| Düşünce Gündem grubuna kayıt ol |
Cuma, 16 Mayıs 2008
|
Sayı 41DÜNYA GÜNDEMİ: AFRİKA; Mısır'ın yıllardır bitmeyen "mübarek" seçimleri Mısır’da muhalefet partilerinin azımsanmayacak bir kitlesel tabanı bulunuyor. İşte bu sebeple rejim, güçlenen muhalefete karşı bir yandan kitlesel eylemleri zayıflatmak amacıyla devlet şiddetini... DÜNYA GÜNDEMİ: BALKANLAR; Kosova'nın domino etkisi Kosova’nın bağımsızlığı ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nde önümüzdeki on yıllarca etkisi sürecek; birçok ayrılıkçı hareketi uluslararası anayasal zemine kavuşturacak ve yeni dünyada ... ROPÖRTAJ :Batı'nın dayattığı Darfur algısına farklı bir bakış 15 yıl Sudan’ın dışişleri bakanlığını yapan ve halihazırda cumhurbaşkanlığı danışmanlığını yürüten Mustafa Osman İsmail’i başkent Hartum’daki konutunda ziyaret ederek kendisiyle,... DÜNYA GÜNDEMİ: ORTADOĞU; İran'da yeni dönem Ahmedinejat’ın sert çıkışlarına bağlanan Birleşmiş Milletler ve ABD ambargoları, bir yandan ekonomik yönden ülkenin belini bükerken bir yandan da kendi ayakları üzerinde durmayı öğretiyor. ... İKTİBAS: Amerikan hapishane endüstrisi: Köleliğin modern versiyonu* İnsan hakları kuruluşları, insanlık dışı sömürü anlayışının yeni bir versiyonu olarak niteledikleri, ABD’de siyahi ve Latin kökenlilerin çoğunluğu oluşturduğu iki milyona varan tutuklunu... ADANMIŞ HAYATLAR: Bağımsız Çeçenistan için bir mihenk taşı: Cevher Dudayev Dudayev gerçek bir liderdi; asla para, makam, mevki gibi şeylere meyli olmadı. Savaş süresince kendisine yapılan yüklü miktarda para, ülkeden çıkışının ve can güvenliğinin sağlanması gibi teklifleri h... DOSYA: İnsanlığa karşı işlenmiş suçlar girdabı: Irak'ın işgali Hukukun değil sadece gücün söz sahibi olmasını; bazı insanların güvenliği için tüm insanlığın, tüm özgürlüklerin ortadan kaldırılmasını ve dünya üzerinde her yönden hakim güç olmayı hedefleyen bu poli...  |
|||||||||||
Yugoslavya’nın tarih sahnesinden çekilmesini müteakiben, eski Yugoslavya’yı oluşturan devletlerde bugüne kadar yapılan her referandum ve seçimin sonucu, bölgenin tümünün ilgi alanına girmiştir. Sonuçların bölgedeki genç devletleri ilgilendiriyor olması, elbette ki daha farklı coğrafyaları da etkisi altına alması anlamını ihtiva edegelmiştir. Bu, Bosna-Hersek’in referandum oylamasında bağımsızlık yönünde oy kullanmasında da böyle olmuştur; Sırbistanlı Sırpların Kosova’yı Sırbistan’ın ayrılmaz bir parçası olarak ilan ettikleri anayasa referandumunda da. Bölgedeki halkların müdahil olduğu tüm hareketlilikler, özellikle Bosna Savaşı ve Kosova tecrübesinden sonra tüm dünya üzerinde söz söyleme hakkını elinde bulunduranların ilgi alanına girmiştir. Karadağ’ın Sırbistan’dan ayrılma kararı, Bosna-Hersek’te yapılan genel seçimler ve Kosova’nın statü görüşmeleri tüm dünya tarafından dikkatle izlenmiştir.
