1,5 milyarlık nüfusu, zengin yer altı kaynakları ve stratejik konumu ile tarifi imkansız bir potansiyele sahip İslam dünyası, geniş bir coğrafi alana yayılmış onlarca devletten oluşuyor olmanın hem olumlu, hem de olumsuz etkilerini hissetmektedir. Farklı sosyo-politik ve ekonomik yapıdaki devletlerin oluşturduğu bu profil, uluslararası düzeyde İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) gibi işbirliği ve dayanışma eksenli kuruluşların ortaya çıkmasını kolaylaştırırken, kimi zaman temel bir sorun üzerinde dahi ortak bir karar alınmasını engelleyecek ihtilaflara neden olmaktadır. İslam ülkelerinin bu inisiyatif eksikliği, kendilerinin dahil olmadığı platformlarda Batılı güçlerce doldurulmaktadır.

Bu sorunlarla baş etme kaygısıyla 1969’da oluşturulan İKÖ, kendisinden beklenen misyonu hakkıyla yerine getirmemiştir. Yıllardır büyük seremonilerle başlayan zirve toplantıları içi boş kararlarla sona ermektedir. Başlangıçta, Filistin ve Kudüs meselesini çözmek üzere kurulan örgüt, bu sorunda dahi bir ilerleme kaydedememiştir. Örgüt, özellikle Türkiye’nin Genel Sekreterlik makamına getirilmesiyle ABD’nin İslam dünyasını dönüştürme hedefinde yeni bir rol arayışına girmiş görünüyor.

Büyük Ortadoğu Projesi (BOP), İslam dünyasında Batı aleyhine görünen tüm siyasal, ekonomik, dini ve stratejik unsurları yok ederek yerine Batı’ya hizmet edecek bir yapı oluşturmayı hedefliyor. Bu amaçla yeni bir İslam modeli ortaya koymayı hedefleyen projeler, dış dayatmaların üzerini örterek İKÖ sayesinde İslam dünyasının iç dinamikleri ile hayata geçirilecekmiş izlenimini veriyor. Örgütün son aylarda yaptığı toplantılar, bu toplantılara hakim olan söylem ve aldığı kararlar, İKÖ’nün yeni rolünün işaretlerini veriyor. Geçen Mart ayında Umman’da toplanan İKÖ alt komisyonları, İslam ülkelerinde Batılıların istediği yönde eğitim reformu için alt yapı çalışmaları yapma kararı aldı.

7–8 Aralık’ta Suudi Arabistan’ın Mekke kentinde toplanan İKÖ 3. Olağanüstü Zirvesi, bu rolün benimsenmesi yönünde tehlikeli bir adım olarak görülebilir. ABD dayatması olduğu gerekçesiyle hayata geçirilemeyecek birçok karar, İKÖ’nün ilgili organları eliyle yerlileştirilerek İslam patenti almaktadır. İKÖ’nün aldığı “reform” patentli birçok karar, siyasi ve ekonomik reformlarla birleştiğinde önümüzdeki 30-40 yıllık süreçte İslam dünyasının dönüşüm sürecinde örgütün hayati rolüne işaret etmektedir.