Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 20

Sancak'ta statü sorunu büyüyor PDF Yazdır E-posta
Yazar Gülnihal Altın   
21 Mayısta yapılan bağımsızlık referandumunda Karadağ halkının %55,5’inin oylarıyla Karadağ, Sırbistan’dan ayrıldı. Sancak ise ikiye bölündü. Bir kısmı Sırbistan’da diğer bir kısmı Karadağ’da kaldı.

Balkan yarımadasının merkezinde, Sırbistan ve Karadağ cumhuriyetleri arasında yer alan Sancak, Doğu Avrupa ile Batı Avrupa’yı birbirine bağlayan kavşak noktası ve Balkanlar’ın Adriyatik’e açılan kapısı durumunda. Bölge uzun bir tarihi geçmişe ve sosyo-ekonomik öneme haizdir. Üstlendiği bu jeopolitik, coğrafi ve ekonomik önem sebebiyle Sancak bölgesi, tarih boyunca çatışma alanı olma özelliğini sürdürmüştür.

1461 yılında Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedilen Sancak kısa zamanda Türk askeri ve ticari merkezi haline getirildi. Çok uluslu bir yapıya sahip olmasına rağmen, Osmanlı döneminde bölgede hiçbir çatışma yaşanmamış ve halk refah içerisinde hayatını devam ettirmişti. Dini ve kültürel yaşam konusunda tamamen özgür bırakılan Sancaklılar kendi istekleriyle İslamiyeti seçti. Günümüzde de bölgenin %65’ini Müslüman Boşnaklar oluşturmakta. 1878 Berlin Anlaşması’yla birlikte Sancak yavaş yavaş Osmanlı’dan koparıldı ve Avusturya-Macaristan etkisi altına girdi.1912 Balkan savaşlarıyla birlikte Sancak, Sırbistan-Karadağ tarafından işgal edildi ve 1918 de Yugoslavya yönetimine girdi. Osmanlı’nın bölgeden çekilmesiyle birlikte Sancaklı Müslümanların statülerinde ciddi değişimler yaşandı. Halk dini ve etnik ayrımcılığa maruz kaldı. Sırplar bölgenin seçilmiş milleti ve tek varisi olduklarını iddia ederek Müslümanlara sürekli zulüm ve işkence uyguladılar. Bu durum 1878’den günümüze kadar bu şekilde devam etmiş ve hala da devam etmektedir.

Sancak’ta Müslüman nüfus çoğunlukta olmasına rağmen, sosyal, siyasi ve ekonomik alanda haklara sahip değil. Eğitimli bir Müslüman, eğitimsiz Ortodoks bir işçinin haklarına sahip değil. Müslümanlar devlet kadrolarında yer alamıyor, kendilerine ait eğitim, polis, adalet sistemlerine sahip değiller.

21 Mayıs öncesine kadar Sancaklı Müslümanların bir umudu vardı. Onlar bağımsızlık değil yalnızca özerklik kazanmak istediler. Dayton anlaşmasıyla birlikte Sırplara ve Hırvatlara verilen özerk statünün kendilerine de verilmesini talep ediyorlardı. Fakat, 21 Mayısta yapılan bağımsızlık referandumunda Karadağ halkının %55,5’inin oylarıyla Karadağ, Sırbistan’dan ayrıldı. Sancak ise ikiye bölündü. Bir kısmı Sırbistan’da diğer bir kısmı Karadağ’da kaldı. Uluslararası sınır var artık ve Müslüman aileler bu sınır yüzünden bölündü, bazılarının evleri, bazılarının işyerleri sınırın öbür tarafında kaldı.

 

 
Hak, insana belli bir yaşa ulaştığında verilmez. Her insan, yaşına, cinsiyetine, ırkına, rengine bakılmaksızın temel insan haklarına sahiptir. Oysa bugün dünya üzerinde milyonlarca çocuk ne çocuk olduğunun ne de herhangi bir hakkı olduğunun bilincinde. Temel insan haklar...
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan raporda, 2008 yılında, Afganistan’da, ABD ve NATO’nun hava saldırıları sonucu gerçekleşen sivil kayıpların geçtiğimiz...
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispaniola adını verdikleri, bugün Haiti ve Dominik Cumhuriyeti’nin ortaklaşa paylaştığı ada, yerlilerle ilk karşıla...
1967 yılında işgal ettiği Kudüs’ün demografik ve fiziki yapısında aradan geçen 40 yıl içinde büyük değişiklik yapan ve kenti ebedi başkenti ilan eden İsrail, bu yöndeki çabalarında yeni bir aşamaya geçti. Bu aşama, yasal kurumları kapatmaya ...
Güneydoğu Asya’da Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında yer alan Mindanao, Sulu, Palavan, Basilan ve Tavi Tavi adaları, İslam’ın bölgede uzun yıllardır yaşandığı coğrafyalardır. Bölgenin Müslüman halkı için kullanılan Moro ismi, Katolik İs...
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer almaya başladı. Bu yıllardan sonra da dönem dönem -bazen yoğun bir şekilde- kıtadaki kuraklık, açlık, bula...
Almanya, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok sayıda işçi göçü almasına rağmen, vatandaşlık yasasında uzun süre bir değişiklik yapmadı. Hep, gelen işçilerin bir gün geri döneceklerini varsaydı. Geri dönüşün olmayacağını &ccedi...
Tarihi ya deliler yazıyor ya da dahiler. Ama maalesef Kafkasya’nın nasibine hep deliler düşüyor. Güney Osetya’ya saldırı ile patlak veren son savaş, uluslararası düzene yeni bir şekil verme potansiyeline sahip olsa da ardındakinin dahi olduğunu düşünmek deli...
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şerif’i devirmiş ve tüm dizginleri eline almıştı. ...
Çocuk hakları, dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu eğitim, sağlık, barınma haklarının ve fiziksel, duygusal ya da cinsel sömürüye karşı korunma gibi haklarının kanunlarla korunmasıdır. ...
Çocuk istismarı konusunda çok fazla tanım yapılabilse de en kapsamlı tanım, 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından konunun uzmanları tarafından yapılan tanımdır: ...
Çocuk istismarı; çocuğun sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen, kendisine bakmakla yükümlü kişi veya kişiler tarafından zarar verici, kaza dışı ve önlenebilir bir davranışa maruz kalmasıdır. ...
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dünya Savaşı boyunca faşist ideolojiye, daha sonra ise komünist ideoloji ve uygulamalarına karşı çıkarak Mladi M...
Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında Senegal, güneydoğu ve doğusunda Mali, kuzeydoğusunda Cezayir, kuzeyinde ise Batı Sahra yer alır. Yüzölç&...

Sayı 47

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTA AMERİKA: Karayip Köle Ayaklanmalarından Haiti devrimine -Başarının Başağrısı-
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispan...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEY ASYA; Siyaset rayına oturdu, sorunlar büyüyor
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şe...

İSLAM COĞRAFYASI: İhtilaller ülkesi Moritanya

Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında ...

Kısa kısa
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan ...

ADANMIŞ HAYATLAR: Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dün...

DOSYA: Çocuk korunmasının tarihsel gelişimi
Çocuk hakları, dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu eğitim, sağlık, barınma haklarının ve fiziksel, duygusal ya da cinsel sömürüye karşı ko...

DÜNYA GÜNDEMİ: Afrika'da kronik açlığın temel sebepleri
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer al...