İKTİBAS: Burma Neden Irak Değil? PDF Yazdır E-posta
Yazar Remzi Barud   
2003 Irak işgali iki önemli gerçeği ortaya çıkardı: Hakim güçlerin sadece kendi menfaatleri söz konusu olduğunda harekete geçtikleri gerçeği ile; insani müdahalenin, bir diğer değişle insani emperyalizmin, medya ve resmi çevreler tarafından saldırganlıklarının asıl amaçlarını gizlemek için gündeme getirildiği ve teşvik edildiği gerçeği. Birçok Amerikalı hala Irakın el-Kaideye yataklık yaptığını, toplu imha silahları geliştirdiğini ve Amerikanın güvenliğini tehdit ettiğini düşünmekte. Onları kim suçlayabilir ki? İşgal öncesinde Bush yönetiminin ve onun medya destekçilerinin katkıları ile yürütülen kampanyayı, kampanya ile gündeme getirilen vaatleri, ve askeri müdahalenin işgal öncesinde gündeme getirilen gerekçelere ne derece hizmet ettiğini ve dile getirilen hedeflerin ne ölçüde gerçekleştiğini düşünün.
2003 Irak işgali iki önemli gerçeği ortaya çıkardı: Hakim güçlerin sadece kendi menfaatleri söz konusu olduğunda harekete geçtikleri gerçeği ile; insani müdahalenin, bir diğer değişle insani emperyalizmin, medya ve resmi çevreler tarafından saldırganlıklarının asıl amaçlarını gizlemek için gündeme getirildiği ve teşvik edildiği gerçeği. Birçok Amerikalı hala Irak’ın el-Kaide’ye yataklık yaptığını, toplu imha silahları geliştirdiğini ve Amerika’nın güvenliğini tehdit ettiğini düşünmekte. Onları kim suçlayabilir ki? İşgal öncesinde Bush yönetiminin ve onun medya destekçilerinin katkıları ile yürütülen kampanyayı, kampanya ile gündeme getirilen vaatleri, ve askeri müdahalenin işgal öncesinde gündeme getirilen gerekçelere ne derece hizmet ettiğini ve dile getirilen hedeflerin ne ölçüde gerçekleştiğini düşünün.

İşgal öncesinde, Amerikan propagandası, her aşamada Irak’a müdahale edebilmek için farklı sebepler bulmaya çalıştı. Müdahale edebilmek için ileri sürülen sözde gerekçelerin yanı sıra, Irak’ın Saddam rejimi altında korkunç bir dönem geçirmekte olduğu sıklıkla vurgulandı. Sürgündeki Iraklı elitlerin, Amerikan müdahalesinin Iraklı geniş kitlelerin talepleri ile uyumlu olduğunu belirtmeleri de işgal öncesi bir vitrin çalışmasıydı. Iraklı elitlerin bahsettiğinin aksine işgalin Iraklılara bilançosu ağır oldu. İşgal sonrasında kitleler kurban edildi. Saddam döneminde baskı gördüğü söylenen kurbanlar ile Amerikan işgali sonucu sayıları bir milyonu aşan kurbanları kıyaslayın. Ne tuhaftır ki, bu kurbanlar, savaş kurbanları olarak değil savaştan kazançlı çıkan kesim olarak sunuluyorlar.

İşgalin ilk aylarında, Amerika’nın önde gelen aşırı muhafazakarlarından biri bana, “Irak’a demokrasi götürme deneyimi çok başarılı olmuştur.” demişti ve İranlıların kendisini arayıp “Iraklıları özgürleştirdiniz ancak nasıl olur da bizi kurtarmazsınız?” diye sorduklarını belirtmişti.

