Dünya’nın bir ucunda hastalar için teknolojinin son tedavi imkanları araştırılırken, diğer ucunda, Afrika’da, hala milyonlarca insan önlenebilir hastalıklar nedeniyle ölüme sürükleniyor. Bazı ülkelerde nüfusun yarısından fazlasının 25 yaşın altında olduğu Afrika’da, temel sorunu yetersiz beslenme ve enfeksiyonlar oluşturuyor.

Dünyadaki AIDS’li hastaların %80’ini barındıran Afrika, bebek ve anne ölümlerinin en yoğun görüldüğü, beklenen ortalama yaşam süresinin en az olduğu kıta. İsveç’te ortalama yaşam süresi 80 iken, Sierra Leone’da bu süre 34’e düşüyor. Bunların hiç biri tesadüf değil; Batı’nın sömürgesi olduğu için bütün yerüstü ve bilinen yeraltı kaynakları yıllardır sömürülen, okumuş gençlerini ve enerjisini kaybeden Afrika, bir çıkış arıyor.

Genel olarak Afrika ülkelerinin durumu birbirinden çok da farklı değil. Bazı ülkelerde AIDS en önemli sağlık problemiyken, bazılarında sıtma, nüfusu tehdit eden en ciddi hastalık. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, Afrika’da gerçekleşen ölümler arasında ilk sekiz neden arasında bulaşıcı hastalıklar geliyor. Zatürre, sıtma, ishal, kızamık ve tüberküloz gibi ilaç ve uygun yaşam koşulları sağlandığı takdirde tedavi edilebilecek olan hastalıklar nedeniyle her yıl milyonlarca Afrikalı hayatını kaybediyor.

Büyük salgınlar kapıda
İçinde bulunduğumuz dönem itibariyle, bazı Afrika ülkeleri yeni salgın tehditleri ile karşı karşıya. Halihazırda, geniş insan kitleleri sıtma ve menenjit salgınlarından etkilenmekte. Afrika ile özdeşleşmiş hastalıklardan biri olan ve daha çok çocukları mağdur eden sıtma, sivrisinekler yoluyla insanlara geçiyor ve insandan insana bulaşarak yayılıyor. Her yıl dünya üzerinde %90’ını Afrika’da yaşayanların oluşturduğu bir milyon insan sıtma nedeniyle hayatını kaybederken, Afrika’da her 30 saniyede bir çocuk sıtmadan dolayı ölüyor.

Geçtiğimiz yıl, Fildişi Sahili’nde 63 bin çocuk sıtma nedeniyle hayatını kaybetti. Oysaki erken teşhis ve uygun tedavi yöntemlerinin takip edilmesiyle sıtmanın önüne geçilebilir. Sıtma gibi kolay önlenebilir salgın hastalıklar, insani kaybın yanı sıra, ülkelerin sosyo-ekonomik gelişmeleri açısından da olumsuz sonuçlar doğuruyor.

Sağlık kuruluşlarının uyarıda bulunduğu bir diğer hastalık ise menenjit. Uluslararası sağlık kuruluşları yetkilileri, bu yıl menenjit kuşağındaki ülkelerde büyük bir salgının baş gösterebileceği uyarısında bulunuyorlar. Nitekim, 95 ve 97 yılları arasında yaşanan menenjit salgınından 250 bin kişi etkilenmiş; 25 bin kişi bu salgında hayatını kaybetmişti. Şu an Burkina Faso ve Sudan gibi ülkelerde menenjit salgını görülürken, salgının Benin, Fildişi Sahili, Kamerun, Gana, Mali, Nijer, Nijerya, Çad, Togo, Orta Afrika Cumhuriyeti, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Etiyopya gibi ülkelere de yayılacağı uyarısında bulunuluyor.

Siz görürseniz onlar da görecekler
Salgın yolu ile bulaşan hastalıkların yanı sıra, kalıtım yolu ile geçen, tedavi imkanlarının ve yaşam koşullarının iyi olmaması nedeniyle körüklenen hastalıklar da Afrika insanının belini bükmekte. İHH İnsani Yardım Vakfı’nın Türkiyeli hayırseverlerin gündemine taşıdığı katarakt hastalığı da bu hastalıklardan biri. Gözdeki lensin bulanıklaşması ve gözün ön kısmında görme netliğini engelleyen bir sis perdesinin oluşması ile gerçekleşen katarakt nedeniyle, Afrika genelinde beş milyon kişi görme nimetinden mahrum yaşıyor. Kalıtım, ultraviyole ışınlara maruz kalma, tedavi imkanlarının yetersizliği ve zamanında müdahale edilmemesi gibi nedenler dolayısıyla, Afrika’da yüz binlerce kişi katarakt nedeniyle göremiyor. Yaygın kanaatin aksine, katarakt Afrika’da sadece yaşlılarda değil, kalıtım ve bölge koşullarına bağlı dezavantajlar nedeniyle çocuklarda da görülebiliyor.

Diğer hastalıklarda olduğu gibi, katarakt hastalığı da basit önlemler alındığı takdirde tedavi edilebilir. İHH İnsani Yardım Vakfı’nın Dayanışma Vakfı ve T.C. Sağlık Bakanlığı’nın katkılarıyla hayata geçirdiği Katarakt Kampanyası kapsamında uzun yıllardır görme nimetinden mahrum yaşayan binlerce insan ışığa kavuşacak.

Projeler hayati önem taşıyor
Zayıf idareler ve elverişsiz politikalar nedeniyle, kronik hastalıklar, açlık, kuraklık ve yetersiz beslenme gibi sorunlarla mücadelede kalıcı çözümlere ulaşılamayan Afrika ülkelerinde, hayata geçirilecek olan projeler kıta insanın geleceği açısından ehemmiyet taşıyor. Nitekim kıtada istismara açık alanlarda faaliyet gösteren kimi kuruluşlar, kıta insanını kalkındıracak projeler yerine onları kendilerine bağımlı kılacak yardım projelerinde bulunuyor.

Afrika can kaybediyor, yardım istiyor, tedavi bekliyor. Hayatları boyunca doktor yüzü görmeyen, 40 bin insana bir doktorun düştüğü ülkelerde yaşayan Afrikalı kardeşlerimize elimizi uzatmanın tam zamanı; yaralarını sarmanın tam vakti.