Komşu ülke ile ilişkilerin nasıl olması gerektiği hususu, hem tarihi hem dini hem de sosyal bağlamlarıyla ayrı ayrı ele alınabilir. Hangi bağlamda ele alırsak alalım, komşunuzla ilişkiniz, aynı zamanda kendinizle ilişkinizi yansıtır.

Komşu ülkelerimizle olan ilişkimizi, biz, “düşman ile ilişki/ilişkisizlik/karşıtlık” bağlamında ele alma talihsizliğini yaşadık uzun yıllar boyunca. Bunu aşma gayretleri elbette olmadı değil. Fakat kimi gayretler, komşu-komşu ilişkisi olmaktan çok aşık-maşuk ilişkisi şeklinde oldu. Hatta daha da ötesi bazen platonik aşka büründü adeta. Bu ilişkinin yanlışlığı kadar, “düşman komşu” yaklaşımıyla düşman-düşman ilişkisi de kayıpla dolu yılları bıraktı geriye.

Türkiye-İran ilişkisi; iç içe geçmiş iki kültürün, bu kültürlerden bağımsız olmayan bir siyasetin ve birbirine muhtaç iki ekonomik gücün tarihiyle bugüne gelmiştir. Karşılıklı korkular üzerinden bu ilişkiyi devam ettirmek mümkün değildir. Her iki coğrafyanın birbirine ihtiyacı var. Ve en önemlisi iki ülke halkının birbirine ihtiyacı var. Emperyalist güçlerin, modern sömürü enstrümanlarıyla dünyayı her açıdan ateşe verdikleri böyle bir dönemde komşuluğun gereği olan adımları her iki taraf da atmalı ve modern dönemin hem devletlere hem de bireylere dayattığı “pragmatizm”den kurtulmaya çalışmalıdır.

İHH ekibi olarak gittiğimiz İran’da görüşmeler yaparken ya da sokaklarda gezerken, İslam dünyasının dramatik tablosunu görüyoruz. İstanbul’da da aynı manzara ile karşı karşıyayız, Beyrut’ta da, Amman’da da. “Adalet”i simgeleyen İran devriminde hala Kuzey Tahran-Güney Tahran ayrımı aşikar bir şekilde yaşanabiliyorsa, fakir hala fakir, zengin hala ayrıcalıklı ise bu önemli bir sorundur. Bunu hak etmiyor bu devasa coğrafyanın insanları.