Çin istilası karşısında direnen bir hayatın hikayesi: Berat Hacı PDF Yazdır E-posta
Yazar İnsani Yardım Vakfı   
ImageHürriyet, özgürlük ve vatan uğrunda geçmiş bir asrın şahidi, kahramanı, zulüm dağlarının yenilmez kartalıdır Berat Hacı. Berat Hacı, 16 Ekim 1910’da, İpek Yolu’nun en işlek geçitlerinden biri olan Kaşgar’ın İpekçiler Sokağı’nda tüccar bir ailenin çocuğu olarak hayata gözlerini açtı. Henüz sekiz yaşındayken babası onu okuması için şehir dışındaki Kasım Hoca’ya gönderdi. Bir süre medresede eğitim gördükten sonra babasının dükkanında çalışmaya başlayan Berat Hacı’nın mücadele saflarında yer alması ise, 1931’de Doğu Türkistan’ın Kumul şehrinde Mançu-Çin istilasına karşı başlatılan mücadele ile filizlendi. İşte Berat Hacı, sömürgeye, zulme, adaletsizliğe ve cehalete karşı ilk adımını bu direnişe katılmakla atmış oldu.

Berat Hacı’nın bir asker olarak katıldığı ilk savaş, Aralık 1931’deki Kaşgar Yenişehir muharebesi olmuştu. “Ölürsek şehit, kalırsak gazi” şiarı ile meydanlara düşen Berat Hacı’yı ne ölüm korkusu bu yoldan yıldırdı ne de savaşın zorlu şartları. Aralıksız devam eden kanlı milli mücadele sonucunda 12 Kasım 1933 yılında Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti kuruldu. Mücahid Berat, bu sıralarda özel kuvvetlerde devlet erkanının korumalığını yapmaktaydı.   

Berat Hacı, 1937’de Çin Valisi Şing Şisey’in Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti’ni hezimete uğratmasının ardından evine döndü. Başta babası olmak üzere ailesinden dokuz kişinin Çin hükümeti tarafından tutuklandığını duyduğunda, aile üyelerinin durumunu öğrenmek için hükümet dairesine giden Berat Hacı, kendisinin de aranmakta olduğundan habersizdi. Berat Hacı tutuklandı ve 1942 yılına kadar hapiste kaldı. Dayısının kefaleti ödemesiyle hapisten çıkan Berat Hacı, 20 Mayıs 1943 itibariyle Çin istilacılarına karşı yine savaş meydanlarında buldu kendini. Kendisinin de içinde bulunduğu bu mücadele, Kasım 1944’te Doğu Türkistan Hükümeti’nin kurulmasıyla neticelendi.

Süreç içerisinde Doğu Türkistan topraklarında kendi kuvvetlerini iyice pekiştiren Çin, Doğu Türkistan Hükümeti’nin kurulmasından itibaren görevde bulunan üst düzey yöneticileri, teker teker idam etmeye başladı. Daha alt görevlerde olanlar ise hapse atıldı. Tersine esen bu rüzgardan Binbaşı Berat da nasibini aldı.

13 Kasım 1960 günü Çin güçleri tarafından tutuklanan Berat Hacı’ya mücadele ile geçen 30 yılın hesabı soruluyordu. Ekipler onu 1933 yılında kurulan Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti, 1944 yılında kurulan Doğu Türkistan Hükümeti ve Doğu Türkistan’ı Çinliler tekrar ele geçirdikten sonra Çin yönetimine karşı oluşmaya başlayan yeni gruplar hakkında bilgi vermeye zorladı. Konuşması karşısında ona büyük servet ve devlet idaresinde yüksek makamlar vaat edildi. Bu vaatler karşısında sonuç alamayan Çinli yetkililer, yıllarca süren hapis hayatı esnasında Berat Hacı’yı türlü işkencelere maruz bıraktı.  Gece işkenceye maruz kalan, sorgu-suale çekilen Hacı, gündüzleri de ağır işlerde çalıştırıldı. Berat Hacı ayrıca 110 gün boyunca karanlık bir odada tutuldu.
Image
1971 yılının ocak ayında idama mahkum edilen Hacı, 1981 yılında kaldığı hücreden çıkarıldı ve kalabalık bir heyet tarafından yine sorgulanmaya başladı. Bu esnada idam kararı iptal edildi. Kısa bir müddet sonra, 1 Mayıs 1981’de gardiyan eşliğinde ailesi ile görüştürüldü. Kendisini görmeye gelen annesini, kardeşini, sevgili eşini, anne olmuş kızını tanıyamadı. Berat Hacı, 1981 yılının Kasım ayında tahliye edildi.

