İran'da Afgan mülteciler PDF Yazdır E-posta
Yazar Hakkı Uygur   
İranda Afgan mültecilerYaklaşık iki ay kadar önce dünya basınında, İran yönetiminin ülkede yaşayan Afgan mültecileri zor kullanarak sınır dışı ettiğine dair haberler yayımlandı. Her yıl tekrarlanan benzer sınır dışı etme operasyonlarından farklı olarak İran devleti bu kez şiddet kullanmaktan çekinmemiş ve yaklaşık 50 bin kişinin sınır dışı edildiği uygulama sırasında birkaç Afgan sığınmacı, İran polisinden aldığı darbeler sonucu hayatını kaybetmişti. Afganistan’dan, uluslararası toplumdan ve içeriden gelen tepkiler sonucu İran devleti sınır dışı etme işlemini yavaşlattı ve uygulamanın yalnızca kaçak göçmenleri kapsadığı, İran’ı terk eden Afganlara yeniden vize alabilmeleri hususunda kolaylık gösterileceği ve Afganistan’da kendilerine bazı olanaklar sağlanacağı gibi ortamı yatıştırmaya yönelik açıklamalar yaptı.

İran, aynı şekilde her ülkenin kendi sınırları içinde bulunan kaçak göçmenleri sınır dışı etme hakkına sahip olduğunu savunmuş ve son bir yıldır sürekli olarak Afganistan devletine ve BM’ye sınır dışı uygulamasına başlayacağı hususunda bilgi verdiğini belirtmiştir. Gerçekten de İran özellikle son iki yıldır Afgan sığınmacıları ve kaçak işçileri ülkelerine geri göndereceği hususunda bazı ipuçları vermişti. Bu bağlamda ülkede öncelikle sayım yapılmış ve İran’da yaşayan iki milyona yakın Afgan’ın yarısından fazlasının sığınmacı statüsünde olmadığı belirlenmişti. İran devleti aynı şekilde kaçak Afgan işçilerin özellikle inşaat sektöründe çalıştırılmasını önlemek amacıyla Afgan işçi çalıştıran şirketlere büyük cezalar kesmiş ve bu şirketlerin yaptığı inşaatlara ruhsat verilmeyeceğini ve gümrükteki mallarının dondurulacağını duyurmuştu.

İran’da Afgan sığınmacıların varlığı, Afganistan’ın Sovyetler Birliği tarafından işgal edildiği 1979 yılına kadar uzanıyor. Sovyetlerin Afganistan’dan çekilmesinin hemen ardından “mücahit gruplar” arasında yaşanan iç savaş, sığınmacıların ülkesine dönmesini engellemiş; sonrasında Taliban yönetiminden kaçan çok sayıda Tacik ve Hezare kökenli Afgan da İran’a sığınmak zorunda kalmıştı.
İran’da gerek mülteci konumunda bulunan gerekse bu ülkeye kaçak yollardan girmiş olan ve hiçbir yasal prosedüre tabi olmayan Afganlar tarım ve inşaat alanları başta olmak üzere en ağır işlerde en düşük maaşlarla çalışıyor ve hiçbir sosyal güvenceye sahip değiller. Esasında İran’da Afgan olmak oldukça zor. Ekonomik açıdan pek de iyi durumda olmayan İran halkı, sürekli olarak İran’ın yetersiz iç kaynaklarının diğer İslam ülkelerine aktarıldığını iddia ediyor; ülkedeki Afgan işçilerin varlığının da İranlı gençlerin iş olanaklarını daralttığını düşünüyor. Ayrıca Afgan nüfusun ülkenin doğusunda yoğunlaşmış olması ve bazı Afganların buralarda uyuşturucu ticaretine karışması, olumsuz Afgan imajını güçlendirdi. İran’ın magazin gazeteleri sayılabilecek ve özellikle bazı suçlara geniş yer ayıran bulvar gazetelerinde ve dergilerinde sıklıkla Afganlara değiniliyor ve onlara karşı olumsuz genellemeler yapılıyor. Bununla birlikte İran’ın içinde de bu Afgan imajına karşı çıkan birçok kimse bulunuyor. Nitekim son sınır dışı operasyonunda yaklaşık iki yüz aydın bir bildiri yayımlayarak yapılanları kınadı ve bu gurur kırıcı davranışların derhal durdurulmasını istedi. Aynı şekilde İranlı ünlü yönetmen Mecid Mecidi, Baran adlı filminde Afganların İran’da içinde bulundukları zor koşulları gözler önüne serdi. Bütün bunlara rağmen İran’da “Afgani” hitabının bizatihi kendisi bile yetirince hakaretamizdir.
 
