DÜNYA GÜNDEMİ:GÜNEY AMERİKA; Venezüella'da Chavez'e soğuk duş: Geriye bakıp düşünme vakti PDF Yazdır E-posta
Yazar Ahsen Utku   
DÜNYA GÜNDEMİ:GÜNEY AMERİKA; Venezüella'da Chavez'e soğuk duş: Geriye bakıp düşünme vaktiAnayasa tasarısı, devlet başkanının görev süresini yedi yıla çıkartıyor, başkanın yeniden seçilmesine hiçbir kısıtlama getirmiyordu. Kriz zamanlarında sansüre başvurma veya "sosyalist ekonomi modelini" uygulama imkanı da veren değişikliğin reddedilmesi, Venezuela halkının verdiği belki de en doğru karar oldu. Dünya, Venezüella’nın ismini -Amerika Birleşik Devletleri civarında yer alan ve insana her mevsim sıcak, bol ormanlı bir diyarı çağrıştıran bir ülke olmasının haricinde- hiç kuşkusuz Hugo Chavez ile yeniden duydu. Elbette ki, özellikle demokrasinin başat unsur olarak benimsendiği ya da benimsetilmeye çalışıldığı günümüz uluslararası ilişkiler sisteminde bir devleti sadece tek bir liderin ismiyle özdeşleştirmek, yanıltıcı olur. Ancak siyasetin vazgeçilmezleri arasında yer alan karizmatik liderler var olmaya devam ettikçe bu özdeşleştirmeler de sürecek. Bilhassa, aynı sistemin kaçınılmaz sonuçlarından olan "gölgede bırakılmış" ülkeler için böylesi bir lider, kaçırılmayacak altın bir fırsat olabilir. Peki, kırmızı gömlekğiyle halkın arasına karışan, her fırsatta ABD Başkanı George W. Bush’a sert eleştiriler ve iddialı ithamlarda bulunan Chavez, Venezüella için nasıl bir lider profili sunuyor? Birçok neoliberal yazar tarafından "ağır bir darbe" olarak nitelendirilen son referandum, bu konuda bizim için nasıl ipuçları veriyor?

Image1998’den beri iktidarda olan -üstelik %90 oy oranıyla iş başına gelen- ve en son geçen sene aralık ayında yapılan seçimlerde aldığı zaferle 2012’ye kadar konumunu garantileyen Chavez’in, anayasada değişiklikler öngören referandumda %51’e karşı %49’la yenilgi alması, kuşkusuz kendisi için de bir soğuk duş etkisi yaratmıştır. Referandum sonuçlarının açıklanmasının ardından Chavez’in, kamuoyunun karşısına çıkıp "Ben şimdi uyumaya gidiyorum." diyerek yenilgiyi kabul etmesi de biraz "dudak bükülen" bir şaşkınlıkla karşılandı: "Nasıl olur da Chavez, bu referandumda kazanamaz, kazanamasa da nasıl olur da %1’lik bir oy farkı ile yenilgiyi kabul eder?" Bu nedenle Chavez, ne neoliberalleri ne de sosyalistleri memnun edebilmiştir. Ancak çok da şaşırmanın gereği yok aslında. Bu referandumla hem Venezüella halkı hem de Chavez, sadece "demokratik" davranmakla yetindi çünkü.

ImageSöz konusu anayasa tasarısı, devlet başkanının görev süresini yedi yıla çıkartıyor, başkanın yeniden seçilmesine hiçbir kısıtlama getirmiyordu. Kriz zamanlarında sansüre başvurma veya "sosyalist ekonomi modelini" uygulama imkanı da veren değişikliğin reddedilmesi, Venezüella halkının verdiği belki de en doğru karar oldu. Şimdi Chavez’in yapması gereken, geriye dönüp eğrilerle doğruları yeniden tartmak ve sempatik bir "diktatör" olmakla demokrasiden yana davranmak arasında bir tercih yapmak olacak.
 
