|
Balkanlar: Sırbistan seçimleri ve Kosova'nın bağımsızlığı |
|
|
|
|
Yazar Murat Yılmaz
|
Sırbistan’a Miloşeviçli dönemden miras 2000 anayasası köprülerin altından çok suların aktığı altı senede yeni bir anayasayla değiştirilmeye çalışılmıştı. Nitekim, uzun yıllardır hazırlıkları yapıldığı belirtilen yeni Sırp anayasası 56.500 oy farkı ve %53,5 katılımla neredeyse ucu ucuna kabul edildi. Nüfusunun %90’dan fazlasını Arnavutların oluşturduğu 2,3 milyonluk Kosova’nın seçime dahil edilmemesi bu anlamda dahice kabul edilebilir. Hem oylanan anayasanın ilk maddesinde "Kosova Sırbistan’ın değiştirilemez bir parçasıdır." denmesi, hem de Kosova’nın seçime dahil edilmemesi ciddi bir tenakuz oluşturuyor. (Burada Arnavutların oylamaya katılıp katılmayacakları durumunu göz önünde bulundurmuyoruz.)
Kosova Savaşı biteli neredeyse 6,5 yıl oluyor. Bu süreden beri ülke BM
Kosova Misyonu (UNMİK) tarafından yönetiliyor. Kosova devlet kademeleri
ne söylerse söylesin, son söz buradan çıkıyor. Yaklaşık bir senedir
Kosova’nın statüsünün ne olacağına dair sürdürülen görüşmelerle ilgili
aslında adamakıllı bir görüşmenin olmadığını söylersek abartmış
olmayız. Taraflar Viyana’da defalarca bir araya geldiler ama bu daha
çok mahallenin yaramaz çocuklarına "Bir daha kavga etmeyin!" kabilinden
girişimler olmanın ötesine geçemedi. Belediyelerin durumu, Sırp
yerleşimciler ve benzeri görüşmelerden statü meselesinin kapısının
önüne bile yaklaşılamadı. Bu durum zaten öngörülmekteydi ve herkes şunu
çok iyi biliyordu ki Kosova’nın statüsüne Batı karar verecekti. Arnavut
tarafını rahatlatansa Batı’nın Kosova’nın bağımsızlığına yakın
olduğuydu.
Geçtiğimiz haftalarda Sırbistan anayasasının kabulünün ardından, statü
müzakerelerini yürüten Martti Ahtisaari’den Kosova’nın statüsünün
belirlenmesinin 21 Ocak 2007’de yapılacak Sırbistan parlamento
seçimleri sonrasına bırakılması yönünde bir açıklama geldi. Arnavut
tarafı buna üzüldü ancak Cumhurbaşkanı Fatmir Seydiu, Başbakan Agim
Çeku ve Ana Muhalefet Başkanı Haşim Taçi bu konuda gayet pasif
açıklamalarla yetindiler. Arnavut tarafın yapması beklenen "Kosova
statüsünün Sırbistan parlamentosuyla ne alakası var?" açıklaması ise
Sırp Başbakan Kostunitsa’dan geldi.
Arnavutlar geminin dümenini tamamen Batı’ya bırakmakla yanlış
yapıyorlar. Sırp parlamento seçimlerinden Sırp radikaller galip çıkar
ve "Kosova’yı asla vermeyiz" derlerse Arnavutlar güçlü argümanlarla
karşı koymaya hazır olmalılar. Bu, Sırbistan’ın Bosnalı Sırpları da
sınırlarına dahil etmek istedikleri daha geniş çaplı bir oyundur. Sırp
anayasası, ayrılması kesinleşmeden evvel Kosova’nın kuzeyinin
koparılması ve Dayton’un da delinebileceği anlamında bir mevzi kazanma
hamlesidir. Sırp tarafı 5-0 mağlup başladığı bu maçta durumu eşitlemeye
çalışıyor.
|