Peki, Amerika ve İngiltere neden bugün Burma’daki duruma, geçmişte Irak’a ve şimdi de İran’a yöneldikleri gibi aynı kararlılıkla tepki göstermiyor?  Medya patronları, bırakın halkının politik özgürlüğünü, en basit şerefli yaşam isteklerini dahi reddeden General Than Shwe’nin vahşi rejimine karşı savaş sebepleri aramak için neden acele etmiyorlar? Burma’nın cunta generalleri, halkın sefalet derecesine varan bir yoksulluğa muhatap olduğu bir ülkede, kendi müsrif hayat tarzlarının devamını sağlamak için benzin fiyatlarını ağustos ayında %500 artırdı. Bu durum, sabır ve barışın simgeleri olan Burmalı rahipleri bile kışkırttı; Burmalı rahipler büyük gruplar halinde gösteri yapıp yoksul halk için şefkat taleplerini dile getirdi. Ağustos’un 19’unda bir kasabada başlayan protestolar, yüz binlerin katıldığı toplu gösterilere dönüştü ve haftalarca sürdü.

Medya, Burma’da yaşanan son gelişmelerle, yakın zamandaki Safran Devrimi ve 1988 yılında Rangon’da öğrencilerin başlattığı ve ordu tarafından vahşi bir şekilde bastırılan, 300 kişinin hayatını kaybettiği ayaklanma arasında paralellikler kurdu. General Than Shwe 1992 yılında cunta yönetiminin başına geçti ve ülkeyi demir yumrukla yönetmeye devam etti.  Her şeye rağmen, Burma’nın demokrasiden uzaklaşması, büyük uluslararası şirketlerin bu doğalgaz zengini ülkede iş yapmalarını engelleyecek derecede etkili bir sebep değildi.  

General Than Shwe, iktidarı boyunca zenginliğini artırmaya devam ederken, yoksul Burmalılar da sıkıntı içinde yaşamaya devam etti. Bu durum en son yaşanan ve merhametsizce bastırılan ayaklanmaya kadar bu şekilde sürdü. Son yaşanan ayaklanmanın bastırılması sürecinde ölenlerin sayısı net olarak bilinmemekle beraber 200 ila 2000 kişinin olaylarda hayatını kaybetmiş olabileceği tahmin ediliyor. Olaylar süresince binlerce insan tutuklandı, din adamlarına işkence edildi, ibadet yerleri basıldı. Medya perspektifinden hiçbir devrim bu kadar dikkat çekici olamazdı. Ama tabii ki on binlerce din adamının yüz binlerce fakir halka protestolarda öncülük etmesi Burma devrimini geleceğe taşıdı.

Kendilerini bekleyen eleştirilerin farkında olan Batılı liderler ise sadece formalite icabı bazı demeçler vermekle yetindiler. İngiltere Başbakanı Gordon Brown, Burma hükümetinin protestoculara karşı kuvvet kullanmasını eleştirdi ve Avrupa devletlerinin ülkeye yaptırımlar uygulaması gerektiğini belirtti. Başkan Bush ise, Amerikalıların cesaretli Burmalıların yanında olduğunu açıkladı. Diğer yandan İsrail, birçok açık delile rağmen, cuntayla olan askeri ilişkilerini reddetti. Burma’nın İsrail’i tanıyan ilk Güney Asya ülkesi olması, İsrail’in duruma müdahale etmeme isteğini nostaljik olarak tatmin etti. BM, General Than Shwe ile görüşmek üzere heyet gönderdi ve BM Genel Sekreter Yardımcısı İbrahim Gambari uluslararası toplumun endişelerini ancak günler süren beklemeden sonra aktarma fırsatı buldu.  Hepsi bu...

Ortadoğu nasıl Amerika için stratejik ve önemli bir bölge ise, Burma da Çin için stratejik bir bölge. Çin için önemli olan, demokrasi ve insan haklarından çok, komşularının politik istikrar içinde olması. Amerika da kendi askeri ve ekonomik menfaatlerine uygun olduğu sürece benzer bir yaklaşım gütmekte. Çin, halihazırda dünyanın en büyük dördüncü ekonomisi; kısa zamanda üçüncü güç de olabilir. Çin’in Amerikan hazine bonolarından 1,4 trilyon dolarlık rezervi var ve dünya finansal sistemindeki etkisi reddedilemez. Çin, hiçbir şekilde Amerika’nın kendisi ile 2000 km sınırı olan bir ülkede etkin rol almasına müsaade etmeyecektir. Amerika, diğer yandan Burma’da demokrasiyi güçlendirmek adına göstermelik bir destek sunuyor; muhalif lider Aung San Suu Kyi ve onun partisi olan Demokrasi için Ulusal Birlik Hareketi’ni demeçlerle destekliyor. Amerika’nın amacı aslında gelecekte üstleneceği bir rol için Burma’da kendisine bir dayanak bulmak. Batı ile Çin arasındaki ilişkiler kötüleşirse, ABD Burma’nın geleceğinde rol almayı hedefliyor.