< Önceki   Sonraki >
Değerli okuyucularımız, Bu ayki dosya konumuz beş yıl önce temelsiz suçlamalarla toprakları işgal edilip taş taş üstünde bırakılmadan yağmalanarak insan onurunun ayaklar altına alındığı Irak’taki yaşam hakkı ihlalleri. Beş yıl boyunca işgal üzerine çok şey yaz...
Çad’ın “yetimleri” evlerine dönüyor Geçtiğimiz aylarda L’Arche de Zoe isimli Fransız yardım kuruluşu tarafından kaçırılan beş yaşın altındaki çoğu yetim 103 çocuk Çad hükümetinin denetiminde yakınlarına kavuşacak. Şu ana kadar Çad’da bir yetimhanede tutulan çocukların...
Kosova’nın bağımsızlığı ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nde önümüzdeki on yıllarca etkisi sürecek; birçok ayrılıkçı hareketi uluslararası anayasal zemine kavuşturacak ve yeni dünyada şehir devletlerini oluşturacak şiddetli bir deprem. ...
Ahmedinejat’ın sert çıkışlarına bağlanan Birleşmiş Milletler ve ABD ambargoları, bir yandan ekonomik yönden ülkenin belini bükerken bir yandan da kendi ayakları üzerinde durmayı öğretiyor. ...
Moritanlara göre Fransızlar, Arapları ve siyahileri ayrı ayrı örgütleyerek halkı birbirine düşürdü. Bundan dolayı, mevcut cumhurbaşkanının ülkede af ilan etmesi ülke barışı için çok önemli bir adım olarak görülüyor. ...
Somali’de iç savaş nedeniyle yüzbinlerce insan yaşadığı yeri terk etmek zorunda kaldı. Şu ana kadar bir milyonu ülke sınırları içinde olmak üzere toplam iki milyon civarında Somalili, göçmen durumunda. ...
Mısır’da muhalefet partilerinin azımsanmayacak bir kitlesel tabanı bulunuyor. İşte bu sebeple rejim, güçlenen muhalefete karşı bir yandan kitlesel eylemleri zayıflatmak amacıyla devlet şiddetinin az kullanıldığı metotlar geliştirirken, diğer yandan da reform vaatleriyle halkı yatıştırma yoluna...
Seçim sonuçlarına Pervez Müşerref muhaliflerinin zaferi damgasını vurmuş olsa da, seçimlerin önemli ve ABD açısından memnun edici tarafı, dini partilerin Müşerref’in devlet başkanlığı makamında yasa dışı olarak oturduğu ve onun yönetimi altında yapılacak seçimlerin hileli olacağı gerekçesiyle ...
Malezya’da, Enver İbrahim önderliğindeki muhalefet cephesi, liberal entelektüel şehirli Malay toplumunun yanında, muhafazakar Malaylar ile azınlıktaki Çinli ve Hintlilerin desteğini de önemli ölçüde alarak yeni bir güç ortaya koyuyor. ...
Irak’taki süreci tanımlayacak tek kelime “kaos”. Bundan beş yıl önce Irak ABD ve müttefikleri tarafından işgal edilerek Saddam Hüseyin yönetimi devrildi. Ardından ülke içi aktörlerin birbirine karşı kışkırtılarak iktidar hesaplaşmasına tutuşmaları ve bunları takip eden süre içinde ...
Beş yılı geride bırakarak altıncı yıla giren Irak işgali, başlangıçtaki evresinin aksine artık hukuki meşruiyet tartışmalarından uzak, tamamen siyasi ve stratejik konulara hapsolmuşken, işgalin sebep olduğu maddi manevi kayıplar ölçülemeyecek boyutlara ulaştı. ...
Hukukun değil sadece gücün söz sahibi olmasını; bazı insanların güvenliği için tüm insanlığın, tüm özgürlüklerin ortadan kaldırılmasını ve dünya üzerinde her yönden hakim güç olmayı hedefleyen bu politikaların en bariz örneği Irak işgali ile yaşanmıştır. ...
Özel olarak geliştirilen işkence tekniklerinin uygulandığı cezaevlerinde insan hakları kriterlerine ve uluslararası hukuka aykırı şekilde tutulan, yok edilen ve organları gasp edilen insanların durumu hiçbir şekilde izah edilememekte. ...
Dudayev gerçek bir liderdi; asla para, makam, mevki gibi şeylere meyli olmadı. Savaş süresince kendisine yapılan yüklü miktarda para, ülkeden çıkışının ve can güvenliğinin sağlanması gibi teklifleri hiçbir zaman kabul etmedi. ...
15 yıl Sudan’ın dışişleri bakanlığını yapan ve halihazırda cumhurbaşkanlığı danışmanlığını yürüten Mustafa Osman İsmail’i başkent Hartum’daki konutunda ziyaret ederek kendisiyle, bölgesel çatışmaları, iç karışıklıkları ve insan hakları ihlalleri ile dünya gündeminde sıkça yer alan ...
İnsan hakları kuruluşları, insanlık dışı sömürü anlayışının yeni bir versiyonu olarak niteledikleri, ABD’de siyahi ve Latin kökenlilerin çoğunluğu oluşturduğu iki milyona varan tutuklunun, çeşitli endüstriyel kuruluşlar için boğaz tokluğuna çalıştırılmasını şiddetle kınıyor. Hapishane endüs...
İsminin anlamı “barış ve selamet yeri” olan Bruney, dünyanın en zengin ülkelerinden biri olarak biliniyor. ...

