Özgürlük veya bağımsızlık mücadelesinin kişi ve liderlerin ömürlerini aşan bir tarafı var. Batı Şeria’daki Necah Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nde ders veren Muhammed Nezzal, HAMAS içinde ılımlı ve uzlaşmacı çizgisiyle biliniyor. Nezzal, Reuters muhabirine yaptığı açıklamalarda şunları söylemiş: “Tarihi bağlamda biz bütün Filistin topraklarının Filistinlilere ait olduğuna inanıyoruz. Şu anda ise realist olmalıyız: Vakıadan ve siyasi çözümlerden bahsediyoruz. Vakıa ise farklı. Hareketin andı ve misakı ise Kur’ân değildir. Bir gün HAMAS andını değiştirebilir ve İsrail’le masaya oturabilir...” Tabii ki Gazze’deki tüm liderler Nezzal’la aynı görüşü paylaşmıyor. Bunlardan birisi de, hareketin Gazze sözcülerinden Mahmud Zihar.

Siyasi alanda hizmet etmek isteyen HAMAS’ın önüne daha önce FKÖ’nün önüne çıkartılan engeller çıkartılıyor. İstenilenlerden birisi, İsrail’i yok etme niyetinden vazgeçmesi, diğeri ise silahlı mücadeleyi bırakması. Bu talepler, HAMAS’ın FKÖ ile aynı yoldan geçmesi anlamına geliyor. Bundan dolayı Silvan Şalom ve İsrail, “HAMAS direniş örgütü olarak kaldığı ve İsrail’in sonunu getirmeye azimli olduğu ve bunun için elinden silahını bırakmadığı müddetçe seçimlere katılmasını izin verilmesin” diyor. İsrail bu konuda bastırırken, Filistin konusuyla BM çerçevesinde ilgilenen Quartet’in yaklaşımı da bu yönde. Yani İsrail’in tezlerini benimsiyor. Bu da HAMAS’ın siyasi çıkmazı. Gazze ve Batı Şeria’da HAMAS’ın durumu, siyasi açıdan da Lübnan’daki Hizbullah’ın durumuna benzemiyor. Ayrıca, İsrail HAMAS’la birlikte Özerk Yönetim’i de vurmak istiyor. HAMAS’ın seçimlere katılmasını Yol Haritası’nın ihlali olarak değerlendiriyor. Buna verilebilecek cevaplar arasında Şaron şu senaryoyu da gündeme getiriyor: 1967 öncesinde olduğu gibi Batı Şeria’nın tekrar Ürdün’e, Gazze’nin de Mısır’a devredilmesi. İsrail Gazze’nin iç işlerine karışmakta elbette haklı değil. Ancak bugünkü realite de bu. Fetih’in önüne çıkartılan engeller HAMAS’ın önüne de çıkartılıyor. Müzakerenin direnişten daha zor bir zanaat olduğu da bu vesile ile bir kez daha anlaşılmakta.