Gelinen nokta itibariyle, her ne pahasına olursa olsun Kosova’nın 10 Aralık’ta bağımsızlığını ilan edecek olma olasılığı, bölgeyi karıştıracak bir özellik arz etmektedir. Bu karışıklığın silahlı çatışmalara kadar gidebileceği ise hemen herkesin dillendirdiği bir husustur. Uluslararası güçlerin ortak bir tavra henüz sahip olmamaları belirsizliği tetiklemekte; belirsizlik kaosu, kaos da muhtemel çatışmaları beraberinde sürüklemektedir. Kosova’nın bağımsızlığı yönünde en net tavrı ise ABD’nin koyduğunu söyleyebiliriz. Bu, Kosova’nın ABD’nin önemli üslerinden biri haline gelmiş olmasından kaynaklanan bir durumdur. Öte yandan AB ülkeleri arasında bu konuda herhangi bir uzlaşı söz konusu değildir. Balkanlar’ın her zaman için diğer dünya bölgeleri açısından bir nevi laboratuarlık işlevi görüyor olması, AB içerisindeki ve AB’ye katılım sürecinde bulunan ülkeler açısından ciddi anlamda sorun teşkil etmektedir. Örneğin İspanya, Kıbrıs Rum Kesimi, Yunanistan, Sırbistan, Karadağ ve Bosna-Hersek, kendi iç dinamikleri açısından bağımsızlığa karşı çıkmaktadırlar. İspanya, Bask bölgesinin bağımsızlık taleplerini kabul etmediği için; Kıbrıs Rum Kesimi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin statüsünün meşrulaşmasına yanaşmadığı için; Yunanistan, Sırbistan ve Karadağ halen ülke sınırları içerisinde yaşayan Arnavutların bağımsızlık rüzgarına kapılma ihtimalleri dolayısıyla bağımsızlık karşıtıdırlar. Bosna-Hersek’in durumu ise diğer ülkelerin durumlarından daha farklı bir pozisyondadır. Malum olduğu üzere Bosna-Hersek, biri Sırp Cumhuriyeti olmak üzere iki ayrı devletçikten müteşekkildir. Bosna Sırp Cumhuriyeti’nin radikal milliyetçi başbakanı Milorad Dodik, Kosova’nın Sırbistan Anayasası’ndaki “Kosova Sırbistan’ın ayrılmaz bir parçasıdır.” ibaresine rağmen bağımsızlaşması halinde kendilerinin de, Dayton Antlaşması’na ve Bosna-Hersek Anayasası’na rağmen, Bosna-Hersek’ten ayrılarak Sırbistan’a katılacaklarını söylemektedir. Doğrusu bu ifade, Bosna-Hersek açısından, savaşta kaybetmediklerini -üstelik- başka masalarda kaybetmek anlamı taşımaktadır. Öte yandan Rusya’nın da bağımsızlık karşıtı blokta yer aldığını ve bu bloğun hamiliğini yürütmekte olduğu gerçeğini söylemeden geçemeyiz. Yeri gelmişken Türkiye’nin Güneydoğu’sunda son aylarda meydana gelen terör eylemlerine dikkat çekmekte fayda görüyoruz. Dikkat edilecek olursa genelde AB’den, özelde ise bu bağımsızlık karşıtı bloktan bu terörün karşısında oldukları çağrışımını yapacak en ufak bir açıklama gelmemiştir. Bu durum, Balkanlar’da tarihi bağları sebebiyle etkin olma potansiyeline sahip olan Türkiye’de, Kosova benzeri bir bölge oluşturma gayretinin bir sonucudur. Güneydoğusunda etnik bir sorun oluşturulmuş Türkiye’nin Kosova konusunda etkinliği engellenmiş olacaktır. Her ne kadar bizce, Kosova ile Güneydoğumuz benzerlikler arz etmiyor olsa da, meseleyi anlayabilmek açısından, Güneydoğumuzda yaşanan sorunu bir de bu yönden okumamız gerekiyor.