Balkanlar: Bosna Hersek'te neler oluyor... PDF Yazdır E-posta
Yazar Osman Atalay - osmanatalay@ihh.org.tr   
Bosna Savaşı sırasında Boşnak kardeşlerine destek olmak için bölgeye giden ve daha sonra orada yerleşen 367 kişiye verilen vatandaşlık hakkının Bosna Hersek hükümeti tarafından iptal edilmesi tepki ile karşılandı.

balkanlar.jpgBosna Hersek hükümetinin, 1992-1995 yılları arasında yaşanan iç savaşta Bosnalı Müslümanlara yardımcı olmak için bölgeye giden, savaş dönemi sonrasında Bosna’da kalarak vatandaşlık alan yabancılara verilen vatandaşlık haklarını iptal etmesi tepki ile karşılandı. Bosna Hersek Adalet Bakanı Barisa Çolak, vatandaşlıkları iptal edilen 367 kişinin çoğunun; Mısır, Cezayir, Tunus, Suriye, Türkiye, Sudan ve Rusya asıllı olduğunu ifade etti. Kurulan devlet komisyonu bu kişilerin pasaportlarının geçersiz kılındığını ve bu kişilerin sınır dışı edilmeden önce temyiz yoluna gidebileceklerini söyledi.

15 yıl önce Bosnalı Müslümanların Avrupa’nın göbeğinde katledilişine seyirci kalamayan birçok insan Bosna halkına yardıma koşmuş; bu uğurda İslam dünyasının farklı bölgelerinden binlerce kişi Bosna’ya gitmiş, bu topraklar için kimisi şehit, kimisi de gazi olmuştu. Bosna şehitliklerini dolaşırsanız İslam coğrafyasından hemen hemen tüm milletlerden şehitlerin mezarlarını görebilirsiniz. Bu şehitliklerde, Afrika, Avrupa, Kafkasya, Ortadoğu ve Orta Asya’ya varıncaya kadar İslam dünyasının tüm renklerini görmeniz mümkündür. “Müslümanlar kardeştir.” mantığı ve inancı ile hareket eden, malı ve bedeni ile Bosna’nın özgürlük mücadelesine katkıda bulunan, Bosna’nın yaşadığı karanlık günlerde emeği olan tüm insanlar bugün Bosna hükümetinin almış olduğu bu karar karşısında üzülmekte ve kara kara düşünmektedirler.

Savaşın bitmesi ile beraber mevcut hükümetin karar ve onayı ile vatandaşlık almış ve ayrıca Bosnalılarla evlilik yapmış olan bu insanların vatandaşlıklarının iptalinin hiçbir hukuki izahı yoktur. 11 Eylül saldırılarını bahane eden ABD, terör ile mücadele kapsamında Bosna hükümetinden bu pasaportların iptal edilmesini istemişti. Bu süreç içerisinde Arap uyruklu birçok Bosna vatandaşının sınır dışı edilmiş olması ve ayrıca içlerinde Guantanamo’ya götürülen insanların olduğu söylentisi de çok acı verici bir durum. Bosna Hersek Komünist Partisi (SDP) lideri Zlatko Lagumciya’nın, özellikle yabancı vatandaşlığı almış insanların vatandaşlıklarının iptalini adeta bir parti programı haline getirmesine sessiz kalınması da düşündürücü bir olay.
Siyasal partileri, sivil toplum kuruluşları, yazarları ve gazi dernekleri ile tüm Bosna’nın, bu karar karşısında, Bosna’nın en zor zamanında bedel ödemiş bu insanlara bugün vefa göstermeleri gerekir. Her şeyden evvel ortada kanuni olarak alınmış bir hak var; gerçekleşen evlilikler ve dağılacak olan bir sürü aile var. Bu karar tamamen siyasidir; ABD’nin, yabancı vatandaşların uzun vadede ülkenin istikrarını bozabileceği öngörüsünden yola çıkılarak, en zor günlerinde Boşnakların yanında olan bu insanların cezalandırılması çok vahim bir durum. Bu kararın Bosna’nın şahsiyet ve onuruna gölge düşürecek bir karar olduğunu ve İslam dünyasında hiç hoş algılanmayacağını kabul etmek gerekiyor. Tüm Bosnalı yöneticilerin bir kez daha sağduyulu ve vicdanlı bir şekilde düşünmeleri gerekiyor. Özellikle Tunus’a iade edilecek kişilerin kesin olarak idam ile yargılanmaları söz konusu. Bosnalı yöneticilerin, kazanılmış haklar noktasında ABD baskısına karşı vicdan ve sağduyu muhakemesini bir kez daha işletmeleri gerekmektedir.

