DÜNYA GÜNDEMİ: BALKANLAR, Kosova'da kritik karar! PDF Yazdır E-posta
Yazar Murat Yılmaz   
DÜNYA GÜNDEMİ: BALKANLAR, Kosova'da kritik karar!Soğuk kış şartlarının halihazırda devam ettiği Balkanlar’da siyasi hava yeniden ısınmaya başlıyor. Son birkaç ay içerisinde Kosova ve Sırbistan’daki yerel, genel ve cumhurbaşkanlığı seçimleri bölge istikrarı açısından oldukça büyük önem arz etmekteydi. Tüm bu hareketlilik ise elbette Kosova’nın bağımsızlık ilanı meselesine bağlanıyordu. Kosova’da bağımsızlık her ne kadar BM ve Batı desteği olsa da inkar edilmemeli ki ateşten bir gömlek.

Kosova’da uzun yılların bekleyişle geçmesinin ardından Viyana’da başlayan statü müzakerelerinin tahmin edildiği gibi başarısızlıkla sonuçlanması, 2007 yılı Şubat ayı başında BM adına müzakereleri yürüten Ahtisaari’nin planının Sırbistan tarafından kabul edilmemesi ve Kosova’da 17 Kasım’da icra edilen genel ve yerel seçimlerden Kosova Kurtuluş Ordusu (KKO) eski lideri Haşim Taçi’nin başkanlığını yaptığı Kosova Demokratik Partisi (KDP)’nin ezici bir üstünlükle çıkması, gözleri ister istemez Sırbistan’a çevirdi.
Kosova’ya özerklikten fazlasını vermeyeceğini, bağımsızlık ilanının yeni bir savaş sebebi olacağını en yetkili ağızlardan hemen her fırsatta dile getiren Sırbistan,  cumhurbaşkanlığı seçimiyle halkının da meseleye bakışını görebilecekti. Sırbistan seçimler için hazırlanadursun Kosova’nın yeni başbakanı Haşim Taçi, Batı rüzgarını da arkasına alarak bağımsızlık tarihini çoktan vermişti bile. 13 ya da 17 Şubat, Kosova’nın bu coğrafyadaki bağımsızlık tarihi olarak belirtilmişti.

Bu havada 20 Ocak’ta ilk turu yapılan Sırbistan cumhurbaşkanlığı seçiminin iki önemli adayı, milliyetçi Sırp Radikal Parti (SRP) Başkanı Tomislav Nikoliç ve Batı yanlısı halihazırdaki cumhurbaşkanı Boris Tadiç oldu. İlk turda dört puan farkla Tadiç’i geçen Nikoliç aynı başarısını 3 Şubat’taki ikinci turda gösteremedi. %67 gibi rekor bir katılımla icra edilen seçimlerde Tadiç %51’e varan oy oranıyla seçimi önde tamamlarken, Nikoliç bu kez %48 alabildi. Bu sonuçlarla Sırp halkı küçük bir oranla da olsa AB yanlısı Tadiç’i ikinci kez görevlendirmiş oldu.

Sırbistan seçimlerinin sonucu Batı’da memnuniyetle karşılanırken ülkenin aşırı milliyetçi SRP adayının aldığı oy oranı da Kosova, Sancak, Bosna-Hersek ve Preşevo vadisinde yeniden savaş borularının çalınmasına sebebiyet verebilir. Zira tıpkı Nikoliç gibi milliyetçi başbakan Voyislav Koştunitsa da Kosova’ya bağımsızlık vermeye asla niyetli gözükmüyor. Bölgeden gelen haberlere göre Kosova içerisindeki küçük Sırp gettolarında halk silahlandırılmış durumda ve bölgenin kuzeyindeki Mitrovitsa’nın Sırp kısmında da savaş hazırlıkları çoktan tamamlanmış. Ayrıca yine milliyetçilerin hazırladıkları ve Nikoliç’le de irtibatlandırılan “Kral Lazar’ın Orduları” isimli legal olmayan birlikler yeni saldırılar için hazır kıta.