İnsani müdahalenin adaletsizlikleri yok etmek yerine daha da körüklediği bir gerçek. Diğer yandan, insani müdahalenin Burma’da gerçekleşmesini beklemeyin; çünkü Burma’ya müdahale ne Çin’in ne Batı’nın ne de Rusya’nın menfaatlerine hizmet edecektir.

Burma’da Aung San Suu Kyi ve cunta generallerinin temsilcileri arasında birkaç duygusal toplantı gerçekleşebilir; genaraller göstermelik olarak birkaç iyileştirmeye imza atabilir. Ancak bu çabalar, köklü reformları, gerçek anlamda bir demokrasiyi veya insan haklarını getirmeyecektir. Demokrasi ve insan haklarına ancak Burma halkı tarafından; Burmalı din adamları, sivil toplum aktivistleri ve sıradan insanların çabaları sonucu ulaşılabilir.

Eğer Irak’tan bir ders alınacaksa, bu ders, müdahale adına Amerikan saldırıları veya İngiliz napalmlarına muhatap bırakılmayan Burmalıların Iraklılardan daha iyi bir durumda olduğudur. Gerçek reform ve demokrasi sadece içeriden, yoksun bırakılmış halkın kararlı mücadelesi sonucu doğabilir. Gerçek şu ki, Burma Irak değil ve bunun için Allah’a şükürler olsun.
 
