Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 23

Afrika: Uganda'da barış umudu PDF Yazdır E-posta
Yazar Fatma Tunç Yaşar   
Ağustos ayının sonunda isyancılar ile hükümetin ateşkes konusunda anlaşmaya varması Ugandalılar için umut oldu.

1960’lara kadar İngiliz mandası altında yaşayan Uganda, 1962’de bağımsızlığını ilan etti. 1971’de darbeyle iktidara gelen İdi Amin’in sekiz yıl süren diktatörlüğü boyunca 400 binden fazla insan öldürüldü. Sonraki 10 yılı askeri darbelerle geçiren Uganda’da 1996’da tekrar seçimler yapıldı, ancak ülkede istikrar sağlanamadı. Ülkede 19 yıldır devam eden iç savaş bu istikrarsızlığın en önemli nedenlerinden birini teşkil ediyor. İç savaş sırasında on binlerce kişi hayatını kaybetti; 1,6 milyon kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı.

Uganda’daki iç savaşın başlıca aktörü kendini Tanrı’nın Direniş Ordusu (Lord’s Resistance Army - LRA) olarak adlandıran paramiliter bir örgüt. 1988’den bu yana rejimi devirmek amacıyla silahlı mücadele veren örgütün liderliğini Joseph Kony yapıyor. Peygamber olduğunu iddia eden ve Uganda’da kendi İncil yorumuna dayalı bir devlet kurmak isteyen Kony, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin her yıl Ekim ayında yayımladığı “dünyanın en tehlikeli ve en çok aranan adamı” listesinde yer alıyor ve işkence, adam öldürme, çocuk kaçırma, cinsel şiddet, zorla orduya alma gibi suçlardan aranıyor.

%80’ini çocukların oluşturduğu LRA ise çocuk kaçırma ve sivillere yönelik gerçekleştirdiği acımasız eylemleri ile tanınıyor. Yaklaşık 20 bin çocuğun kaçırılmasından sorumlu tutulan örgüt, köyleri basarak çocukları topluyor ve çocukların geri dönmelerini engellemek için de ailelerini öldürüyor. Çatışma bölgelerinde ya da kamplarda yaşayan aileler, kaçırılmalarını önlemek için çocuklarını her gece nispeten daha güvenli olan şehir merkezlerine yolluyorlar. “Gece yolcuları” olarak nitelendirilen ve sayıları 40 bini bulan bu çocuklar geçici barınaklarda, boş kiliselerde, hastane bahçelerinde, verandalarda, otobüs terminallerinde geceyi geçiriyor ve ertesi sabah evlerine dönüyor.

Ağustos ayının sonunda isyancılar ile hükümetin ateşkes konusunda anlaşmaya varması Ugandalılar için umut oldu. Sudan’ın güneyinde Juba’da yürütülen barış görüşmeleri çerçevesinde varılan ateşkes antlaşması, örgütün silahsızlandırılmasını ve üç hafta içinde isyancıların Sudan’ın güneyi ve Uganda’nın kuzeyinde belli noktalarda toplanarak izlenmesini öngörüyor. Ancak nihai ve kapsamlı bir barışın sağlanması Kony’nin bizzat anlaşma masasına oturmasına bağlı. Diğer yandan, ortaya çıktığı takdirde Kony’nin Lahey Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi tarafından tutuklanma ihtimali oldukça yüksek. Buna rağmen Kony, çağrıya cevap verir ve anlaşma masasına oturmak üzere Sudan’a gelirse nihai barış için çok önemli bir mesafe kat edilmiş olacak.