Kosova’nın bağımsızlık ilanının ardından yeni bir savaş çıkar mı sorusu, başta bölge ülkeleri olmak üzere zihinleri meşgul eden en önemli sorulardan. 2006 yılında Karadağ’ı kaybeden Sırbistan olası Kosova kaybı sonrasında bölgenin kuzeyindeki zengin maden yataklarıyla bilinen Mitrovitsa’yı Kosova’dan koparmak istiyor. Bu, Sırp Sanat ve Bilimler Akademisi’nde uzun yıllardır tartışılan bir konu. Ayrıca yine Batı’ya karşı Sırpların Bosna Sırp Cumhuriyeti kartı da daima açık bulunuyor. Bosnalı Sırplar, Kosova’nın olası bağımsızlığı sonrasında kendilerinin de Sırbistan’a dahil olacaklarını defalarca ifade ettiler. Bosna’daki bu denli bir hareketlilikten tahmin edilebileceği gibi Bosnalı ve Sancaklı Boşnaklar, Kosova’daki hareketlilikten de Arnavutluk ile nüfusunun %40’ını Arnavutların oluşturduğu Makedonya ve Preşevo vadisindeki Arnavutlar uzak kalamaz. Sırplara bu anlamda BM Güvenlik Konseyi ve Temas Grubu üyesi Rusya her daim destek veriyor. Rusya’nın cumhurbaşkanlığı seçiminin hemen öncesinde Sırbistan’la yaptığı büyük çaplı enerji anlaşması da bu ilişkiyi destekler mahiyette.  

Bu noktada yeniden pazarlıklar gündeme gelecek. Zira ABD ve AB’nin büyük devletleri tarafından desteklenen Kosova’nın bağımsızlığı fikri, Rusya engeline rağmen hayat bulabilecekse verilecek ödün dişe dokunur olmalı! Belki Mitrovitsa-Preşevo takasına taraflar razı edilecek belki de daha düşük yoğunluklu bir savaşa müsaade edilecek. Fakat bu hesabın içerisinde hemen her fırsatta belirttiğimiz Dayton’un pamuk ipliğine bağlı çizgilerinin de bulunması zorunlu gibi. Zira çıkabilecek bir savaşta Kosova’dan daha çok Bosna’nın zarar göreceği gün gibi açık. Bosna Savaşı sırasında en büyük katliamların gerçekleştirildiği Srebrenitsa, Gorajde, Tuzla, Zepa, Vişegrad gibi bölgeler bugün Bosna Sırp Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunuyor. Tüm toplumlara açık başkent Saraybosna ise seslenseniz duyulacak bir mesafede.

Her ne kadar Kosova nezdinde bağımsızlık sürecinin tarihleri verilse ve güçlü halk desteği bulunsa da, domino etkisine sebep olabilecek irtibatlar, Kosova’da yeni bir erteleme sürecini beraberinde getirebilir. 
 
