|
ORTADOĞU: Hama Katliamı aydınlatılabilecek mi? |
|
|
|
|
Yazar Ahmet Emin Dağ
|
Şubat 1983 tarihinde Suriye’nin kuzey kenti Hama’da gerçekleştirilen kitlesel katliamı soruşturmak üzere 22 yıl aradan sonra ilk defa bağımsız bir komisyon kurulması için girişim başlatıldı.
Suriye’de karanlık bir dönemin aydınlatılması ve suçluların geç de olsa hak ettikleri cezayı almaları için kamuoyundan gelen baskılar artıyor. Bunlardan ilki, Hama kentindeki katliama ilişkin. Şubat 1983 tarihinde Suriye’nin kuzey kenti Hama’da gerçekleştirilen kitlesel katliamı soruşturmak üzere 22 yıl aradan sonra ilk defa bağımsız bir komisyon kurulması için girişim başlatıldı. Sürgündeki Suriye Müslüman Kardeşler (İhvan-ı Müslimin) grubu Genel Sekreteri Ali Sadreddin Beyanuni tarafından geçen Aralık ayı sonlarında Londra’da düzenlenen bir basın toplantısıyla duyurulan bu girişim, Hama kentinin yanı sıra 1980’li yıllar boyunca diğer Suriye kentlerinde yaşanan siyasi cinayetlerin de soruşturulmasını istiyor. Başta Hama olmak üzere 1980’li yıllar boyunca devam eden baskılarda İhvan üyesi oldukları gerekçesiyle 50 bine yakın insan hayatını kaybederken, 800 bini aşkın Suriyeli ülkeyi terketmek zorunda kalmıştı. Suriye’de halen 49 sayılı yasa gereği İhvan üyeliği idam gerektiren bir suç.
Suriye yönetiminin insan hakları uygulamalarıyla ilişkili olarak ikinci bir girişim, Suriye İnsan Hakları Komisyonu’ndan (SHRC) geldi. Suriye’deki siyasi tutukluların serbest bırakılmasını isteyen Komisyon, ülkede halen 17 bin siyasi tutuklu olduğunu bildiriyor. Komisyon raporunda, bu kişilerin hayatta olup olmadığının bilinmediği ifade edilirken, ailelerine dahi hiçbir bilginin verilmediği kaydediliyor. Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad, iktidara geldiği 2000 yılı 15 Temmuz’unda 257 siyasi suçluyu affetmişti. Daha önceki yıllarda da bine yakın siyasi mahkum serbest kalmıştı. Ancak Beşşar Esad döneminde doğan umutların, bölgesel dengelerdeki gerilime kurban gitme olasılığı da oldukça yüksek. Zira 2000 yılından bu yana devam eden bu yeni dönemde kontrollü bir açılım siyaseti uygulayan Suriye yönetimi, Amerikan ve İsrail baskılarının arttığı ve ülkede peş peşe bombaların patladığı şu dönemde muhaliflere karşı tutumunu yumuşatmak yerine biraz daha sertleştirmeyi tercih edebilir. |