 
Hak, insana belli bir yaşa ulaştığında verilmez. Her insan, yaşına, cinsiyetine, ırkına, rengine bakılmaksızın temel insan haklarına sahiptir. Oysa bugün dünya üzerinde milyonlarca çocuk ne çocuk olduğunun ne de herhangi bir hakkı olduğunun bilincinde. Temel insan haklar...
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan raporda, 2008 yılında, Afganistan’da, ABD ve NATO’nun hava saldırıları sonucu gerçekleşen sivil kayıpların geçtiğimiz...
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispaniola adını verdikleri, bugün Haiti ve Dominik Cumhuriyeti’nin ortaklaşa paylaştığı ada, yerlilerle ilk karşıla...
1967 yılında işgal ettiği Kudüs’ün demografik ve fiziki yapısında aradan geçen 40 yıl içinde büyük değişiklik yapan ve kenti ebedi başkenti ilan eden İsrail, bu yöndeki çabalarında yeni bir aşamaya geçti. Bu aşama, yasal kurumları kapatmaya ...
Güneydoğu Asya’da Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında yer alan Mindanao, Sulu, Palavan, Basilan ve Tavi Tavi adaları, İslam’ın bölgede uzun yıllardır yaşandığı coğrafyalardır. Bölgenin Müslüman halkı için kullanılan Moro ismi, Katolik İs...
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer almaya başladı. Bu yıllardan sonra da dönem dönem -bazen yoğun bir şekilde- kıtadaki kuraklık, açlık, bula...
Almanya, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok sayıda işçi göçü almasına rağmen, vatandaşlık yasasında uzun süre bir değişiklik yapmadı. Hep, gelen işçilerin bir gün geri döneceklerini varsaydı. Geri dönüşün olmayacağını &ccedi...
Tarihi ya deliler yazıyor ya da dahiler. Ama maalesef Kafkasya’nın nasibine hep deliler düşüyor. Güney Osetya’ya saldırı ile patlak veren son savaş, uluslararası düzene yeni bir şekil verme potansiyeline sahip olsa da ardındakinin dahi olduğunu düşünmek deli...
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şerif’i devirmiş ve tüm dizginleri eline almıştı. ...
Çocuk hakları, dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu eğitim, sağlık, barınma haklarının ve fiziksel, duygusal ya da cinsel sömürüye karşı korunma gibi haklarının kanunlarla korunmasıdır. ...
Çocuk istismarı konusunda çok fazla tanım yapılabilse de en kapsamlı tanım, 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından konunun uzmanları tarafından yapılan tanımdır: ...
Çocuk istismarı; çocuğun sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen, kendisine bakmakla yükümlü kişi veya kişiler tarafından zarar verici, kaza dışı ve önlenebilir bir davranışa maruz kalmasıdır. ...
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dünya Savaşı boyunca faşist ideolojiye, daha sonra ise komünist ideoloji ve uygulamalarına karşı çıkarak Mladi M...
Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında Senegal, güneydoğu ve doğusunda Mali, kuzeydoğusunda Cezayir, kuzeyinde ise Batı Sahra yer alır. Yüzölç&...

Sayı 47

DÜNYA GÜNDEMİ: AVRUPA ; Almanya'da Vatandaşlığa Kabul Testi
Almanya, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok sayıda işçi göçü almasına rağmen, vatandaşlık yasasında uzun süre bir değişiklik yapmadı. H...

DOSYA: Çocuk istismarı ve ihmali: Türkiye ve dünyada durum
Çocuk istismarı; çocuğun sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen, kendisine bakmakla yükümlü kişi veya kişile...

DOSYA: Küresel ölçekte çocuk istismarı ve hukuki yetersizlik
Çocuk istismarı konusunda çok fazla tanım yapılabilse de en kapsamlı tanım, 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından konunun uzmanları tarafın...

DÜNYA GÜNDEMİ: Kafkasya'daki savaşla kırılan fay hatları
Tarihi ya deliler yazıyor ya da dahiler. Ama maalesef Kafkasya’nın nasibine hep deliler düşüyor. Güney Osetya’ya saldırı ile patlak veren son savaş, ulu...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEYDOĞU ASYA; Moro'da bitmeyen savaş
Güneydoğu Asya’da Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında yer alan Mindanao, Sulu, Palavan, Basilan ve Tavi Tavi adaları, İslam’ın bölgede uzu...

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTA AMERİKA: Karayip Köle Ayaklanmalarından Haiti devrimine -Başarının Başağrısı-
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispan...

Kısa kısa
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan ...