmekte. Üretimi kolay ve ucuz olan bu katil silahların etkilerini yok etmek ise maalesef o kadar kolay değil. Binlerce kişi mayınların sebep olduğu sağlık problemleri nedeniyle tedaviye ihtiyaç duyuyor. Ülke sınırlarını korumak için ya da savaşlarda savunma amaçlı kullanılan mayınlar, oyun oynamak için evinden uzaklaşan bir çocuk, topraklarını ekmek isteyen bir çiftçi, hayvan güden bir çoban veya okuluna farklı yoldan giden bir öğrenci, çalışmaya giden bir işçi için ölüm tuzağı olabiliyor.
Alımı ucuz silahlar kategorisine giren mayınların tanesi iki-üç dolardan başlıyor fakat imhası için 500-1000 dolara varan maliyet gerekmekte. Bütün bu mayınların sökülmesinin 1100 yıl alacağı ise BM kayıtlarında belirtiliyor. Dünyada her yıl 15-26 bin kişi kara mayınları yüzünden ya ölüyor ya da organlarını kaybediyor. Bu kişilerin %80’ini sivillerin, üçte birini ise masum çocuklar oluşturmakta. Günümüzde 200-215 milyon civarında kara mayını, 78 ülkenin topraklarında kurbanlarını beklemekte. Topraklarında en çok mayın bulunan ülkelerin başında Bosna Hersek, Kamboçya, Hırvatistan, Afganistan ve Angola geliyor.
Image
Masum sivilleri sakatlayan, hayatlarına mal olan, ekim alanlarını kullanım dışı bırakan, yıllar yılı insanlara korkulu günler yaşatan mayınlar, en temel insan hakkı olan yaşam hakkını insan elinden alıyor. Bu sebeple, 1997’de Kanada’nın başkenti Ottowa’da kara mayınlarının üretiminin, satışının, taşınmasının ve kullanılmasının yasaklanması ve imhasına yönelik bir anlaşma imzalandı. Antlaşma, 1999’da yürürlüğe girdi. Yürürlüğe giren antlaşmaya imza atan ülkeleri denetlemek için kurulan Kara Mayınları İzleme Örgütü (Landmine Monitor)’nün 2007 raporuna göre, antlaşmanın yürürlüğe girmesinden bu yana 155 ülke antlaşmayı imzalarken 40 ülke imzalamayı reddetti. Dünyada 13 ülke hala mayın üreticisi konumunda. Amerika, Rusya ve Çin’inde aralarında bulunduğu üretici ülkeler, güvenliğin sağlanmasında mayınların etkin bir araç olduğu görüşüyle antlaşmayı imzalamayı reddediyor. Antlaşmayı imzalamayan üretici ülkelerin güvenlik problemini dile getirmelerinden çok, mayınlardan milyarlarca dolar kazanıyor olmaları, antlaşmayı göz ardı etmelerinin temel sebebi olarak karşımızda durmakta.
Düşmanı zor durumda bırakarak geriye püskürtmek, personeli imha etmek, psikolojik tehdit anlamda zor durumda bırakmak için yerleştirilen patlayıcı silahlar, savaş sonrasında savaş esnasında olduğundan daha çok kişinin canına mal olmakta. Dünyada 22 dakikada bir, asker veya sivil ayrımı gözetmeden, ya yaralayan ya da can alan patlayıcılar ayda 2000 kişinin hayatına mal oluyor.
 
