Sancak'ta statü sorunu büyüyor PDF Yazdır E-posta
Yazar Gülnihal Altın   
21 Mayısta yapılan bağımsızlık referandumunda Karadağ halkının %55,5’inin oylarıyla Karadağ, Sırbistan’dan ayrıldı. Sancak ise ikiye bölündü. Bir kısmı Sırbistan’da diğer bir kısmı Karadağ’da kaldı.

Balkan yarımadasının merkezinde, Sırbistan ve Karadağ cumhuriyetleri arasında yer alan Sancak, Doğu Avrupa ile Batı Avrupa’yı birbirine bağlayan kavşak noktası ve Balkanlar’ın Adriyatik’e açılan kapısı durumunda. Bölge uzun bir tarihi geçmişe ve sosyo-ekonomik öneme haizdir. Üstlendiği bu jeopolitik, coğrafi ve ekonomik önem sebebiyle Sancak bölgesi, tarih boyunca çatışma alanı olma özelliğini sürdürmüştür.

1461 yılında Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedilen Sancak kısa zamanda Türk askeri ve ticari merkezi haline getirildi. Çok uluslu bir yapıya sahip olmasına rağmen, Osmanlı döneminde bölgede hiçbir çatışma yaşanmamış ve halk refah içerisinde hayatını devam ettirmişti. Dini ve kültürel yaşam konusunda tamamen özgür bırakılan Sancaklılar kendi istekleriyle İslamiyeti seçti. Günümüzde de bölgenin %65’ini Müslüman Boşnaklar oluşturmakta. 1878 Berlin Anlaşması’yla birlikte Sancak yavaş yavaş Osmanlı’dan koparıldı ve Avusturya-Macaristan etkisi altına girdi.1912 Balkan savaşlarıyla birlikte Sancak, Sırbistan-Karadağ tarafından işgal edildi ve 1918 de Yugoslavya yönetimine girdi. Osmanlı’nın bölgeden çekilmesiyle birlikte Sancaklı Müslümanların statülerinde ciddi değişimler yaşandı. Halk dini ve etnik ayrımcılığa maruz kaldı. Sırplar bölgenin seçilmiş milleti ve tek varisi olduklarını iddia ederek Müslümanlara sürekli zulüm ve işkence uyguladılar. Bu durum 1878’den günümüze kadar bu şekilde devam etmiş ve hala da devam etmektedir.

Sancak’ta Müslüman nüfus çoğunlukta olmasına rağmen, sosyal, siyasi ve ekonomik alanda haklara sahip değil. Eğitimli bir Müslüman, eğitimsiz Ortodoks bir işçinin haklarına sahip değil. Müslümanlar devlet kadrolarında yer alamıyor, kendilerine ait eğitim, polis, adalet sistemlerine sahip değiller.

21 Mayıs öncesine kadar Sancaklı Müslümanların bir umudu vardı. Onlar bağımsızlık değil yalnızca özerklik kazanmak istediler. Dayton anlaşmasıyla birlikte Sırplara ve Hırvatlara verilen özerk statünün kendilerine de verilmesini talep ediyorlardı. Fakat, 21 Mayısta yapılan bağımsızlık referandumunda Karadağ halkının %55,5’inin oylarıyla Karadağ, Sırbistan’dan ayrıldı. Sancak ise ikiye bölündü. Bir kısmı Sırbistan’da diğer bir kısmı Karadağ’da kaldı. Uluslararası sınır var artık ve Müslüman aileler bu sınır yüzünden bölündü, bazılarının evleri, bazılarının işyerleri sınırın öbür tarafında kaldı.

 

 
< Önceki   Sonraki >