Tarihin değişik safhalarında, temel insan hakları ihlallerinin yaşandığı pek çok bölge bulunmaktadır. Bunlardan bazıları var ki, üzerinden uzun yıllar geçmesine rağmen bu bölgelerde acılar hala sarılamadı, yaşanan vahşet bugün gibi zihinlerimizde tazeliğini koruyor. 1992’deki Bosna Savaşı’nda toplu katliamların yaşandığı Srebrenitsa bu bölgelerden yalnızca biri. Adını toplu mezarlarla duyuran Srebrenitsa, Bosna Savaşı’nda BM’nin ilan ettiği 6 ‘güvenli bölge’den biriydi. Sözde güvenli ilan edilen bölge, savaş süresince en şiddetli katliamların yaşandığı yerlerden biri oldu. BM’ye güvenerek bölgeye sığınan 8.000 kadar Boşnak Müslüman burada toplu halde katledildi. Son 10 yıl içerisinde binlerce Boşnak’ın cesedini barındıran toplu mezarlar ortaya çıkarıldı. Geçtiğimiz günlerde bunlara bir yenisi daha eklendi. Kayıpları araştırmakla görevli Hırvat-Boşnak Komisyonu’ndan Murat Hurtiç, 17 Ekim’de yeni bir toplu mezarın bulunduğunu açıkladı. Böylece Bosna’da 300’den fazla toplu mezardan 16.500 kişinin kemikleri çıkarıldı.

Bosna Hersek’te (BH) yaşanan soykırım hiç şüphesiz çok acı verici. Ancak bugün daha da acı olan bir başka durumla karşı karşıyayız. Dayton Anlaşması’nın üzerinden 10 yıl geçmesine rağmen savaşın baş sorumlularının hiç bir ceza almadan yaşamlarına devam etmeleri, Boşnak halkını ve gönülleri onlarla birlikte olan dünya Müslümanlarını üzmekte. Üstelik Dayton’la birlikte BH topraklarının bir bölümü kendilerine hediye edilerek bu insanlar adeta ödüllendirildiler. Özellikle Sırp lider Slobodan Miloseviç’in hak ettiği cezayı almaması savaşta mağdur olan halk için kabul edilemez bir durum. Ayrıca 1995’te yaşanan Srebrenitsa katliamının sorumluları olan 17 bin kişinin ismi de Bosnalı Sırplardan oluşan komisyon tarafından geçtiğimiz günlerde açıklandı.

Miloseviç 5 Ekim 2000’de Sırbistan-Karadağ halkı tarafından protesto edilerek devlet başkanlığından indirilmişti. Miloseviç’in devrilişinin 5. yılı geride kaldı. AB’ye tam üyelik talep eden Sırbistan-Karadağ’ın öncelikle AB’nin insan haklarını korumaya yönelik protokolüne uyum sağlaması gerekiyor. Bunun da ilk şartı savaş suçlularının teslim edilmesi. Her ne kadar zayıf bir ihtimal de olsa Bosnalı mağdurlar suçluların bir an önce hak ettikleri cezayı almalarını bekliyorlar.