Sayı 41

DOSYA: Yaşam hakkı ihlalleri üssü: Irak
Irak’taki süreci tanımlayacak tek kelime “kaos”. Bundan beş yıl önce Irak ABD ve müttefikleri tarafından işgal edilerek Saddam Hüseyin yönetimi devrildi. Ardından ülke içi aktörlerin...

DÜNYA GÜNDEMİ: BALKANLAR; Kosova'nın domino etkisi
Kosova’nın bağımsızlığı ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nde önümüzdeki on yıllarca etkisi sürecek; birçok ayrılıkçı hareketi uluslararası anayasal zemine kavuşturacak ve yeni dünyada ...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEYDOĞU ASYA; Malezya genel seçimlerinin ardından
Malezya’da, Enver İbrahim önderliğindeki muhalefet cephesi, liberal entelektüel şehirli Malay toplumunun yanında, muhafazakar Malaylar ile azınlıktaki Çinli ve Hintlilerin desteğini de önemli öl...

İKTİBAS: Amerikan hapishane endüstrisi: Köleliğin modern versiyonu*

İnsan hakları kuruluşları, insanlık dışı sömürü anlayışının yeni bir versiyonu olarak niteledikleri, ABD’de siyahi ve Latin kökenlilerin çoğunluğu oluşturduğu iki milyona varan tutuklunu...

DOSYA: İnsanlığa karşı işlenmiş suçlar girdabı: Irak'ın işgali
Hukukun değil sadece gücün söz sahibi olmasını; bazı insanların güvenliği için tüm insanlığın, tüm özgürlüklerin ortadan kaldırılmasını ve dünya üzerinde her yönden hakim güç olmayı hedefleyen bu poli...

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTADOĞU; İran'da yeni dönem
Ahmedinejat’ın sert çıkışlarına bağlanan Birleşmiş Milletler ve ABD ambargoları, bir yandan ekonomik yönden ülkenin belini bükerken bir yandan da kendi ayakları üzerinde durmayı öğretiyor. ...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEY ASYA ; Pakistan: Kızgın bir yaza gebe siyasi bahar
Seçim sonuçlarına Pervez Müşerref muhaliflerinin zaferi damgasını vurmuş olsa da, seçimlerin önemli ve ABD açısından memnun edici tarafı, dini partilerin Müşerref’in devlet başkanlığı makamında ...