DÜNYA GÜNDEMİ; Somali'de bölgesel ve uluslararası güçlerin tetiklediği insani krizler PDF Yazdır E-posta
Yazar Hasan Mualim   
1,5 milyon kişinin insani yardıma muhtaç olduğu Somali’de güvenlik, Etiyopya işgali öncesinde görece iyiydi. Etiyopya ve diğer mihraklar, ülkeyi ve halkını rahat bırakıyor.

DÜNYA GÜNDEMİ; Somali'de bölgesel ve uluslararası güçlerin tetiklediği insani krizler
Somali’de 18 yıldır gittikçe kötüleşen insani durum ve bu durumun neden olduğu siyasi kargaşa, on binlerce insanın hayatını tehdit etmekte ve milyonlarcasının da yerinden edilmesine yol açmakta. Şu anda bir milyondan fazla Somalili, komşu ülkelerdeki mülteci kamplarında zor şartlar altında yaşamaya çalışmakta. Mohamed Siad Barre’nin diktatör rejiminin 1991’de savaş lordları tarafından devrilmesinden ve bunların aşiret yapılanması içindeki milislerinin birbirleriyle iktidar mücadelesine girmelerinden bu yana güçsüzleşmiş Somali’de, merkezi yönetim bir türlü sağlanamadı. Ülkede birbiriyle savaşan farklı güçlerin sayısı sürekli arttı ve bunlar Somali devletinin yeniden canlanmasının önündeki en büyük engel haline geldi. Bunun en büyük sebebi ise bu grupların, kendi çıkarları olmadığı sürece, ülkenin yeniden yapılanmasını istemeyen yabancı kaynaklı partiler ve komşu ülkelerle ilişkilerinin olmasıydı.
Ağır silahlı Amerikan güdümlü on binlerce Etiyopyalı askerin Aralık 2006’da, (İslam Mahkemeleri Birliği / İMB)’ne Union of Islamic Courts karşı, geçici ulusal hükümeti desteklemeleri ve “İslami terörle savaş” gerekçe gösterilerek Somali sınırını geçmesinden sonra, başkent Mogadişu ve güney bölgelerde durum daha da kötüleşti. Amerikan hava gücünün yardımıyla Etiyopya ordusu, İMB güçlerini yenilgiye uğratmayı başardı ve onları, İMB yönetiminin, ülkedeki Etiyopya askerlerine karşı mücadele ettiği başlıca şehirlerden kolayca sürdü.
Ancak tüm dünyanın dikkatini İMB’ye çeken olay, İMB’nin Mart 2006’da ABD’nin desteklediği ve Alliance for the Restoration of Peace and Counter-Terrorism (Barışın Yeniden İnşası ve Terörle Mücadele / BYİTM) olarak bilinen savaş ağaları koalisyonuna karşı savaş açması oldu. BYİTM’yi yenmeyi başaran ve savaş lordlarını başkentten eğitildikleri yer olan Etiyopya’ya kaçmaya zorlayan İMB dikkate alınması gereken bir güç olarak ortaya çıktı.
İMB’nin başkentte altı ay süren yönetimi boyunca halk istikrar ve güvenliğin yeniden sağlandığına tanık oldu; fakat Etiyopya yönetimi, iki ülke arasında kronikleşmiş düşmanlık ve Ogaden bölgesiyle ilgili toprak anlaşmazlığı yüzünden, karşısında istikrarlı ve güçlü bir Somali görmek istemiyordu. Somalililerin çoğu, geçici hükümetin ülkenin istikrara kavuşmasına destek olması için tarihi düşmanına yaptığı çağrıya inanmıyordu. Tam aksine, Etiyopya’nın başkentte yaptıkları, Etiyopya’nın amacının “ülkenin istikrarı için geçici hükümete yardımcı olmak”la bağdaşmadığını kanıtlıyordu.
Son zamanlarda, İnsan Hakları İzleme Örgütü, Etiyopya güçlerinin Somali’nin başkentinin yoğun nüfuslu bölgelerine yönelik gelişigüzel yaptığı bombalamaları “savaş hukuku ilkelerinin ihlali” olarak tanımlamış ve “savaş suçları komisyonu kurulması” önerisinde bulunmuştur. Zira, Etiyopyalı birlikler kasten sivilleri hedef almış ve onlara zarar vermişlerdir.
 
