Hükümetin kurulması, son üç yıldır Irak’tan gelen belki de en güzel haberlerden biri olsa da, yaşanan şiddetin hiçbir azalma gösterememesi sevincin kısa sürmesine neden oldu.

Aralık ayında yapılan seçimlerden beş ay sonra Şii, Sünni ve Kürt grupların üzerinde uzlaşma sağladığı Ulusal Birlik Hükümeti, ABD ve İran’ı tatmin edecek bir denklem üzerine kuruldu. Hükümetin kurulması, son üç yıldır Irak’tan gelen belki de en güzel haberlerden biri olsa da, yaşanan şiddetin hiçbir azalma gösterememesi sevincin kısa sürmesine neden oldu. Bununla birlikte Hükümet, Irak’taki tüm kesimleri; laik partileri, Kürtleri, Sünnileri, Hıristiyanları kapsayacak en optimal hükümet olarak kabul edilebilir.

275 üyeli parlamentodan güvenoyu alan Şii asıllı Başbakan Nuri El-Maliki’nin kurduğu 37 üyeli yeni hükümette, savunma ve içişleri bakanlıklarına kimin getirileceği konusunda uzlaşma sağlanamayınca, bu bakanlıkların vekaleten yürütülmesine karar verildi. Maliki, 1958 yılında monarşinin yıkılmasından bu yana, Irak’ta başa geçen ilk anayasal başbakan oldu. Bundan önceki tüm hükümetler atamayla gelenlerden oluşuyordu. Şimdiki hükümetin ne derece anayasal ve meşru olduğu tartışma götürse de, mevcut koşullarda oluşabilecek en iyi dengeleri yansıttığı ve kaosa göre daha tercih edilebilir olduğuna kuşku yok.

Söz konusu hükümetin, 2003 yılında Saddam’ın düşmesinden bu yana geçen sürede Sünnilerin en yüksek katılım gösterdiği hükümet olması, bundan sonraki süreç içinde gerilimi sokaktan, parlamento çatısı altına taşıyacaktır.Bundan sonraki süreçte Sünni siyasiler ile Şii siyasiler arasındaki hesaplaşma mecliste yasal sınırlarda olacak. Bir yönüyle sevindirici bir gelişme.

Sünniler bir yana, İyad Allavi gibi laik Şii siyasetçilerin hiç hak etmedikleri halde dört bakanlık elde etmesi, Amerikalıların aylardır uyguladığı “dindarları iktidarda dengeleyecek laik aktörleri güçlendirme” siyasetinin bir gereği olarak görülmeli. Bu daha çok dindar Şiilerin ülke siyasetine rengini vermesini önleme amaçlı bir manevra.

Yeni hükümetin Irak’ın yeniden yapılanmasına ağırlık vereceğini kaydeden Irak Başbakanı, halka temel hizmetlerin sağlanması gerektiğini söyledi. Güvenlik konusuna da değinen Maliki, milis güçlerin feshedilerek resmi güçlere katılmasını öngören yasanın hayata geçirilmesi gerektiğini savundu. Maliki, Kerkük sorununun çözümü için de referanduma gidileceğini söyledi.

Ülkede siyasi pazarlıklarla at başı giden şiddet, Sünni ve Şiileri bir hükümette buluşturan son formülle birlikte daha stratejik bir aşamaya girmiştir. Bir hükümet içinde buluşmuş olsalar da, iki taraf arasında güven duvarları halen inşa edilebilmiş değil. Ama her iki grup temsilcilerinin sorunlarını birlikte tartışabilme şansı geçmiştekinden daha yüksek olduğundan, şiddete başvurmadan sorunlarını konuşmaları için koşullar hazır.