Son bir aydır yaşanan gelişmeler göstermektedir ki; Suudi Arabistan'ın sponsorluğunda, bundan iki buçuk ay önce varılan zoraki anlaşma, Filistin'deki sorunu çözmediği gibi, bu anlaşma ardından kurulan ulusal uzlaşma hükümeti de Filistin'e yönelik uluslararası ambargoyu kaldırmaya yetmedi. Şubat 2006 tarihinden bu yana ekonomik ve siyasi ambargo altındaki Hamas hükümetinin alternatifi olarak ve çıkış umudu ile oluşturulan uzlaşma hükümeti; kendisini oluşturan Fetihçi ve Hamaslı bakanlara farklı muamele yapılması, kimi bakanların Batılı ülkelerce muhatap alınmaması ve Arap ülkelerinin kayıtsızlığı sebebiyle, halkın ekonomik ve siyasal beklentilerini hayal kırıklığına uğrattı.

Mekke'de varılan anlaşmadan umulan en önemli sonuç ise, el-Fetih'in ıslah edilmesi ve ülkedeki güvenlik durumunun bir düzene sokulması idi. Buna göre iç güvenlik işleri bağımsız bir bakana verilmiş ve gruplara ait silahlı güçlerin caddelerden çekilmesi hedeflenmişti. Hamas'ın kendi üyelerinden oluşturduğu 3000 kişilik özel birlikler düzenli hükümet birliklerine katılacak ve el-Fetih ile Hamaslı polisler ortak görev yapacaklardı.

Ancak bu anlaşmanın en büyük zaafı, uygulanması konusunda tatmin edici güvenceler ve gerekli araçlardan yoksun olmasıydı. Nitekim hükümetin kurulmasından sonra iki taraf arasında başlayan bahar havasının dağılması çok sürmedi.

Çatışmaların başlangıç noktasını; el-Fetih'e bağlı güvenlik güçlerinin Gazze'yi kontrol etmek amacıyla çok sayıda adamını sokağa dökmesi oluşturuyor. Hamas üyeleri ise bunu kendi güçlerine bir meydan okuma ve el-Fetih'in kendilerini sindirme politikası olarak algılamış ve üst düzey bir el-Fetih yetkilisinin öldürülmesinden sonra çatışmalar kontrolden çıkmıştı.

Batı Şeria bölgesi kısmen el-Fetih'in kontrolünde bir görünüm sergilerken, Gazze ise neredeyse tamamen Hamas'ın hakimiyet alanı olarak kabul edilebilir. Bu nedenle Devlet Başkanı Mahmut Abbas'ın görev yaptığı Başkanlık binaları ile Filistin parlamentosunun bulunduğu Batı Şeria'da alınan kararların İsrail kuşatmasının tüm ağırlığı ile hissedildiği Gazze'de pratik sonuçlar üretmesi, bu kararların tamamen silahlı grupların çıkarlarına uyup uymamasına bağlı. Filistin hükümetinin sokakları tam olarak kontrol edemediği, son çatışmalarla bir kez daha ortaya çıkarken, Suudi Arabistan'ın cömert yardımlar karşılığında kotardığı barışın, Filistin'de güç mücadelesinin bitmesine yetmediği de açıkça görüldü.

Kimi uzmanların da dediği gibi, iki grup arasındaki bu mücadele, gerçekte grup liderlerinin kendi kitlelerine tam olarak hakim olamadıklarını ve yönlendirme zaaflarının bulunduğunu gösteriyor. Bu yetmiyormuş gibi, İsrail ve ABD'nin de olaylara karışması ve olayları tetiklemesi, Filistin'deki gerilimi içinden çıkılmaz bir hale dönüştürüyor. Başından beri Hamas hükümetini vuran İsrail son çatışmada açıkça el-Fetih'in yanında yer aldı. İsrail, bir yandan yerleşim birimi Sederot'a atılan bir füze nedeniyle Hamas'a yönelik füze saldırıları başlatırken, diğer yandan da el-Fetih'e bağlı 500 kişilik bir grubun Gazze'ye geçmesine izin verdi.

Yaşanan ikilik, son bir yıldır yaşanan tecrübe ile birleştiğinde, resmi kurumlardaki hakimiyetini bırakmak istemeyen bir el-Fetih ile sokaklara hakim Hamas olgusunu güçlendiriyor.

Dünyanın nüfus yoğunluğu en yüksek yerlerinden birinde patlak veren bu sokak çatışmaları, söz konusu sokaklara hakim olma mücadelesinden daha çok, iki tarafın birbirini imha stratejisine dönüşmek üzere.

Gelinen aşamada Hamas ve el-Fetih önemli kararlar almak zorunda. Bu kararlar çerçevesinde bir sonuca varmak gerekirse, Filistin'de bundan sonra yaşanacak süreç için şu öngörülerde bulunmak mümkün:

Aslında Hamas, iktidarda olmasının Filistin'in bağımsızlığını kolaylaştırmak yerine Filistin'e yük olmaya başladığını fazlasıyla hissediyor. Bunun için yavaş yavaş iktidardan el çekmeye hazırlanıyor.

Hamas, hükümetten kendi rızasıyla kolayca vazgeçmesi halinde halk tarafından kendisine "başarısız" damgası vurulacağını biliyor. Bu nedenle zorla uzaklaştırılma seçeneğini sonuna kadar bekleyecek ve "vuruşarak" hükümetten çekilip, halka kendini anlatacaktır.

Filistin'de iki ay önce Arap ülkelerinin desteklediği Ulusal Birlik Hükümeti'nin kurulmasına rağmen Hamas ve el-Fetih arasındaki sorunların çözülmediği bir kez daha ortaya çıktı. Bu nedenle köklü çözüm için kalıcı mekanizmalar kurulmadan bir barış dayatması doğru değil.

Gazze'deki çatışmalar, zaman zaman şiddetini azaltmakla birlikte durmayacak.

İsrail saldırılarının artması, Hamas'ı yeniden yeraltına iterken, eylemlerin başlaması da bölgede yeni gerilimleri tetikleyecek.

Hamas eğer hükümette kalmakta ısrar ederse, barış görüşmelerinde muhatap alınmayan Hamas ile Abbas yönetimi arasındaki ipler kopacak.

Amerikan yönetiminin baskılarının yoğunlaşmasına paralel olarak el- Fetih'in hakim güç olduğu yeni bir hükümet kurulacak.