Çeçenistan’a barış gelmesi için Rusya’nın af çıkarmak gibi körükleyici çözümler yerine siyasi uzlaşma yolunu seçmesi gerekiyor.

Şamil Basayev’in şehit edilmesinin ardından Çeçen direnişinin gidişatının nasıl olacağı sorusu gündemdeki yerini koruyor. Kimileri direnişin sembol ismi Basayev’in ardından Kuzey Kafkasya’da direnişin sona ereceğini ileri sürerken, uzun bir süredir gerçeklerin üzerini örterek savaşın sona erdiğini iddia eden Rus yönetimi direnişçiler için ‘af’ çıkarma hazırlıklarında. Rus yönetimi, Çeçenistan ve Kuzey Kafkasya’da bulunan direnişçilere 1 Ağustos’a kadar silahlarını bırakmaları çağrısında bulundu. Rusya’nın planladığı affın kapsamına kimleri dahil edeceği ise henüz belli değil.

Bu çağrı, Rusya’nın Kuzey Kafkasya realitesini görmezden gelerek yaptığı ilk çağrı değil. Rus yönetimi daha önce de direnişi sona erdireceği umuduyla çeşitli ‘af’ girişimlerinde bulunmuş, ancak bir sonuç alamamıştı. Zira bu girişimlerdeki temel sorun Moskova’nın Çeçenleri terörist olarak görmekte ısrarcı davranması ve Çeçen liderleri katletmenin sorunu kangrene dönüştürdüğünü görmeyerek barış yolunda gerçekçi bir adım atma girişiminde bulunmaması. Oysa sorun bağımsızlık yanlısı liderlerden değil, Rusya’nın Kuzey Kafkasya’da hayatı kabusa çeviren baskıcı politikalarından kaynaklanıyor. Liderler öldürülse de, Çeçenistan’da savaşla büyüyen ve Rusya’nın politikalarının bedelini çok ağır ödeyen bir nesil var.

Bağımsızlık yanlısı Çeçen yönetimin sürgündeki temsilcisi Ahmet Zakayev ise, Basayev’in ölümünün direniş açısından hiç bir şeyi değiştirmeyeceğini ifade etti ve Rusya’nın Çeçenlerin taleplerini göz önünde bulunduracağı bir uzlaşma süreci için çağrıda bulunan bir Barış Manifestosu yayımladı. Şehit lider Aslan Mashadov’un 2005’teki ateşkes ilanının ve barış çağrısının Rus yönetiminden karşılık bulamadığını hatırlatan Zakayev, şiddetin çözüm olmadığını, Çeçenistan için acil olarak harekete geçilmesi gerektiğini belirtti. Zakayev’in bu çağrısı, St. Petersburg’ta toplanan G-8 ülkelerinin dikkatini çekmeyi amaçlıyordu. Ancak bugüne kadar Çeçenistan sorununa duyarlılık göstermeyen G-8 ülkelerinden bu kez de farklı bir tepki geleceğe benzemiyor.