|
Sudan’da, geçtiğimiz Temmuz ayında başkan yardımcılığı görevine
getirilen John Garang helikopter kazasında hayatını kaybetti. Garang,
Müslüman Araplar ile Sudan’ın güneyindeki ayrılıkçı Hristiyan gruplar
arasında 21 yıldır devam eden iç savaşın Ocak ayında imzalanan barış
anlaşmasıyla sona ermesinin ardından, anlaşma gereği kurulan birlik
hükümetinde Sudan Devlet Başkanı birinci yardımcılığı görevine
getirilmişti.
Etnik “Dinka” olan 1945 doğumlu John Garang, Amerika’da eğitim
gördü. Iowa Eyalet Üniversitesi’nde zirai ekonomi üzerine doktora
yaptıktan sonra yine ABD’de askeri eğitim aldı. Döndükten sonra Sudan
ordusunda görev alan Garang, orduda subay iken güneydeki isyanı
bastırmak için 1983’te güneye gönderildi. Ancak Garang, Sudan’ın
güneyinde ayrılıkçı bir hareket olan Sudan Halk Kurtuluş Hareketi’ni
(SPLM) kurarak örgütün siyasi kanadının başına geçti. Daha sonra
yıllarca Sudan Hükümeti’ne karşı silahlı mücadele verdi ve Hartum’a 21
yıl sonra isyancıların lideri olarak döndü. Garang, başta ABD olmak
üzere birçok Batılı devlet tarafından desteklenmekteydi.
Garang’ın lideri olduğu Sudan Halk Kurtuluş Hareketi, Güney
Sudan’daki Hristiyanlar ve animistlerin, kuzeydeki Müslüman hükümete
karşı isyanına öncülük etti. Sudan’da 21 yıl süren iç savaş yaklaşık
iki milyon insanın ölümüne, dört buçuk milyon insanın da evsiz
kalmasına neden oldu. Ancak Garang, Batı’nın da yoğun çabaları sonucu
Hartum hükümeti ile imzalanan barış anlaşması gereği gerillalıktan
devlet başkanı yardımcılığı görevine terfi etti.
Ocak ayında imzalanan barış anlaşması, Sudan’ı bölmekle
kalmamış, aynı zamanda isyancı gerilla lideri yönetimin zirvesine
taşımıştı. Bununla birlikte, çatışmaların durmasıyla, ülkenin yıllar
sonra barış ve güven ortamına kavuşacağı yönünde umutlar yeşermişti.
Ancak, Garang’ın ölümünün ardından gelişen olaylar ülkeyi yeni bir
kaosa sürükledi. Çatışmalar nedeniyle ülkede sokağa çıkma yasağı ilan
edildi. Üç gün süren çatışmalarda ölenlerin sayısı 130’a, yaralıların
sayısı ise 350’ye yükseldi. Garang’ın, iç savaş dönemindeki yönetim
merkezi olan Cuba kentinde azınlıkta olan Sudanlı Araplara yönelik
saldırılar yoğunlaştı. Çok sayıda Müslüman Arap; öldürme, yağmalama ve
kundaklama olaylarının yoğunlaşması üzerine bölgeyi terk etmek zorunda
kaldı.
|