Misyonunu yerine getiremeyen (African Union Mission to Somalia) AMISOM
Afrika Birliği, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin onayıyla 8500 Barış Gücü askerini Somali’ye gönderme sözü verdi. Afrika Birliği Somali Barış Gücü (AMISOM), geçici hükümet oluşumlarını desteklemek, ulusal güvenlik planını uygulamak, Somali güvenlik güçlerini eğitmek, insani yardımların dağıtımı için güvenli bir ortam oluşturmak ve Etiyopya güçlerinin yerini almak konusunda yardımcı olmakla görevlidir. Ancak şu günlerde, yani AMISOM’un oluşumundan iki yıl sonra, Mogadişu’da 1600 Ugandalı ve 192 Burundili asker bulunmaktadır. Bunlar ana limanı ve Mogadişu Havalimanı’nı kontrol etmekte, ancak başkentteki Etiyopya operasyonuna karşı etkili bir varlık göstermemektedir.

Imageİnsani durum
Somali şu anda iç savaşın başladığı zamandan çok daha kötü durumda. İşgal, Somali’de ortaya çıkan insani ve çevresel felaketleri körüklediğinden, olayların çıkmasına zemin hazırlamakta. Başkent ve Somali’nin diğer bölgelerindeki binlerce sivil öldürülmüş ve diğer yüz binlercesinin geçim kaynağı ciddi zarar görmüştür. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği kısa bir süre önce yerinden edilen insanların sayısının bir milyonun üzerinde olduğunu bildirmiştir.
Açlık Erken Uyarı Sistemleri Ağı ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Ziraat Örgütü’ne göre, geçici hükümet ve Etiyopyalı birliklerin direniş güçlerine açtığı savaş “temel geçimleri küçük tüccarlık ile gündelikçi işçiliğe dayanan yoksul kentli aileleri etkileyen ciddi anlamda bozulmuş ekonomik duruma” neden olmuştur. BM ve uzman kurumlar, Mogadişu’nun dışındaki yerli topluluklarda ülkesinde yerinden edilmiş kişilerin göçlerinin zaten aşırı yüklenmiş bulunan kamu hizmetleri, piyasalar, konut edinme ve iş imkanları için var olan rekabeti arttırdığını ortaya koymuştur. BM ve uzman kurumları tarafından ortaya konan bu erken uyarılar şu an Somali’de gelişmekte olan bir felaketin karamsarlık yaratan belirtileridir.
Görece bir sessizliğin ardından geçici hükümet, Etiyopyalı birlikler ve direniş güçleri arasındaki kavga, şiddetlenerek kentten başka bir kitlesel göçe neden olmuştur. BM’nin tahminlerine göre, Somali’de bir buçuk milyon kişi insani yardıma muhtaç durumdadır. Bu sayı 2007’nin başlarından bu yana %50 oranında artış göstermiştir. Güney/Orta Somali’deki yaklaşık her yedi çocuktan ikisi yetersiz beslenmekte veya ciddi anlamda açlık tehlikesiyle karşı karşıya bulunmaktadır.
Yerlerinden edilen Somalililer için, bölgedeki ihtiyaçları karşılamada çabaları zaten yeterli olmayan insani yardım gruplarının insanların gereksinimlerine etkili bir şekilde cevap verip veremeyecekleri merak konusudur. Çünkü ihtiyaçların önemli ölçüde arttığı bir dönemde gerekli insani ürünlere erişim sağlanamamakta ve güvenlik gittikçe kötüleşmektedir.
Ülkede karmaşanın derinleşmesinden Etiyopyalı birlikler sorumludur. Zaten kargaşa içinde olan Somali siyasetini iyice bulanık hale getirmişler ve kabile siyasetini daha da vahşi, insanlık dışı ve barbar bir şekle sokmuşlardır. Ülkede güvenlik, Etiyopya işgali öncesinde görece iyiydi. Gerçekte, Somalililer kendi hallerine bırakılmış olsalardı barış ve diyalog için olumlu gelişmeler kaydedebilirlerdi. Fakat Etiyopya ve diğer dış mihraklar ülkeyi ve halkını rahat bırakmadı.
*Selda Şen tarafından tercüme edilmiştir.
 
