ABD’nin 2002 başından bu yana Küba’da bulunan Guantanamo Üssü’ne getirmeye başladığı esirler, kendilerine yapılan hukuk dışı muameleyi açlık grevi yaparak duyurmaya çalışıyorlar. 36 ülkeden 500’ü aşkın tutuklunun yer aldığı üste, 2002’den beri aralıklı olarak yapılan açlık grevlerinin sonuncusu ikinci ayını dolduruyor. Esirler, “tutuklu” olarak üsse getirildikleri 2002 yılından beri herhangi bir mahkemeye çıkarılmadılar. Tutsakların avukatları, açlık grevinin gerekçesini işkence ve dayak, temel ihtiyaçlardan mahrum bırakılma ve adilce yargılanmadan süresiz üste tutulma şeklinde özetlediler. ABD, üsse yerleştirdiği tutsakları “hiçbir hakları olmayan yasa dışı savaşçılar” olarak nitelendirerek, esirlerin kendilerini herhangi bir şekilde savunmalarını ve hukuki yollara başvurmalarını engelliyor. ABD’nin getirdiği bu tanımlama uluslararası hukuk sözleşmelerinin hiçbirinde yer almadığı gibi, Cenevre Sözleşmesi’nin “yetkili bir mahkeme, tutukluların savaş esiri olamayacağına karar verene kadar tutuklular savaş esiri olarak görülemez” hükmünü ihlal etmekte.

Guantanamo’da yaşanan ihlallerin duyulmaması için azami gayret gösteren ABD yetkilileri, adil yargı şartlarının bulunmadığı tahmin edilen mahkemelere insan hakları kuruluşlarının katılmasına çoğunlukla izin vermemekte, açlık grevini sürdüren esirlerle ilgili eksik ve hatalı bilgi aktarmakta ve işkenceyi gizlemekteler. Askeri yetkililer, 76 kişinin yemek yemeyi reddettiğini belirtirken, Guantanamo’da 40’a yakın tutsağın avukatlığını yapan Stafford Smith’in yaptığı açıklamaya göre ise bu sayı 200’den fazla. Sağlık durumu gittikçe kötüleşen 10 esir, Ekim ayında hastaneye kaldırılarak tüple beslenmeye başladılar. Bağımsız bir kuruluş olarak üsteki esirlere hukuki yardım ulaştırmaya çalışan Anayasal Haklar Merkezi (CCR) avukatları, müvekkillerinin işkence görmüş ve açlıktan iskelete dönmüş olduklarını, fakat adil bir şekilde yargılanana kadar greve devam konusunda kararlı olduklarını belirttiler. ABD, Guantanamo’da yaşananlar ile hayli kabarık olan insan hakları ihlalleri dosyasına bir yenisine eklemiş gözüküyor.