< Önceki   Sonraki >
43. Sayı Sunuş
Değerli Okuyucularımız, Son aylarda yoğun olarak medyada yer alan, dünya gıda stoklarının azalmaya başladığı haberlerinden sonra birçok ülkede tahıl ve bakliyat fiyatlarının fahiş oranda yükselmesi, Yemen ve Mısır gibi ülkelerde gıda fiyatları için çıkan isya...
Kısa Kısa
Irak Savaşı’nın milyonerleri kimler? Savaş ve işgal, bir yandan yüz binlerce insanın hayatına mal olurken diğer yandan işgalci güçlerin servetlerini artırıyor. OMB Watch adlı kuruluşun yaptığı araştırma, ABD Kongresi’nin dörtte birinden fazlasının Irak’taki i...
DÜNYA GÜNDEMİ; Sonu gelmez yolsuzlukların başkahramanı: BM Barış Gücü askerleri
Birleşmiş Milletler (BM) Barış Gücü askerlerinin, görev yaptıkları ülkelerde çatışan taraflar arasındaki ateşkes hattının korunmasını sağlamak, çatışmaların yeniden başlamasını engellemek, gerektiğinde isyancı grupların silahsızlandırılmasını sağlamak gibi “ba...
DÜNYA GÜNDEMİ; Burundi tekrar iç savaşın eşiğinde
Burundi, farklı isyancı grupların iktidara gelmeleri nedeniyle soykırımlardan ve soykırım suçlamalarından başını alamıyor. Bir zamanların isyancıları gün gelip iktidar olunca diğerleri isyancı konumuna düşüyor. Şu anda iktidarda bulunan parti, Tutsilere karşı soykırımları ile b...
DÜNYA GÜNDEMİ; Somali'de bölgesel ve uluslararası güçlerin tetiklediği insani krizler
1,5 milyon kişinin insani yardıma muhtaç olduğu Somali’de güvenlik, Etiyopya işgali öncesinde görece iyiydi. Etiyopya ve diğer mihraklar, ülkeyi ve halkını rahat bırakıyor....
DÜNYA GÜNDEMİ; Güney Afrika Cumhuriyeti'nde yabancı düşmanlığı
Güney Afrika Cumhuriyeti, ikinci bir apartheid devrine doğru gidiyor. 1994’e kadar beyaz azınlığın siyah çoğunluğa uyguladığı ırkçı şiddet, şimdilerde Afrikalı göçmenler üzerinde yoğunlaşıyor. Göçmenlere karşı yapılanlar, ülkede tam bir i&cc...
DÜNYA GÜNDEMİ; Kasırgaya rağmen referandum, cuntaya rağmen yaşam: Myanmar gerçeği
Önce Birmanya dedik, sonra dilimize Burma yerleşti, şimdi de Myanmar oldu Güneydoğu Asya’nın bu fakir ülkesi. Altın Buda heykelleriyle dolu tapınaklarında bir avuç pirinç için dilenen insanlar, turistlerin etrafında pervane olup alacakları bir dolar karşılı...
DÜNYA GÜNDEMİ; ORTADOĞU: Lübnan'da devr-i Süleyman
Lübnan’daki yeni seçim kanunu gelecekteki sürtüşmeleri engellemeyecektir. Zira Lübnan Ortadoğu’nun minyatürü ve aynasıdır ve mayın tarlasıdır. Ortadoğu’daki karmaşa ilk önce ona yansır ve kozlar orada paylaşılır. ...
DÜNYA GÜNDEMİ; Vilayet seçimleri öncesi Şii gruplar arası gerilim
Uzun süredir hükümeti boykot eden Sünnilerin hükümete yeniden dönme kararları, Amerika’ya kök söktüren Sünni aşiretlerin, en azından önemli bir bölümünün, Amerikalılara karşı savaşmaktan vazgeçmesi, Irak cep...
DÜNYA GÜNDEMİ; Yemen'de kuzeyden yükselen ateş, Sana'yı da kuşatacak mı?
Uzunca bir süredir hükümet güçleriyle ayrılıkçı el-Husi taraftarları arasında, binlerce kişinin hayatını kaybettiği silahlı çatışmaların yaşandığı Yemen, geçtiğimiz günlerde bir parlamento üyesi ve beraberindekilere düzenlenen suikastla...
DÜNYA GÜNDEMİ; KAFKASYA: Kafkas çocuklarını yiyip bitiren gizem
Küçük Dinara okul koridorunda hissettiği bir kokunun ardından nefes alamayıp yere yığıldı. Kendine geldi gelmesine ama bir süre sonra boğazında şiddetli ağrılar hissetmeye başladı. Sonrasında da geçici bir hafıza kaybı yaşadı. Durduk yere çığlık atmaya başladı. Ha...
DÜNYA GÜNDEMİ; Bağımsız Kosova Hristiyanlaşıyor mu?
17 Şubat 2008’de Kosova Meclisi, “Bizler halkımızın demokratik yollarla seçilmiş liderleri olarak Kosova’nın bağımsız ve hakim bir devlet olduğunu ilan ediyoruz.” sözleriyle Kosova’nın bağımsızlığını tüm dünyaya duyurdu. Bu olay, nüfusunun %90...
DOSYA: AÇLIK KADER DEĞİLDİR
Artan gıda fiyatları açlık sorununun derinleşmesine neden olarak gösteriliyor; ancak gıda fiyatlarının artması ve açlığın yaygınlaşması, sadece gıda stokları ve iklim şartları ile ilgili değildir. Bu durum, gıda borsasından ve market spekülasyonlarından, biyoyakıt üreti...
DOSYA; Dünyada ve Türkiye'de açlık sorunu
İnsanoğlunun tarih boyunca en büyük endişelerinden birini açlık sorunu oluşturmuş; yoksulluk, sefalet ve ölümle birlikte açlık “mahşerin dört atlısı”ndan biri sıfatıyla anılmıştır. Bunun gayet anlaşılabilir nedenleri vardır: İnsan, hayata tutunabilm...
DOSYA; Küreselleşen açlık
Açlığın küreselleşmesi riski altında iflas eden asıl, unsur küresel kapitalist paradigmanın kendisidir....
DOSYA; Küresel gıda krizi: Nedenleri sonuçları ve öneriler
İnsanlar dünyada yeterince gıda olmadığı için değil, alım güçleri ve paraları olmadığı için, yani yoksul oldukları için açlık riski altında hayatlarını sürdürüyorlar. Yaşanan adaletsizliğin, eşitsizliğin ve dengesiz gıda dağılımının sebeple...
DOSYA; Çözüme, doğru tespitle başlamak
Bugün tüm uluslararası sözleşmelerde de belirtildiği gibi, insanın en önemli hakkı “yaşam hakkı”dır. Tüm haklar bundan sonra gelir. Açlık ise bu en önemli hakkı tehdit eden başlıca düşmandır. İnsan hayatı korunacaksa, açlık sorununa bir in...
ADANMIŞ HAYATLAR; Allame Abdulvali Kari Mirzaev
Komünist düzenden bıkmış insanlar, Abdulvali Kari’nin kişiliği ve çalışmaları sonucunda yeni bir hayatı seçti....
İKTİBAS; Geleceğin önüne kurulan bentler: Barajlar
Günümüzde el değmemiş yeni su kaynaklarının bulunduğu topraklarda yaşayan yerel halklar, etnik azınlıklar ve diğer görece güçsüz gruplar “ekonomik alanda kalkınma”nın önünde engel olarak görülüyor. ...
İSLAM COĞRAFYASI; Özgürlük savaşının tarihi adı: Moro
Bangsomorolular, bölgeye ait enstrümanları tagonggo ve kapanirong ile özgürlüğe adanmış tarihleri, yok olmaması için ellerinden geleni yaptıkları kültürleri ve öz değerleri için ağıtlar yakıyor… ...