ImageTahliyesinden sonra bir gün, zindan hayatı boyuncu çok özlediği İdgah Mescidi’nde kıldığı sabah namazının ardından evine döndü. Aniden eve gelen güvenlik görevlileri, kendisine “irticacı, pantürkist, vatan haini ve rejim karşıtı” gibi sözlerle hakaretler yağdırıyorlardı. Berat Hacı’ya her gün dört saat sokakları süpürmesi gerektiği, haftada üç defa siyasi terbiye almak üzere emniyete gitmesi gerektiği ve iki saat mesafede bir yere gideceği zaman emniyetten izin alması gerektiği bildirildi. Berat Hacı’nın nezaret altında başlayan zorunlu işçiliği 1983 yılının Mart ayına kadar böylece devam etti. 1985-1993 yılları arasında kömürcülük yaparak geçimini sağlamaya çalışan Berat Hacı, 1993 yılında Türkiye’ye geldi.

Hayatının 31 yılını hapishanelerde işkence altında geçiren Berat Hacı, ilk gençlik günlerinden hayata gözlerini kapadığı güne kadar Doğu Türkistan’ın bağımsızlığı için mücadele etti. Berat Hacı, Doğu Türkistan’da halen devam eden Çin zulmünü tüm dünyaya haykırmak için Türkiye’de, Suudi Arabistan ve Amerika gibi devletlerde düzenlenen eylemlerin ilk sıralarında yer aldı. 93 yıllık ömrünün 73 yılını Doğu Türkistan’ın özgürlüğü için mücadele ile sürdüren Berat Hacı, hac için gittiği kutsal topraklarda, Mekke’de, Şubat 2003’te vefat etti.
 
< Önceki   Sonraki >
Değerli Okuyucularımız, Son aylarda yoğun olarak medyada yer alan, dünya gıda stoklarının azalmaya başladığı haberlerinden sonra birçok ülkede tahıl ve bakliyat fiyatlarının fahiş oranda yükselmesi, Yemen ve Mısır gibi ülkelerde gıda fiyatları için çıkan isya...
Irak Savaşı’nın milyonerleri kimler? Savaş ve işgal, bir yandan yüz binlerce insanın hayatına mal olurken diğer yandan işgalci güçlerin servetlerini artırıyor. OMB Watch adlı kuruluşun yaptığı araştırma, ABD Kongresi’nin dörtte birinden fazlasının Irak’taki i...
Birleşmiş Milletler (BM) Barış Gücü askerlerinin, görev yaptıkları ülkelerde çatışan taraflar arasındaki ateşkes hattının korunmasını sağlamak, çatışmaların yeniden başlamasını engellemek, gerektiğinde isyancı grupların silahsızlandırılmasını sağlamak gibi “ba...
Burundi, farklı isyancı grupların iktidara gelmeleri nedeniyle soykırımlardan ve soykırım suçlamalarından başını alamıyor. Bir zamanların isyancıları gün gelip iktidar olunca diğerleri isyancı konumuna düşüyor. Şu anda iktidarda bulunan parti, Tutsilere karşı soykırımları ile b...
1,5 milyon kişinin insani yardıma muhtaç olduğu Somali’de güvenlik, Etiyopya işgali öncesinde görece iyiydi. Etiyopya ve diğer mihraklar, ülkeyi ve halkını rahat bırakıyor....
Güney Afrika Cumhuriyeti, ikinci bir apartheid devrine doğru gidiyor. 1994’e kadar beyaz azınlığın siyah çoğunluğa uyguladığı ırkçı şiddet, şimdilerde Afrikalı göçmenler üzerinde yoğunlaşıyor. Göçmenlere karşı yapılanlar, ülkede tam bir i&cc...
Önce Birmanya dedik, sonra dilimize Burma yerleşti, şimdi de Myanmar oldu Güneydoğu Asya’nın bu fakir ülkesi. Altın Buda heykelleriyle dolu tapınaklarında bir avuç pirinç için dilenen insanlar, turistlerin etrafında pervane olup alacakları bir dolar karşılı...
Lübnan’daki yeni seçim kanunu gelecekteki sürtüşmeleri engellemeyecektir. Zira Lübnan Ortadoğu’nun minyatürü ve aynasıdır ve mayın tarlasıdır. Ortadoğu’daki karmaşa ilk önce ona yansır ve kozlar orada paylaşılır. ...
Uzun süredir hükümeti boykot eden Sünnilerin hükümete yeniden dönme kararları, Amerika’ya kök söktüren Sünni aşiretlerin, en azından önemli bir bölümünün, Amerikalılara karşı savaşmaktan vazgeçmesi, Irak cep...
Uzunca bir süredir hükümet güçleriyle ayrılıkçı el-Husi taraftarları arasında, binlerce kişinin hayatını kaybettiği silahlı çatışmaların yaşandığı Yemen, geçtiğimiz günlerde bir parlamento üyesi ve beraberindekilere düzenlenen suikastla...
Küçük Dinara okul koridorunda hissettiği bir kokunun ardından nefes alamayıp yere yığıldı. Kendine geldi gelmesine ama bir süre sonra boğazında şiddetli ağrılar hissetmeye başladı. Sonrasında da geçici bir hafıza kaybı yaşadı. Durduk yere çığlık atmaya başladı. Ha...
17 Şubat 2008’de Kosova Meclisi, “Bizler halkımızın demokratik yollarla seçilmiş liderleri olarak Kosova’nın bağımsız ve hakim bir devlet olduğunu ilan ediyoruz.” sözleriyle Kosova’nın bağımsızlığını tüm dünyaya duyurdu. Bu olay, nüfusunun %90...
Artan gıda fiyatları açlık sorununun derinleşmesine neden olarak gösteriliyor; ancak gıda fiyatlarının artması ve açlığın yaygınlaşması, sadece gıda stokları ve iklim şartları ile ilgili değildir. Bu durum, gıda borsasından ve market spekülasyonlarından, biyoyakıt üreti...
İnsanoğlunun tarih boyunca en büyük endişelerinden birini açlık sorunu oluşturmuş; yoksulluk, sefalet ve ölümle birlikte açlık “mahşerin dört atlısı”ndan biri sıfatıyla anılmıştır. Bunun gayet anlaşılabilir nedenleri vardır: İnsan, hayata tutunabilm...
Açlığın küreselleşmesi riski altında iflas eden asıl, unsur küresel kapitalist paradigmanın kendisidir....
İnsanlar dünyada yeterince gıda olmadığı için değil, alım güçleri ve paraları olmadığı için, yani yoksul oldukları için açlık riski altında hayatlarını sürdürüyorlar. Yaşanan adaletsizliğin, eşitsizliğin ve dengesiz gıda dağılımının sebeple...
Bugün tüm uluslararası sözleşmelerde de belirtildiği gibi, insanın en önemli hakkı “yaşam hakkı”dır. Tüm haklar bundan sonra gelir. Açlık ise bu en önemli hakkı tehdit eden başlıca düşmandır. İnsan hayatı korunacaksa, açlık sorununa bir in...
Komünist düzenden bıkmış insanlar, Abdulvali Kari’nin kişiliği ve çalışmaları sonucunda yeni bir hayatı seçti....
Günümüzde el değmemiş yeni su kaynaklarının bulunduğu topraklarda yaşayan yerel halklar, etnik azınlıklar ve diğer görece güçsüz gruplar “ekonomik alanda kalkınma”nın önünde engel olarak görülüyor. ...
Bangsomorolular, bölgeye ait enstrümanları tagonggo ve kapanirong ile özgürlüğe adanmış tarihleri, yok olmaması için ellerinden geleni yaptıkları kültürleri ve öz değerleri için ağıtlar yakıyor… ...

