Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 22

Orta Asya: Özbekistan ve Kırgızistanın ortak operasyonu PDF Yazdır E-posta
Yazar Enes Gökalp   
halk arasında çok sevilen bir din aliminin bu şekilde ve iki ülkenin işbirliğiyle öldürülmesi ilk kez gerçekleşiyor.

ABD’nin “küresel terör” söylemi, tüm dünyada olduğu gibi Orta Asya ülkelerindeki yönetimlerce de benimsenmiş durumda. Orta Asya ülkelerindeki yönetimlerin söylemlerinde ‘düzeni’ tehdit eden düşman, Hizb’ut-Tahrir cemaati olarak karşımıza çıkıyor. Cemaat, bugün Özbekistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Kazakistan’da yasaklanmış durumda. Bilhassa Özbekistan ve Kırgızistan, bu ‘düşmanı’ farklı söylemlere eklemleyerek keyfi uygulamalarına zemin hazırlamaya çalışıyor. Özbek yönetimi, Mayıs 2005’teki kanlı Andican olaylarından bugüne değin cemaate karşı sıkı önlemlerini sürdürürken, aynı yıl Kırgızistan’da Batı yanlısı bir devrimle iktidara gelen Kurmanbek Bakıyev, “Ülkelerimiz uluslararası terörizmle ve dini aşırılıkla mücadele etmek için güçlerini birleştirmelidir.” şeklinde açıklamalarda bulunuyor.

Bu bağlamda son haftalarda Kırgızistan ve Özbekistan güvenlik güçleri ‘terör karşıtı operasyon’ adı altında Kırgızistan’ın güneyinde yaşayan Özbeklere yönelik yüzlerce operasyon düzenledi. Operasyonlar, 25 Temmuz’da iki ülkenin güvenlik güçlerinin ortak operasyonlar ve istihbarat paylaşımı konusunda imzaladığı bir anlaşmaya dayanıyor. Kırgız güvenlik güçleri, operasyonlar sırasında pek çok kişiyi öldürdü. 6 Ağustos’ta öldürülen üç kişi arasında, halk tarafından sevilen bir imam olan Muhammedrefik Kemalov da bulunuyor. Özbekistan sınırında bulunan bir kasabada imamlık yapan Kemalov’un hoşgörüyü ön plana çıkaran Cuma vaazları binlerce kişiyi camiye çekiyordu. Öldürülmesinin muhtemel sebebi ise bu vaazlara Hizb-ut Tahrir mensuplarının katılmasına izin vermesi ve Orta Asya liderlerinin dini politikalarını eleştirmesi. Kemalov’dan önce de Özbek imamlar baskıya uğramış, hatta Özbek gizli servisince kaçırılmıştı. Özbek güvenlik güçleri, Kırgızistan’ın güneyinde yıllardır operasyonlar gerçekleştiriyor, bazı kişileri tutukluyor ve bu durum Kırgız yönetimi tarafından sessizce kabul görüyordu. Ancak halk arasında çok sevilen bir din aliminin bu şekilde ve iki ülkenin işbirliğiyle öldürülmesi ilk kez gerçekleşiyor.

Kırgızistan’da sarı devrimle iktidara gelen Batı yanlısı yönetim ve Özbekistan’daki devrim karşıtı otoriter Kerimov yönetimi ABD’nin küresel emellerini besleyecek şekilde ortak hareket ediyorlar. Bu durumda, ABD yönetiminin ABD’de bulunan Özbek muhalefetin “ABD Kerimov’un baskıcı politikalarına niçin ses çıkarmıyor?” şeklindeki çıkışını duymaması oldukça anlaşılabilir bir durum. Zira pek çok kez örneği görüldüğü üzere, ABD’nin baskıcı bir yönetime karşı gelmesi ancak kendi politik çıkarlarına uyduğunda mümkün oluyor.