< Önceki   Sonraki >
41. Sayı Sunuş
Değerli okuyucularımız, Bu ayki dosya konumuz beş yıl önce temelsiz suçlamalarla toprakları işgal edilip taş taş üstünde bırakılmadan yağmalanarak insan onurunun ayaklar altına alındığı Irak’taki yaşam hakkı ihlalleri. Beş yıl boyunca işgal üzerine çok şey yaz...
Kısa Kısa
Çad’ın “yetimleri” evlerine dönüyor Geçtiğimiz aylarda L’Arche de Zoe isimli Fransız yardım kuruluşu tarafından kaçırılan beş yaşın altındaki çoğu yetim 103 çocuk Çad hükümetinin denetiminde yakınlarına kavuşacak. Şu ana kadar Çad’da bir yetimhanede tutulan çocukların...
DÜNYA GÜNDEMİ: BALKANLAR; Kosova'nın domino etkisi
Kosova’nın bağımsızlığı ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nde önümüzdeki on yıllarca etkisi sürecek; birçok ayrılıkçı hareketi uluslararası anayasal zemine kavuşturacak ve yeni dünyada şehir devletlerini oluşturacak şiddetli bir deprem. ...
DÜNYA GÜNDEMİ: ORTADOĞU; İran'da yeni dönem
Ahmedinejat’ın sert çıkışlarına bağlanan Birleşmiş Milletler ve ABD ambargoları, bir yandan ekonomik yönden ülkenin belini bükerken bir yandan da kendi ayakları üzerinde durmayı öğretiyor. ...
DÜNYA GÜNDEMİ: AFRİKA; Sürgündeki Moritanlar
Moritanlara göre Fransızlar, Arapları ve siyahileri ayrı ayrı örgütleyerek halkı birbirine düşürdü. Bundan dolayı, mevcut cumhurbaşkanının ülkede af ilan etmesi ülke barışı için çok önemli bir adım olarak görülüyor. ...
DÜNYA GÜNDEMİ: AFRİKA; Umutların söndürüldüğü ülke Somali
Somali’de iç savaş nedeniyle yüzbinlerce insan yaşadığı yeri terk etmek zorunda kaldı. Şu ana kadar bir milyonu ülke sınırları içinde olmak üzere toplam iki milyon civarında Somalili, göçmen durumunda. ...
DÜNYA GÜNDEMİ: AFRİKA; Mısır'ın yıllardır bitmeyen "mübarek" seçimleri
Mısır’da muhalefet partilerinin azımsanmayacak bir kitlesel tabanı bulunuyor. İşte bu sebeple rejim, güçlenen muhalefete karşı bir yandan kitlesel eylemleri zayıflatmak amacıyla devlet şiddetinin az kullanıldığı metotlar geliştirirken, diğer yandan da reform vaatleriyle halkı yatıştırma yoluna...
DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEY ASYA ; Pakistan: Kızgın bir yaza gebe siyasi bahar
Seçim sonuçlarına Pervez Müşerref muhaliflerinin zaferi damgasını vurmuş olsa da, seçimlerin önemli ve ABD açısından memnun edici tarafı, dini partilerin Müşerref’in devlet başkanlığı makamında yasa dışı olarak oturduğu ve onun yönetimi altında yapılacak seçimlerin hileli olacağı gerekçesiyle ...
DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEYDOĞU ASYA; Malezya genel seçimlerinin ardından
Malezya’da, Enver İbrahim önderliğindeki muhalefet cephesi, liberal entelektüel şehirli Malay toplumunun yanında, muhafazakar Malaylar ile azınlıktaki Çinli ve Hintlilerin desteğini de önemli ölçüde alarak yeni bir güç ortaya koyuyor. ...
DOSYA: Yaşam hakkı ihlalleri üssü: Irak
Irak’taki süreci tanımlayacak tek kelime “kaos”. Bundan beş yıl önce Irak ABD ve müttefikleri tarafından işgal edilerek Saddam Hüseyin yönetimi devrildi. Ardından ülke içi aktörlerin birbirine karşı kışkırtılarak iktidar hesaplaşmasına tutuşmaları ve bunları takip eden süre içinde ...
DOSYA: Beş yılda 50 yıllık kayıp
Beş yılı geride bırakarak altıncı yıla giren Irak işgali, başlangıçtaki evresinin aksine artık hukuki meşruiyet tartışmalarından uzak, tamamen siyasi ve stratejik konulara hapsolmuşken, işgalin sebep olduğu maddi manevi kayıplar ölçülemeyecek boyutlara ulaştı. ...
DOSYA: İnsanlığa karşı işlenmiş suçlar girdabı: Irak'ın işgali
Hukukun değil sadece gücün söz sahibi olmasını; bazı insanların güvenliği için tüm insanlığın, tüm özgürlüklerin ortadan kaldırılmasını ve dünya üzerinde her yönden hakim güç olmayı hedefleyen bu politikaların en bariz örneği Irak işgali ile yaşanmıştır. ...
DOSYA: Uluslararası hukuk açısından Irak'ta yaşam hakkı ihlalleri
Özel olarak geliştirilen işkence tekniklerinin uygulandığı cezaevlerinde insan hakları kriterlerine ve uluslararası hukuka aykırı şekilde tutulan, yok edilen ve organları gasp edilen insanların durumu hiçbir şekilde izah edilememekte. ...
ADANMIŞ HAYATLAR: Bağımsız Çeçenistan için bir mihenk taşı: Cevher Dudayev
Dudayev gerçek bir liderdi; asla para, makam, mevki gibi şeylere meyli olmadı. Savaş süresince kendisine yapılan yüklü miktarda para, ülkeden çıkışının ve can güvenliğinin sağlanması gibi teklifleri hiçbir zaman kabul etmedi. ...
ROPÖRTAJ :Batı'nın dayattığı Darfur algısına farklı bir bakış
15 yıl Sudan’ın dışişleri bakanlığını yapan ve halihazırda cumhurbaşkanlığı danışmanlığını yürüten Mustafa Osman İsmail’i başkent Hartum’daki konutunda ziyaret ederek kendisiyle, bölgesel çatışmaları, iç karışıklıkları ve insan hakları ihlalleri ile dünya gündeminde sıkça yer alan ...
İKTİBAS: Amerikan hapishane endüstrisi: Köleliğin modern versiyonu*
İnsan hakları kuruluşları, insanlık dışı sömürü anlayışının yeni bir versiyonu olarak niteledikleri, ABD’de siyahi ve Latin kökenlilerin çoğunluğu oluşturduğu iki milyona varan tutuklunun, çeşitli endüstriyel kuruluşlar için boğaz tokluğuna çalıştırılmasını şiddetle kınıyor. Hapishane endüs...
İSLAM COĞRAFYASI: Bir esenlik yurdu: Bruney Sultanlığı
İsminin anlamı “barış ve selamet yeri” olan Bruney, dünyanın en zengin ülkelerinden biri olarak biliniyor. ...