< Önceki   Sonraki >
Değerli okuyucularımız, Bu ayki dosya konumuz beş yıl önce temelsiz suçlamalarla toprakları işgal edilip taş taş üstünde bırakılmadan yağmalanarak insan onurunun ayaklar altına alındığı Irak’taki yaşam hakkı ihlalleri. Beş yıl boyunca işgal üzerine çok şey yaz...
Çad’ın “yetimleri” evlerine dönüyor Geçtiğimiz aylarda L’Arche de Zoe isimli Fransız yardım kuruluşu tarafından kaçırılan beş yaşın altındaki çoğu yetim 103 çocuk Çad hükümetinin denetiminde yakınlarına kavuşacak. Şu ana kadar Çad’da bir yetimhanede tutulan çocukların...
Kosova’nın bağımsızlığı ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nde önümüzdeki on yıllarca etkisi sürecek; birçok ayrılıkçı hareketi uluslararası anayasal zemine kavuşturacak ve yeni dünyada şehir devletlerini oluşturacak şiddetli bir deprem. ...
Ahmedinejat’ın sert çıkışlarına bağlanan Birleşmiş Milletler ve ABD ambargoları, bir yandan ekonomik yönden ülkenin belini bükerken bir yandan da kendi ayakları üzerinde durmayı öğretiyor. ...
Moritanlara göre Fransızlar, Arapları ve siyahileri ayrı ayrı örgütleyerek halkı birbirine düşürdü. Bundan dolayı, mevcut cumhurbaşkanının ülkede af ilan etmesi ülke barışı için çok önemli bir adım olarak görülüyor. ...
Somali’de iç savaş nedeniyle yüzbinlerce insan yaşadığı yeri terk etmek zorunda kaldı. Şu ana kadar bir milyonu ülke sınırları içinde olmak üzere toplam iki milyon civarında Somalili, göçmen durumunda. ...
Mısır’da muhalefet partilerinin azımsanmayacak bir kitlesel tabanı bulunuyor. İşte bu sebeple rejim, güçlenen muhalefete karşı bir yandan kitlesel eylemleri zayıflatmak amacıyla devlet şiddetinin az kullanıldığı metotlar geliştirirken, diğer yandan da reform vaatleriyle halkı yatıştırma yoluna...
Seçim sonuçlarına Pervez Müşerref muhaliflerinin zaferi damgasını vurmuş olsa da, seçimlerin önemli ve ABD açısından memnun edici tarafı, dini partilerin Müşerref’in devlet başkanlığı makamında yasa dışı olarak oturduğu ve onun yönetimi altında yapılacak seçimlerin hileli olacağı gerekçesiyle ...
Malezya’da, Enver İbrahim önderliğindeki muhalefet cephesi, liberal entelektüel şehirli Malay toplumunun yanında, muhafazakar Malaylar ile azınlıktaki Çinli ve Hintlilerin desteğini de önemli ölçüde alarak yeni bir güç ortaya koyuyor. ...
Irak’taki süreci tanımlayacak tek kelime “kaos”. Bundan beş yıl önce Irak ABD ve müttefikleri tarafından işgal edilerek Saddam Hüseyin yönetimi devrildi. Ardından ülke içi aktörlerin birbirine karşı kışkırtılarak iktidar hesaplaşmasına tutuşmaları ve bunları takip eden süre içinde ...
Beş yılı geride bırakarak altıncı yıla giren Irak işgali, başlangıçtaki evresinin aksine artık hukuki meşruiyet tartışmalarından uzak, tamamen siyasi ve stratejik konulara hapsolmuşken, işgalin sebep olduğu maddi manevi kayıplar ölçülemeyecek boyutlara ulaştı. ...
Hukukun değil sadece gücün söz sahibi olmasını; bazı insanların güvenliği için tüm insanlığın, tüm özgürlüklerin ortadan kaldırılmasını ve dünya üzerinde her yönden hakim güç olmayı hedefleyen bu politikaların en bariz örneği Irak işgali ile yaşanmıştır. ...
Özel olarak geliştirilen işkence tekniklerinin uygulandığı cezaevlerinde insan hakları kriterlerine ve uluslararası hukuka aykırı şekilde tutulan, yok edilen ve organları gasp edilen insanların durumu hiçbir şekilde izah edilememekte. ...
Dudayev gerçek bir liderdi; asla para, makam, mevki gibi şeylere meyli olmadı. Savaş süresince kendisine yapılan yüklü miktarda para, ülkeden çıkışının ve can güvenliğinin sağlanması gibi teklifleri hiçbir zaman kabul etmedi. ...
15 yıl Sudan’ın dışişleri bakanlığını yapan ve halihazırda cumhurbaşkanlığı danışmanlığını yürüten Mustafa Osman İsmail’i başkent Hartum’daki konutunda ziyaret ederek kendisiyle, bölgesel çatışmaları, iç karışıklıkları ve insan hakları ihlalleri ile dünya gündeminde sıkça yer alan ...
İnsan hakları kuruluşları, insanlık dışı sömürü anlayışının yeni bir versiyonu olarak niteledikleri, ABD’de siyahi ve Latin kökenlilerin çoğunluğu oluşturduğu iki milyona varan tutuklunun, çeşitli endüstriyel kuruluşlar için boğaz tokluğuna çalıştırılmasını şiddetle kınıyor. Hapishane endüs...
İsminin anlamı “barış ve selamet yeri” olan Bruney, dünyanın en zengin ülkelerinden biri olarak biliniyor. ...