Sayı 43

DÜNYA GÜNDEMİ; Sonu gelmez yolsuzlukların başkahramanı: BM Barış Gücü askerleri
Birleşmiş Milletler (BM) Barış Gücü askerlerinin, görev yaptıkları ülkelerde çatışan taraflar arasındaki ateşkes hattının korunmasını sağlamak, çatışmaların yeniden b...

DÜNYA GÜNDEMİ; KAFKASYA: Kafkas çocuklarını yiyip bitiren gizem
Küçük Dinara okul koridorunda hissettiği bir kokunun ardından nefes alamayıp yere yığıldı. Kendine geldi gelmesine ama bir süre sonra boğazında şiddetli ağrılar hissetmeye başlad...

DOSYA; Dünyada ve Türkiye'de açlık sorunu
İnsanoğlunun tarih boyunca en büyük endişelerinden birini açlık sorunu oluşturmuş; yoksulluk, sefalet ve ölümle birlikte açlık “mahşerin dört atlısı”...

DÜNYA GÜNDEMİ; Güney Afrika Cumhuriyeti'nde yabancı düşmanlığı
Güney Afrika Cumhuriyeti, ikinci bir apartheid devrine doğru gidiyor. 1994’e kadar beyaz azınlığın siyah çoğunluğa uyguladığı ırkçı şiddet, şimdilerde Afrikalı göç...

DOSYA; Küreselleşen açlık
Açlığın küreselleşmesi riski altında iflas eden asıl, unsur küresel kapitalist paradigmanın kendisidir....

43. Sayı Sunuş
Değerli Okuyucularımız,
Son aylarda yoğun olarak medyada yer alan, dünya gıda stoklarının azalmaya başladığı haberlerinden sonra birçok ülkede tahıl ve bakliyat ...

DOSYA; Küresel gıda krizi: Nedenleri sonuçları ve öneriler
İnsanlar dünyada yeterince gıda olmadığı için değil, alım güçleri ve paraları olmadığı için, yani yoksul oldukları için açlık riski altında hayatlarını s&u...