< Önceki   Sonraki >
Değerli okuyucularımız, Bu ayki dosya konumuz beş yıl önce temelsiz suçlamalarla toprakları işgal edilip taş taş üstünde bırakılmadan yağmalanarak insan onurunun ayaklar altına alındığı Irak’taki yaşam hakkı ihlalleri. Beş yıl boyunca işgal üzerine çok şey yaz...
Çad’ın “yetimleri” evlerine dönüyor Geçtiğimiz aylarda L’Arche de Zoe isimli Fransız yardım kuruluşu tarafından kaçırılan beş yaşın altındaki çoğu yetim 103 çocuk Çad hükümetinin denetiminde yakınlarına kavuşacak. Şu ana kadar Çad’da bir yetimhanede tutulan çocukların...
Kosova’nın bağımsızlığı ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nde önümüzdeki on yıllarca etkisi sürecek; birçok ayrılıkçı hareketi uluslararası anayasal zemine kavuşturacak ve yeni dünyada şehir devletlerini oluşturacak şiddetli bir deprem. ...
Ahmedinejat’ın sert çıkışlarına bağlanan Birleşmiş Milletler ve ABD ambargoları, bir yandan ekonomik yönden ülkenin belini bükerken bir yandan da kendi ayakları üzerinde durmayı öğretiyor. ...
Moritanlara göre Fransızlar, Arapları ve siyahileri ayrı ayrı örgütleyerek halkı birbirine düşürdü. Bundan dolayı, mevcut cumhurbaşkanının ülkede af ilan etmesi ülke barışı için çok önemli bir adım olarak görülüyor. ...
Somali’de iç savaş nedeniyle yüzbinlerce insan yaşadığı yeri terk etmek zorunda kaldı. Şu ana kadar bir milyonu ülke sınırları içinde olmak üzere toplam iki milyon civarında Somalili, göçmen durumunda. ...
Mısır’da muhalefet partilerinin azımsanmayacak bir kitlesel tabanı bulunuyor. İşte bu sebeple rejim, güçlenen muhalefete karşı bir yandan kitlesel eylemleri zayıflatmak amacıyla devlet şiddetinin az kullanıldığı metotlar geliştirirken, diğer yandan da reform vaatleriyle halkı yatıştırma yoluna...
Seçim sonuçlarına Pervez Müşerref muhaliflerinin zaferi damgasını vurmuş olsa da, seçimlerin önemli ve ABD açısından memnun edici tarafı, dini partilerin Müşerref’in devlet başkanlığı makamında yasa dışı olarak oturduğu ve onun yönetimi altında yapılacak seçimlerin hileli olacağı gerekçesiyle ...
Malezya’da, Enver İbrahim önderliğindeki muhalefet cephesi, liberal entelektüel şehirli Malay toplumunun yanında, muhafazakar Malaylar ile azınlıktaki Çinli ve Hintlilerin desteğini de önemli ölçüde alarak yeni bir güç ortaya koyuyor. ...
Irak’taki süreci tanımlayacak tek kelime “kaos”. Bundan beş yıl önce Irak ABD ve müttefikleri tarafından işgal edilerek Saddam Hüseyin yönetimi devrildi. Ardından ülke içi aktörlerin birbirine karşı kışkırtılarak iktidar hesaplaşmasına tutuşmaları ve bunları takip eden süre içinde ...
Beş yılı geride bırakarak altıncı yıla giren Irak işgali, başlangıçtaki evresinin aksine artık hukuki meşruiyet tartışmalarından uzak, tamamen siyasi ve stratejik konulara hapsolmuşken, işgalin sebep olduğu maddi manevi kayıplar ölçülemeyecek boyutlara ulaştı. ...
Hukukun değil sadece gücün söz sahibi olmasını; bazı insanların güvenliği için tüm insanlığın, tüm özgürlüklerin ortadan kaldırılmasını ve dünya üzerinde her yönden hakim güç olmayı hedefleyen bu politikaların en bariz örneği Irak işgali ile yaşanmıştır. ...
Özel olarak geliştirilen işkence tekniklerinin uygulandığı cezaevlerinde insan hakları kriterlerine ve uluslararası hukuka aykırı şekilde tutulan, yok edilen ve organları gasp edilen insanların durumu hiçbir şekilde izah edilememekte. ...
Dudayev gerçek bir liderdi; asla para, makam, mevki gibi şeylere meyli olmadı. Savaş süresince kendisine yapılan yüklü miktarda para, ülkeden çıkışının ve can güvenliğinin sağlanması gibi teklifleri hiçbir zaman kabul etmedi. ...
15 yıl Sudan’ın dışişleri bakanlığını yapan ve halihazırda cumhurbaşkanlığı danışmanlığını yürüten Mustafa Osman İsmail’i başkent Hartum’daki konutunda ziyaret ederek kendisiyle, bölgesel çatışmaları, iç karışıklıkları ve insan hakları ihlalleri ile dünya gündeminde sıkça yer alan ...
İnsan hakları kuruluşları, insanlık dışı sömürü anlayışının yeni bir versiyonu olarak niteledikleri, ABD’de siyahi ve Latin kökenlilerin çoğunluğu oluşturduğu iki milyona varan tutuklunun, çeşitli endüstriyel kuruluşlar için boğaz tokluğuna çalıştırılmasını şiddetle kınıyor. Hapishane endüs...
İsminin anlamı “barış ve selamet yeri” olan Bruney, dünyanın en zengin ülkelerinden biri olarak biliniyor. ...

Sayı 41

DOSYA: Beş yılda 50 yıllık kayıp
Beş yılı geride bırakarak altıncı yıla giren Irak işgali, başlangıçtaki evresinin aksine artık hukuki meşruiyet tartışmalarından uzak, tamamen siyasi ve stratejik konulara hapsolmuşken, işgalin sebep ...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEYDOĞU ASYA; Malezya genel seçimlerinin ardından
Malezya’da, Enver İbrahim önderliğindeki muhalefet cephesi, liberal entelektüel şehirli Malay toplumunun yanında, muhafazakar Malaylar ile azınlıktaki Çinli ve Hintlilerin desteğini de önemli öl...

ROPÖRTAJ :Batı'nın dayattığı Darfur algısına farklı bir bakış
15 yıl Sudan’ın dışişleri bakanlığını yapan ve halihazırda cumhurbaşkanlığı danışmanlığını yürüten Mustafa Osman İsmail’i başkent Hartum’daki konutunda ziyaret ederek kendisiyle,...

DÜNYA GÜNDEMİ: AFRİKA; Umutların söndürüldüğü ülke Somali
Somali’de iç savaş nedeniyle yüzbinlerce insan yaşadığı yeri terk etmek zorunda kaldı. Şu ana kadar bir milyonu ülke sınırları içinde olmak üzere toplam iki milyon civarında Somalili, göçmen dur...

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTADOĞU; İran'da yeni dönem
Ahmedinejat’ın sert çıkışlarına bağlanan Birleşmiş Milletler ve ABD ambargoları, bir yandan ekonomik yönden ülkenin belini bükerken bir yandan da kendi ayakları üzerinde durmayı öğretiyor. ...

41. Sayı Sunuş
Değerli okuyucularımız,
Bu ayki dosya konumuz beş yıl önce temelsiz suçlamalarla toprakları işgal edilip taş taş üstünde bırakılmadan yağmalanarak insan onu...

Kısa Kısa
Çad’ın “yetimleri” evlerine dönüyor
Geçtiğimiz aylarda L’Arche de Zoe isimli Fransız yardım kuruluşu tarafından kaçırılan beş yaşın altındaki çoğu yetim...