AFRİKA: Gerilla Liderin Ölümü Sudanı Karıştırdı PDF Yazdır E-posta
Yazar Fatma Tunç Yaşar   
Sudan’da, geçtiğimiz Temmuz ayında başkan yardımcılığı görevine getirilen John Garang helikopter kazasında hayatını kaybetti. Garang, Müslüman Araplar ile Sudan’ın güneyindeki ayrılıkçı Hristiyan gruplar arasında   21 yıldır devam eden iç savaşın Ocak ayında imzalanan barış anlaşmasıyla sona ermesinin ardından, anlaşma gereği kurulan birlik hükümetinde Sudan Devlet Başkanı birinci yardımcılığı görevine getirilmişti.

Etnik “Dinka” olan 1945 doğumlu John Garang, Amerika’da eğitim gördü. Iowa Eyalet Üniversitesi’nde zirai ekonomi üzerine doktora yaptıktan sonra yine ABD’de askeri eğitim aldı. Döndükten sonra Sudan ordusunda görev alan Garang, orduda subay iken güneydeki isyanı bastırmak için 1983’te güneye gönderildi. Ancak Garang, Sudan’ın güneyinde ayrılıkçı bir hareket olan Sudan Halk Kurtuluş Hareketi’ni (SPLM) kurarak örgütün siyasi kanadının başına geçti. Daha sonra yıllarca Sudan Hükümeti’ne karşı silahlı mücadele verdi ve Hartum’a 21 yıl sonra isyancıların lideri olarak döndü. Garang, başta ABD olmak üzere birçok Batılı devlet tarafından desteklenmekteydi.

Garang’ın lideri olduğu Sudan Halk Kurtuluş Hareketi, Güney Sudan’daki Hristiyanlar ve animistlerin, kuzeydeki Müslüman hükümete karşı isyanına öncülük etti. Sudan’da 21 yıl süren iç savaş yaklaşık iki milyon insanın ölümüne, dört buçuk milyon insanın da evsiz kalmasına neden oldu. Ancak Garang, Batı’nın da yoğun çabaları sonucu Hartum hükümeti ile imzalanan barış anlaşması gereği gerillalıktan devlet başkanı yardımcılığı görevine terfi etti.

Ocak ayında imzalanan barış anlaşması, Sudan’ı bölmekle kalmamış, aynı zamanda isyancı gerilla lideri yönetimin zirvesine taşımıştı. Bununla birlikte, çatışmaların durmasıyla, ülkenin yıllar sonra barış ve güven ortamına kavuşacağı yönünde umutlar yeşermişti. Ancak, Garang’ın ölümünün ardından gelişen olaylar ülkeyi yeni bir kaosa sürükledi. Çatışmalar nedeniyle ülkede sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Üç gün süren çatışmalarda ölenlerin sayısı 130’a, yaralıların sayısı ise 350’ye yükseldi. Garang’ın, iç savaş dönemindeki yönetim merkezi olan Cuba kentinde azınlıkta olan Sudanlı Araplara yönelik saldırılar yoğunlaştı. Çok sayıda Müslüman Arap; öldürme, yağmalama ve kundaklama olaylarının yoğunlaşması üzerine bölgeyi terk etmek zorunda kaldı.

 

 
< Önceki   Sonraki >