Yaklaşık 2,5 milyon kişinin oy kullanacağı seçimin kampanyaları 24 Kasım’da başladı. Seçmen kartlarının hazırlanması devam ederken bir yandan da adaylar 24 Kasım’da başlayacak seçim kampanyasına hazırlanıyor. Seçim, başkent Banda Açe, Lhokseumawe, Langsa, Meulaboh, Sinkil, Sligi, Simpang Ulim, Sabang gibi önemli şehirlerin yanı sıra, 187 kaza ve 6315 köyde gerçekleşecek. Açe Bağımsız Seçim Komisyonu’nun (KIP) yaptığı açıklamaya göre, seçimde sekiz aday yarışacak.

Seçim sistemine göre, Açe valisi ve vali yardımcısı aynı anda seçildiğinden adaylar yardımcıları ile birlikte seçim listesinde yer alacak. Vali adayları arasında ilk dikkat çekenler Açe Özgürlük Hareketi’nin (GAM) önde gelen liderlerinden Irwandi Yusuf ve Açe bölge komutanlığı yapmış eski bir general olan Djali Yusuf. Söz konusu iki aday seçimde bağımsız aday olarak yer alacaklar. Seçim günü herhangi bir güvenlik sorununun yaşanmaması amacıyla merkezi hükümet ve GAM gerekli tedbirlerin alınacağını duyurdu. Seçim, aynı zamanda, Açe İzleme Komitesi (AMM) tarafından da yakın takibe alınacak. Seçime, tsunami sonrasında Medan’daki yakınlarının yanına yerleşmiş olan Açeliler de katılabilecek.

Medan’da bulunan Açelilerin sayısının yaklaşık 500 bin civarında olduğu tahmin ediliyor. Bu rakamın içerisinde Açe’deki üniversitelerde öğrenim görüp de, felaket neticesinde Medan’daki üniversitelere kaydolan 5000 civarında öğrenci de bulunuyor.
Açe İzleme Komitesi’nin görev süresinin sona ermesi, Açe Özel Yasası’nın hayata geçirilecek olması ve tsunami sonrası yeniden yapılanma faaliyetlerinin devam ettirilecek olması nedeniyle yeni seçilecek valiyi önemli görevler bekliyor. Ayrıca, Açe Özel Yasası, Açe’nin siyasal ve ekonomik özerkliğinin sağlanmasında son derece önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Geçen Temmuz ayında Endonezya Meclisi tarafından hazırlanan bu yasa nihai şeklini almak üzere.
Bu yasa taslağının en dikkat çekici yönü, Açe’nin uluslararası ilişkilerde bağımsız hareket edebilmesini öngörmesi. Söz konusu yasanın meclisten çıkması halinde Açe yönetimi, merkezi hükümetle yaptığı anlaşmanın ruhuna uygun bir şekilde bölgedeki petrol ve doğalgaz gibi doğal kaynakların yönetimini elinde tutacağı gibi gelirlerinden de daha fazla pay alabilecek. Böylece Açe yönetimi ve dolayısıyla Açe halkı modern tarihlerinde ilk defa siyasal ve ekonomik alanda kendi kararlarını alabilme hakkı konusunda önemli bir kazanım elde etmiş olacaklar. Valilik seçimleriyle birlikte Açe’de yeniden yapılanmanın yanı sıra, orta vadeli kalkınma planlarının da hız kazanacağı düşünülüyor. Bu bağlamda, Dublin Port Şirketi’nin Sabang Limanı’nı bölgenin en önemli serbest ticaret limanı yapma projesi örneğinde olduğu gibi bölgenin ekonomik yatırımlarında artış görüleceği umuluyor. Barış anlaşmasının yürürlüğe girmesi ile geniş halk kesimlerinin yıllardır maruz kaldığı insan hakları ihlallerinden kaynaklanan birtakım mağduriyetlerin giderilip giderilmeyeceği ise merak konusu. Bölgede önemli bir siyasal gücü bulunan Açe Özgürlük Hareketi’nin bağımsız aday olarak seçimlere katılan önde gelen liderlerinden Irwandi Yusuf’un seçimleri kazanması ihtimali bu konuda çalışmalar yapılabileceğinin işaretlerini veriyor.
Not: Bu metni kaleme aldığım sırada, yüzyıllarca Açe’nin önemli ilim merkezlerinden biri olan Selimium’daki Dayah Tanoh Abee’nin şeyhi Muhammed Dahlan el-Firus el-Bağdadi’nin vefat haberini aldım. Kendisine Allah’tan rahmet diliyorum.