< Önceki   Sonraki >
Değerli Okuyucularımız, Son aylarda yoğun olarak medyada yer alan, dünya gıda stoklarının azalmaya başladığı haberlerinden sonra birçok ülkede tahıl ve bakliyat fiyatlarının fahiş oranda yükselmesi, Yemen ve Mısır gibi ülkelerde gıda fiyatları için çıkan isya...
Irak Savaşı’nın milyonerleri kimler? Savaş ve işgal, bir yandan yüz binlerce insanın hayatına mal olurken diğer yandan işgalci güçlerin servetlerini artırıyor. OMB Watch adlı kuruluşun yaptığı araştırma, ABD Kongresi’nin dörtte birinden fazlasının Irak’taki i...
Birleşmiş Milletler (BM) Barış Gücü askerlerinin, görev yaptıkları ülkelerde çatışan taraflar arasındaki ateşkes hattının korunmasını sağlamak, çatışmaların yeniden başlamasını engellemek, gerektiğinde isyancı grupların silahsızlandırılmasını sağlamak gibi “ba...
Burundi, farklı isyancı grupların iktidara gelmeleri nedeniyle soykırımlardan ve soykırım suçlamalarından başını alamıyor. Bir zamanların isyancıları gün gelip iktidar olunca diğerleri isyancı konumuna düşüyor. Şu anda iktidarda bulunan parti, Tutsilere karşı soykırımları ile b...
1,5 milyon kişinin insani yardıma muhtaç olduğu Somali’de güvenlik, Etiyopya işgali öncesinde görece iyiydi. Etiyopya ve diğer mihraklar, ülkeyi ve halkını rahat bırakıyor....
Güney Afrika Cumhuriyeti, ikinci bir apartheid devrine doğru gidiyor. 1994’e kadar beyaz azınlığın siyah çoğunluğa uyguladığı ırkçı şiddet, şimdilerde Afrikalı göçmenler üzerinde yoğunlaşıyor. Göçmenlere karşı yapılanlar, ülkede tam bir i&cc...
Önce Birmanya dedik, sonra dilimize Burma yerleşti, şimdi de Myanmar oldu Güneydoğu Asya’nın bu fakir ülkesi. Altın Buda heykelleriyle dolu tapınaklarında bir avuç pirinç için dilenen insanlar, turistlerin etrafında pervane olup alacakları bir dolar karşılı...
Lübnan’daki yeni seçim kanunu gelecekteki sürtüşmeleri engellemeyecektir. Zira Lübnan Ortadoğu’nun minyatürü ve aynasıdır ve mayın tarlasıdır. Ortadoğu’daki karmaşa ilk önce ona yansır ve kozlar orada paylaşılır. ...
Uzun süredir hükümeti boykot eden Sünnilerin hükümete yeniden dönme kararları, Amerika’ya kök söktüren Sünni aşiretlerin, en azından önemli bir bölümünün, Amerikalılara karşı savaşmaktan vazgeçmesi, Irak cep...
Uzunca bir süredir hükümet güçleriyle ayrılıkçı el-Husi taraftarları arasında, binlerce kişinin hayatını kaybettiği silahlı çatışmaların yaşandığı Yemen, geçtiğimiz günlerde bir parlamento üyesi ve beraberindekilere düzenlenen suikastla...
Küçük Dinara okul koridorunda hissettiği bir kokunun ardından nefes alamayıp yere yığıldı. Kendine geldi gelmesine ama bir süre sonra boğazında şiddetli ağrılar hissetmeye başladı. Sonrasında da geçici bir hafıza kaybı yaşadı. Durduk yere çığlık atmaya başladı. Ha...
17 Şubat 2008’de Kosova Meclisi, “Bizler halkımızın demokratik yollarla seçilmiş liderleri olarak Kosova’nın bağımsız ve hakim bir devlet olduğunu ilan ediyoruz.” sözleriyle Kosova’nın bağımsızlığını tüm dünyaya duyurdu. Bu olay, nüfusunun %90...
Artan gıda fiyatları açlık sorununun derinleşmesine neden olarak gösteriliyor; ancak gıda fiyatlarının artması ve açlığın yaygınlaşması, sadece gıda stokları ve iklim şartları ile ilgili değildir. Bu durum, gıda borsasından ve market spekülasyonlarından, biyoyakıt üreti...
İnsanoğlunun tarih boyunca en büyük endişelerinden birini açlık sorunu oluşturmuş; yoksulluk, sefalet ve ölümle birlikte açlık “mahşerin dört atlısı”ndan biri sıfatıyla anılmıştır. Bunun gayet anlaşılabilir nedenleri vardır: İnsan, hayata tutunabilm...
Açlığın küreselleşmesi riski altında iflas eden asıl, unsur küresel kapitalist paradigmanın kendisidir....
İnsanlar dünyada yeterince gıda olmadığı için değil, alım güçleri ve paraları olmadığı için, yani yoksul oldukları için açlık riski altında hayatlarını sürdürüyorlar. Yaşanan adaletsizliğin, eşitsizliğin ve dengesiz gıda dağılımının sebeple...
Bugün tüm uluslararası sözleşmelerde de belirtildiği gibi, insanın en önemli hakkı “yaşam hakkı”dır. Tüm haklar bundan sonra gelir. Açlık ise bu en önemli hakkı tehdit eden başlıca düşmandır. İnsan hayatı korunacaksa, açlık sorununa bir in...
Komünist düzenden bıkmış insanlar, Abdulvali Kari’nin kişiliği ve çalışmaları sonucunda yeni bir hayatı seçti....
Günümüzde el değmemiş yeni su kaynaklarının bulunduğu topraklarda yaşayan yerel halklar, etnik azınlıklar ve diğer görece güçsüz gruplar “ekonomik alanda kalkınma”nın önünde engel olarak görülüyor. ...
Bangsomorolular, bölgeye ait enstrümanları tagonggo ve kapanirong ile özgürlüğe adanmış tarihleri, yok olmaması için ellerinden geleni yaptıkları kültürleri ve öz değerleri için ağıtlar yakıyor… ...