Sayı 43

DÜNYA GÜNDEMİ; KAFKASYA: Kafkas çocuklarını yiyip bitiren gizem
Küçük Dinara okul koridorunda hissettiği bir kokunun ardından nefes alamayıp yere yığıldı. Kendine geldi gelmesine ama bir süre sonra boğazında şiddetli ağrılar hissetmeye başlad...

İSLAM COĞRAFYASI; Özgürlük savaşının tarihi adı: Moro
Bangsomorolular, bölgeye ait enstrümanları tagonggo ve kapanirong ile özgürlüğe adanmış tarihleri, yok olmaması için ellerinden geleni yaptıkları kültürleri v...

DOSYA: AÇLIK KADER DEĞİLDİR

Artan gıda fiyatları açlık sorununun derinleşmesine neden olarak gösteriliyor; ancak gıda fiyatlarının artması ve açlığın yaygınlaşması, sadece gıda stokları ve iklim şartları...

43. Sayı Sunuş
Değerli Okuyucularımız,
Son aylarda yoğun olarak medyada yer alan, dünya gıda stoklarının azalmaya başladığı haberlerinden sonra birçok ülkede tahıl ve bakliyat ...

DÜNYA GÜNDEMİ; Kasırgaya rağmen referandum, cuntaya rağmen yaşam: Myanmar gerçeği

Önce Birmanya dedik, sonra dilimize Burma yerleşti, şimdi de Myanmar oldu Güneydoğu Asya’nın bu fakir ülkesi. Altın Buda heykelleriyle dolu tapınaklarında bir avuç pi...

DÜNYA GÜNDEMİ; Bağımsız Kosova Hristiyanlaşıyor mu?
17 Şubat 2008’de Kosova Meclisi, “Bizler halkımızın demokratik yollarla seçilmiş liderleri olarak Kosova’nın bağımsız ve hakim bir devlet olduğunu ilan ediyoruz.” sö...

DOSYA; Çözüme, doğru tespitle başlamak
Bugün tüm uluslararası sözleşmelerde de belirtildiği gibi, insanın en önemli hakkı “yaşam hakkı”dır. Tüm haklar bundan sonra gelir. Açlık ise bu en öne...