|
Depremin yıkıcı ve soğuk yüzüne rağmen, deprem sonrasında
iki ezeli düşman Pakistan ve Hindistan arasında yakınlaşma ve yumuşama
temayülleri oluşmuştur.
Keşmir problemi, aslında, Hint alt kıtasına yaklaşık yüzyıl hakim
olan İngilizlerin bölgeden çekilirken kurulan iki yeni ülke arasında,
kasıtlı olarak bıraktıkları bir sorundur. 1947’de Hint Yarımadası;
Hindistan ve Pakistan olarak ayrılmış, Müslüman çoğunluğa sahip
eyaletler Pakistan’a, Hindu çoğunluğa sahip eyaletler ise Hindistan’a
bırakılmıştır. Müslüman çoğunluğa sahip ama gayrımüslim yönetime sahip
Keşmir’de ise halkoylaması yapılması gerekirken gayrımüslim yönetimin
Keşmir’i Hindistan’a ilhak etmesiyle sorun patlamıştır. Keşmirli
mücahitler ilhak üzerine silahlı mücadeleye başlamışlar ve bugün Azad
Keşmir olarak bilinen bölgeyi denetimleri altına aldılar. Hindistan’ın
girişimleriyle BM araya girdi ve ateşkes hattı oluşturuldu. Ancak,
Hindistan, BM Güvenlik Konseyi’nin Keşmir’de halk oylaması yapılması
yolundaki kararlarını gözardı etmiş ve bu plebisit bugüne kadar
yapılamamıştır.
Bugünlerde Hindistan ile Pakistan arasında ilişkilerin
normalleştirilmesi yönünde adımlar atılmaktadır. Ancak, Keşmir her iki
ülkede de “milli dava” haline getirilmiş olduğu için tek tarafın
kazançlı çıkabileceği bir anlaşma ufukta görünmemektedir. Belki de,
1947’de oluşturulan “ateşkes hattı” daimi bir sınır olarak kabul
edilecek ve de facto statü, daimi statü haline
dönüştürülecektir. Hint kontrolü altındaki Keşmir; Hindistan’a,
Pakistan kontrolü altındaki Azad Keşmir ise Pakistan’a bırakılacaktır.
Ancak, Keşmirlilerin, özellikle de Hint kontrolü altındaki
Keşmirlilerin razı olmayacağı bir çözüm iki ülkeyi de ateşin ortasına
atabilir veya sınırın her iki tarafındaki Keşmirlileri mağdur edebilir.
Bu da, Keşmirlileri her iki ülkeden bağımsız bir devlet arayışına
itebilir.
Depremin yıkıcı ve soğuk yüzüne rağmen, deprem sonrasında iki ezeli
düşman Pakistan ve Hindistan arasında yakınlaşma ve yumuşama
temayülleri oluşmuştur. Hindistan, depremden daha fazla etkilenen
Pakistan’a 25 milyon dolar yardım vaadinde bulunmuş ve depremzedelere
yardım ulaştırılması amacıyla iki taraf arasındaki ateşkes hattını
1947’den buyana ilk defa belli noktalarda trafiğe açmıştır. Bu
noktalardan hem yardım malzemesi geçişine ve hem de sınırın iki
yakasındaki Keşmirlilerin birbirine gidiş gelişlerine imkan
sağlanmıştır.
|