Sayı 41

ADANMIŞ HAYATLAR: Bağımsız Çeçenistan için bir mihenk taşı: Cevher Dudayev
Dudayev gerçek bir liderdi; asla para, makam, mevki gibi şeylere meyli olmadı. Savaş süresince kendisine yapılan yüklü miktarda para, ülkeden çıkışının ve can güvenliğinin sağlanması gibi teklifleri h...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEYDOĞU ASYA; Malezya genel seçimlerinin ardından
Malezya’da, Enver İbrahim önderliğindeki muhalefet cephesi, liberal entelektüel şehirli Malay toplumunun yanında, muhafazakar Malaylar ile azınlıktaki Çinli ve Hintlilerin desteğini de önemli öl...

DÜNYA GÜNDEMİ: AFRİKA; Umutların söndürüldüğü ülke Somali
Somali’de iç savaş nedeniyle yüzbinlerce insan yaşadığı yeri terk etmek zorunda kaldı. Şu ana kadar bir milyonu ülke sınırları içinde olmak üzere toplam iki milyon civarında Somalili, göçmen dur...

DOSYA: Beş yılda 50 yıllık kayıp
Beş yılı geride bırakarak altıncı yıla giren Irak işgali, başlangıçtaki evresinin aksine artık hukuki meşruiyet tartışmalarından uzak, tamamen siyasi ve stratejik konulara hapsolmuşken, işgalin sebep ...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEY ASYA ; Pakistan: Kızgın bir yaza gebe siyasi bahar
Seçim sonuçlarına Pervez Müşerref muhaliflerinin zaferi damgasını vurmuş olsa da, seçimlerin önemli ve ABD açısından memnun edici tarafı, dini partilerin Müşerref’in devlet başkanlığı makamında ...

İKTİBAS: Amerikan hapishane endüstrisi: Köleliğin modern versiyonu*

İnsan hakları kuruluşları, insanlık dışı sömürü anlayışının yeni bir versiyonu olarak niteledikleri, ABD’de siyahi ve Latin kökenlilerin çoğunluğu oluşturduğu iki milyona varan tutuklunu...

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTADOĞU; İran'da yeni dönem
Ahmedinejat’ın sert çıkışlarına bağlanan Birleşmiş Milletler ve ABD ambargoları, bir yandan ekonomik yönden ülkenin belini bükerken bir yandan da kendi ayakları üzerinde durmayı öğretiyor. ...