 
< Önceki   Sonraki >
Değerli okuyucularımız, Bu ayki dosya konumuz beş yıl önce temelsiz suçlamalarla toprakları işgal edilip taş taş üstünde bırakılmadan yağmalanarak insan onurunun ayaklar altına alındığı Irak’taki yaşam hakkı ihlalleri. Beş yıl boyunca işgal üzerine çok şey yaz...
Çad’ın “yetimleri” evlerine dönüyor Geçtiğimiz aylarda L’Arche de Zoe isimli Fransız yardım kuruluşu tarafından kaçırılan beş yaşın altındaki çoğu yetim 103 çocuk Çad hükümetinin denetiminde yakınlarına kavuşacak. Şu ana kadar Çad’da bir yetimhanede tutulan çocukların...
Kosova’nın bağımsızlığı ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nde önümüzdeki on yıllarca etkisi sürecek; birçok ayrılıkçı hareketi uluslararası anayasal zemine kavuşturacak ve yeni dünyada şehir devletlerini oluşturacak şiddetli bir deprem. ...
Ahmedinejat’ın sert çıkışlarına bağlanan Birleşmiş Milletler ve ABD ambargoları, bir yandan ekonomik yönden ülkenin belini bükerken bir yandan da kendi ayakları üzerinde durmayı öğretiyor. ...
Moritanlara göre Fransızlar, Arapları ve siyahileri ayrı ayrı örgütleyerek halkı birbirine düşürdü. Bundan dolayı, mevcut cumhurbaşkanının ülkede af ilan etmesi ülke barışı için çok önemli bir adım olarak görülüyor. ...
Somali’de iç savaş nedeniyle yüzbinlerce insan yaşadığı yeri terk etmek zorunda kaldı. Şu ana kadar bir milyonu ülke sınırları içinde olmak üzere toplam iki milyon civarında Somalili, göçmen durumunda. ...
Mısır’da muhalefet partilerinin azımsanmayacak bir kitlesel tabanı bulunuyor. İşte bu sebeple rejim, güçlenen muhalefete karşı bir yandan kitlesel eylemleri zayıflatmak amacıyla devlet şiddetinin az kullanıldığı metotlar geliştirirken, diğer yandan da reform vaatleriyle halkı yatıştırma yoluna...
Seçim sonuçlarına Pervez Müşerref muhaliflerinin zaferi damgasını vurmuş olsa da, seçimlerin önemli ve ABD açısından memnun edici tarafı, dini partilerin Müşerref’in devlet başkanlığı makamında yasa dışı olarak oturduğu ve onun yönetimi altında yapılacak seçimlerin hileli olacağı gerekçesiyle ...
Malezya’da, Enver İbrahim önderliğindeki muhalefet cephesi, liberal entelektüel şehirli Malay toplumunun yanında, muhafazakar Malaylar ile azınlıktaki Çinli ve Hintlilerin desteğini de önemli ölçüde alarak yeni bir güç ortaya koyuyor. ...
Irak’taki süreci tanımlayacak tek kelime “kaos”. Bundan beş yıl önce Irak ABD ve müttefikleri tarafından işgal edilerek Saddam Hüseyin yönetimi devrildi. Ardından ülke içi aktörlerin birbirine karşı kışkırtılarak iktidar hesaplaşmasına tutuşmaları ve bunları takip eden süre içinde ...
Beş yılı geride bırakarak altıncı yıla giren Irak işgali, başlangıçtaki evresinin aksine artık hukuki meşruiyet tartışmalarından uzak, tamamen siyasi ve stratejik konulara hapsolmuşken, işgalin sebep olduğu maddi manevi kayıplar ölçülemeyecek boyutlara ulaştı. ...
Hukukun değil sadece gücün söz sahibi olmasını; bazı insanların güvenliği için tüm insanlığın, tüm özgürlüklerin ortadan kaldırılmasını ve dünya üzerinde her yönden hakim güç olmayı hedefleyen bu politikaların en bariz örneği Irak işgali ile yaşanmıştır. ...
Özel olarak geliştirilen işkence tekniklerinin uygulandığı cezaevlerinde insan hakları kriterlerine ve uluslararası hukuka aykırı şekilde tutulan, yok edilen ve organları gasp edilen insanların durumu hiçbir şekilde izah edilememekte. ...
Dudayev gerçek bir liderdi; asla para, makam, mevki gibi şeylere meyli olmadı. Savaş süresince kendisine yapılan yüklü miktarda para, ülkeden çıkışının ve can güvenliğinin sağlanması gibi teklifleri hiçbir zaman kabul etmedi. ...
15 yıl Sudan’ın dışişleri bakanlığını yapan ve halihazırda cumhurbaşkanlığı danışmanlığını yürüten Mustafa Osman İsmail’i başkent Hartum’daki konutunda ziyaret ederek kendisiyle, bölgesel çatışmaları, iç karışıklıkları ve insan hakları ihlalleri ile dünya gündeminde sıkça yer alan ...
İnsan hakları kuruluşları, insanlık dışı sömürü anlayışının yeni bir versiyonu olarak niteledikleri, ABD’de siyahi ve Latin kökenlilerin çoğunluğu oluşturduğu iki milyona varan tutuklunun, çeşitli endüstriyel kuruluşlar için boğaz tokluğuna çalıştırılmasını şiddetle kınıyor. Hapishane endüs...
İsminin anlamı “barış ve selamet yeri” olan Bruney, dünyanın en zengin ülkelerinden biri olarak biliniyor. ...

