Seçimlerde arka arkaya sol iktidarların iş başına gelmesi ve Venezüella Devlet Başkanı Hugo Chavez’in Bush’a yönelik cesur denilebilecek beyanatlarının ötesinde Latin Amerika, kamuoyu için gerçek anlamıyla ne ifade etmekte?

Latin Amerika’nın konumu, dünyanın stratejik olarak addedilen birkaç bölgesinden -Ortadoğu gibi- biraz daha farklı. Sahip olduğu petrol ve doğal gaz rezervleri ile ucuz iş gücünün yanı sıra Soğuk Savaş dönemindeki ideolojik gerilime alet edilmenin dışında pek gündeme gelmemiş. Dünya ile kuracağı ilişkilerde bir süper gücün önünde bir set gibi durmanın uzun yıllar sıkıntısını çekmiş olan Latin Amerika halkları ise artık bu setin içinden kendilerine bir yol açma arayışına girmiş durumda. Ne var ki, bu göründüğü kadar kolay olmayacak. Chavez, Morales ve Castro’nun gözü pek tavırları da bu sürecin ancak halka ve kamuoyuna yansıyan kısmını teşkil etmekte.

Sömürgecilik geçmişleri, Latin Amerika halklarına birçok ortak nokta –ortak acı da denilebilir- getirdiyse de zaman içinde yaşanan siyasi ve ekonomik çalkantılar, etkin bir Latin Amerika birliğinin kurulmasını geciktirmiştir. Özellikle ekonomik alanda oluşturulmaya çalışılan entegrasyon girişimleri, 1958 yılında oldukça iyimser hedeflerle hazırlanan fakat etkin bir şekilde hayata geçirilemeyen Orta Amerika Ekonomik İşbirliği Antlaşması’na kadar kağıda dökülmemiştir. Daha sonra, bugün halen işlemekte olan MERCOSUR’a (Güney Amerika Ortak Pazarı) kadar birkaç deneme daha yapılmış, fakat onlar da beklenen sonucu vermemiştir. MERCOSUR, üye sayısı ve işleyişi itibariyle daha etkili ve daha kapsamlı olmakla birlikte, bazı Latin Amerika ülkeleri tarafından ABD’nin bölge üzerindeki hegemonyasının kurumsallaşması olarak da değerlendirilmekte. ABD’nin bütün Amerika kıtasını içerecek bir serbest ticaret bölgesi oluşturma önerileri ve kıtanın farklı bölgelerinde yeni askeri üsler kurma girişimleri, ABD katılımını destekleyen devletler ile desteklemeyen devletler arasında gelecekte ciddi bir pürüz oluşturacağa benziyor.

Netice itibariyle, Latin Amerika’daki gelişmeler, sağlıklı bir değerlendirme yapabilmek için “Eşek Bush” açıklamalarını yorumlamaktan fazlasını gerektiriyor. Zira ABD’nin gölgesinde gözden kaçmış bir bölge olarak nitelendirilebilecek Latin Amerika üzerinde tahminlerden çok daha fazla hesap yürütülüyor.