 

 
Hak, insana belli bir yaşa ulaştığında verilmez. Her insan, yaşına, cinsiyetine, ırkına, rengine bakılmaksızın temel insan haklarına sahiptir. Oysa bugün dünya üzerinde milyonlarca çocuk ne çocuk olduğunun ne de herhangi bir hakkı olduğunun bilincinde. Temel insan haklar...
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan raporda, 2008 yılında, Afganistan’da, ABD ve NATO’nun hava saldırıları sonucu gerçekleşen sivil kayıpların geçtiğimiz...
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispaniola adını verdikleri, bugün Haiti ve Dominik Cumhuriyeti’nin ortaklaşa paylaştığı ada, yerlilerle ilk karşıla...
1967 yılında işgal ettiği Kudüs’ün demografik ve fiziki yapısında aradan geçen 40 yıl içinde büyük değişiklik yapan ve kenti ebedi başkenti ilan eden İsrail, bu yöndeki çabalarında yeni bir aşamaya geçti. Bu aşama, yasal kurumları kapatmaya ...
Güneydoğu Asya’da Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında yer alan Mindanao, Sulu, Palavan, Basilan ve Tavi Tavi adaları, İslam’ın bölgede uzun yıllardır yaşandığı coğrafyalardır. Bölgenin Müslüman halkı için kullanılan Moro ismi, Katolik İs...
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer almaya başladı. Bu yıllardan sonra da dönem dönem -bazen yoğun bir şekilde- kıtadaki kuraklık, açlık, bula...
Almanya, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok sayıda işçi göçü almasına rağmen, vatandaşlık yasasında uzun süre bir değişiklik yapmadı. Hep, gelen işçilerin bir gün geri döneceklerini varsaydı. Geri dönüşün olmayacağını &ccedi...
Tarihi ya deliler yazıyor ya da dahiler. Ama maalesef Kafkasya’nın nasibine hep deliler düşüyor. Güney Osetya’ya saldırı ile patlak veren son savaş, uluslararası düzene yeni bir şekil verme potansiyeline sahip olsa da ardındakinin dahi olduğunu düşünmek deli...
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şerif’i devirmiş ve tüm dizginleri eline almıştı. ...
Çocuk hakları, dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu eğitim, sağlık, barınma haklarının ve fiziksel, duygusal ya da cinsel sömürüye karşı korunma gibi haklarının kanunlarla korunmasıdır. ...
Çocuk istismarı konusunda çok fazla tanım yapılabilse de en kapsamlı tanım, 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından konunun uzmanları tarafından yapılan tanımdır: ...
Çocuk istismarı; çocuğun sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen, kendisine bakmakla yükümlü kişi veya kişiler tarafından zarar verici, kaza dışı ve önlenebilir bir davranışa maruz kalmasıdır. ...
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dünya Savaşı boyunca faşist ideolojiye, daha sonra ise komünist ideoloji ve uygulamalarına karşı çıkarak Mladi M...
Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında Senegal, güneydoğu ve doğusunda Mali, kuzeydoğusunda Cezayir, kuzeyinde ise Batı Sahra yer alır. Yüzölç&...

Sayı 47

DÜNYA GÜNDEMİ: Afrika'da kronik açlığın temel sebepleri
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer al...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEYDOĞU ASYA; Moro'da bitmeyen savaş
Güneydoğu Asya’da Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında yer alan Mindanao, Sulu, Palavan, Basilan ve Tavi Tavi adaları, İslam’ın bölgede uzu...

Kısa kısa
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan ...

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTADOĞU Kudüs'te kritik dönemeç
1967 yılında işgal ettiği Kudüs’ün demografik ve fiziki yapısında aradan geçen 40 yıl içinde büyük değişiklik yapan ve kenti ebedi başkenti...

İSLAM COĞRAFYASI: İhtilaller ülkesi Moritanya

Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında ...

ADANMIŞ HAYATLAR: Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dün...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEY ASYA; Siyaset rayına oturdu, sorunlar büyüyor
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şe...