Sayı 41

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEY ASYA ; Pakistan: Kızgın bir yaza gebe siyasi bahar
Seçim sonuçlarına Pervez Müşerref muhaliflerinin zaferi damgasını vurmuş olsa da, seçimlerin önemli ve ABD açısından memnun edici tarafı, dini partilerin Müşerref’in devlet başkanlığı makamında ...

DÜNYA GÜNDEMİ: AFRİKA; Mısır'ın yıllardır bitmeyen "mübarek" seçimleri
Mısır’da muhalefet partilerinin azımsanmayacak bir kitlesel tabanı bulunuyor. İşte bu sebeple rejim, güçlenen muhalefete karşı bir yandan kitlesel eylemleri zayıflatmak amacıyla devlet şiddetini...

İSLAM COĞRAFYASI: Bir esenlik yurdu: Bruney Sultanlığı
İsminin anlamı “barış ve selamet yeri” olan Bruney, dünyanın en zengin ülkelerinden biri olarak biliniyor. ...

DÜNYA GÜNDEMİ: AFRİKA; Sürgündeki Moritanlar
Moritanlara göre Fransızlar, Arapları ve siyahileri ayrı ayrı örgütleyerek halkı birbirine düşürdü. Bundan dolayı, mevcut cumhurbaşkanının ülkede af ilan etmesi ülke barışı için çok önemli bir adım ol...

DOSYA: İnsanlığa karşı işlenmiş suçlar girdabı: Irak'ın işgali
Hukukun değil sadece gücün söz sahibi olmasını; bazı insanların güvenliği için tüm insanlığın, tüm özgürlüklerin ortadan kaldırılmasını ve dünya üzerinde her yönden hakim güç olmayı hedefleyen bu poli...

Kısa Kısa
Çad’ın “yetimleri” evlerine dönüyor
Geçtiğimiz aylarda L’Arche de Zoe isimli Fransız yardım kuruluşu tarafından kaçırılan beş yaşın altındaki çoğu yetim...

DÜNYA GÜNDEMİ: AFRİKA; Umutların söndürüldüğü ülke Somali
Somali’de iç savaş nedeniyle yüzbinlerce insan yaşadığı yeri terk etmek zorunda kaldı. Şu ana kadar bir milyonu ülke sınırları içinde olmak üzere toplam iki milyon civarında Somalili, göçmen dur...