Afrikalı göçmenlerin çoğu Türkiye’de uzun süre kalmayı düşünmüyor. AB’nin mülteci girişine yönelik sıkı önlemleri nedeniyle, önce Türkiye’ye gelip oradan Yunanistan’a geçmeyi planlıyorlar. AB sınırları içerisine girdiklerinde tüm sorunlarının son bulacağını düşünüyorlar. Bu nedenle insan yaşamını tehdit eden koşullara aldırmaksızın konteynırlarda, gemilerin depolarında saklanarak Türkiye’ye giriş yapıyorlar. Bazıları ise Yunanistan’a götürülüceklerini zannederken, elindeki tüm varlığı kaybetmiş olarak kendilerini Türkiye’de buluyorlar.

Birkaç yıl önce, Türkiye’ye kaçak giriş yapan, üç kadın ve bir bebekten oluşan Somalili bir aileyi ziyaret ettik. Küçücük, üzerine oturacak neredeyse hiçbir şeyin olmadığı ve hiç de hijyenik gözükmeyen bir odada yaşayan aile, bizden gıda istemediğini, sadece Avrupa’ya geçmek istediğini ve bu konuda bizden yardım talep ettiğini söylediğinde Afrikalıların Avrupa özlemine bir kez daha tanık olduk.

Avrupa’ya geçiş zannedildiği kadar kolay olmadığından, İstanbul, çoğu durumda Afrikalılar için son durak oluyor. Kaçak olarak bulunduklarından ne geri dönebiliyorlar, ne de üçüncü bir ülkeye geçebiliyorlar. Temmuz 2001’de Türkiye’ye yasa dışı yollardan giren 200 Afrikalı göçmen sınır dışı edilmek üzere bir süre göz altında tutuldu. Çok sayıda insan hakları örgütünün tepkisine rağmen kısa bir süre sonra göçmenler Yunanistan’a sınır dışı edildi. Ancak Yunanistan, göçmenleri kabul etmeyerek Türkiye’ye geri gönderdi. Her yıl buna benzer onlarca vaka yaşanıyor.

Türkiye bir taraftan ülkesinde yasa dışı olarak bulunan Afrikalı göçmenleri ülkesinden çıkarmanın yollarını arıyor, öte yandan göçmenlerin AB’ye Türkiye üzerinden geçmelerini istemiyor. Çünkü AB’nin Türkiye’nin üyeliği konusundaki en büyük endişelerinden birisi de Türkiye’nin mülteci hareketinde transit ülke olması ve Türkiye’nin bu konumunun mülteci sorununa Avrupa sınırları dışında çözümler üreten AB’yi tehdit etmesi.

Özellikle son iki yılda yabancı ve kaçak işçi çalıştırmayı engelleyen yasaların yürürlüğe girmesiyle Afrikalıların durumu daha da çıkmaza girmiş durumda. Tarlabaşı’ndaki eski binalar ve Laleli’nin tek odalık ucuz pansiyonları Afrikalı mültecilerin imdadına yetişiyor. İstanbul’a sıkışıp kalan Afrikalı göçmenler, tek odada 10-15 kişi bir arada kalıyorlar. Farklı farklı ülkelerden gelen parçalanmış aileler bu odalarda hep birlikte yaşıyorlar.