Sayı 44

44. Sayı Sunuş
Değerli okurlar,
İHH İnsani Yardım Vakfı’nın, faaliyetlerinin önemli bir kısmının hasredildiği mülteciler; yaşadığımız dünyanın karşı karşıya kaldığı en temel insani mese...

SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Fuat Özdoğru
Dünyada mülteci hareketleri, Türkiye'nin konumu ve mültecilerin karşılaştıkları sorunlar

Dünyadaki mülteci hareketleri, mültecilerin karşılaştıkları sorunlar ve Tür...

SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Av. Bülent Yıldırım*
Av. Bülent Yıldırım
Mültecilik konusunun, mültecilerin yaşadıkları sorunların ve bu sorunlar için üretilecek çözüm önerilerinin tartışılacağı sempozyumumuza hoş geldiniz. Tarih...

SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Prof. Dr. Kemal Kirişçi*
Osmanlı ve cumhuriyet Türkiye'sinde göç ve sığınma
Avrupa Birliği’nin son yıllarda mültecilere yönelik geliştirmiş olduğu mevzuatlar Türkiye’yi ve AB etrafındak...

MÜLTECİLİK SEMPOZYUMU ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Uluslararası arenada mültecilik sorunu
  • Dünya üzerinde çeşitli nedenlerle yer değiştiren milyonlarca kişi bulunmaktadır. İster sığınmacı, ister mülteci, isterse göçme...

MÜLTECİ HAYATLARDAN TANIKLIKLAR
Başımızın üzerine toprak döker, paramızı çıkarırız.
“1944 yılında daha sekiz yaşımda iken Rusya’nın gerçekleştirdiği büyük sürgünde ailemle beraber Özbekistan’...

Kısa - Kısa
150 kaçak mülteci taşıyan gemi Libya’da battı
Libya’dan İtalya’ya kaçak mülteci taşıyan bir gemi battı. Mısırlı bir diplomat tarafından yapılan açıklamada haz...