Sayı 41

DÜNYA GÜNDEMİ: AFRİKA; Mısır'ın yıllardır bitmeyen "mübarek" seçimleri
Mısır’da muhalefet partilerinin azımsanmayacak bir kitlesel tabanı bulunuyor. İşte bu sebeple rejim, güçlenen muhalefete karşı bir yandan kitlesel eylemleri zayıflatmak amacıyla devlet şiddetini...

DÜNYA GÜNDEMİ: BALKANLAR; Kosova'nın domino etkisi
Kosova’nın bağımsızlığı ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nde önümüzdeki on yıllarca etkisi sürecek; birçok ayrılıkçı hareketi uluslararası anayasal zemine kavuşturacak ve yeni dünyada ...

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTADOĞU; İran'da yeni dönem
Ahmedinejat’ın sert çıkışlarına bağlanan Birleşmiş Milletler ve ABD ambargoları, bir yandan ekonomik yönden ülkenin belini bükerken bir yandan da kendi ayakları üzerinde durmayı öğretiyor. ...

DÜNYA GÜNDEMİ: AFRİKA; Sürgündeki Moritanlar
Moritanlara göre Fransızlar, Arapları ve siyahileri ayrı ayrı örgütleyerek halkı birbirine düşürdü. Bundan dolayı, mevcut cumhurbaşkanının ülkede af ilan etmesi ülke barışı için çok önemli bir adım ol...

Kısa Kısa
Çad’ın “yetimleri” evlerine dönüyor
Geçtiğimiz aylarda L’Arche de Zoe isimli Fransız yardım kuruluşu tarafından kaçırılan beş yaşın altındaki çoğu yetim...

DOSYA: Uluslararası hukuk açısından Irak'ta yaşam hakkı ihlalleri
Özel olarak geliştirilen işkence tekniklerinin uygulandığı cezaevlerinde insan hakları kriterlerine ve uluslararası hukuka aykırı şekilde tutulan, yok edilen ve organları gasp edilen insanların durumu...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEYDOĞU ASYA; Malezya genel seçimlerinin ardından
Malezya’da, Enver İbrahim önderliğindeki muhalefet cephesi, liberal entelektüel şehirli Malay toplumunun yanında, muhafazakar Malaylar ile azınlıktaki Çinli ve Hintlilerin desteğini de önemli öl...