Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 10

GÜNEY ASYA: Sağduyu Açede meyvesini verdi PDF Yazdır E-posta
Yazar Emrin Çebi   
Endonezya’nın Açe bölgesinde otuz yıldır süren iç savaş, 15 Ağustos günü iki tarafın uzlaşması sonucu Helsinki’de yapılan barış anlaşmasıyla sona erdi. Geçen yıl göreve gelen ve Endonezya’nın azınlık problemlerini çözmede kararlı olan başkan Yudhuyono’nun uğraşları yanında bu gelişmeyi hızlandıran en önemli faktör, yine geçen yıl Aralık ayında meydana gelen ve 130 bin Açelinin ölümüyle sonuçlanan Tsunami felaketiydi. Açe’de büyük ölçüde mal ve can kaybına neden olan tsunami sonrası uluslararası arabulucuların da çabalarıyla 30 yıldır süren iç savaş, yedi ay süren müzakereler sonrasında bitmiş görünüyor. Anlaşma Endonezya Adalet ve İnsan Hakları bakanı Hamid Avaluddin ile sürgünde bulunan ASNLF liderlerinden Malik Mahmut arasında imzalandı. Helsinki’de gerçekleşen anlaşma, Açe’de canlı yayında bölgenin en büyük camisi olan Beyturrahman camisinde kurulan dev ekranlı televizyonlardan 3000 kişi tarafından dualarla izlendi.



Anlaşma, Açe’nin tam bağımsızlık talebinden vazgeçmesi ve 3,000 kişiden oluşan askeri grubunun silahsızlanmaya gitmesini içerirken, Endonezya hükümetinin de bölgedeki askerlerin sayısını 35 binden 14 bine, polislerin ise 15 binden 9,100’e çekmesini ve tutuklu bulunan ASNLF üyelerini serbest bırakmasını öngörüyor. Dört kademeden meydana gelecek olan çekilme ve silahsızlanma işleminin ilki 15 Eylül’de başlıyor. Çekilme süreci ASEAN ve Avrupa Birliği üyelerinden oluşan 250 kişilik bir heyetle takip edilecek ve 31 Aralık 2005’te son bulacak. Yine anlaşmaya göre petrol ve doğal gaz gelirlerinin %70’i Açe’ye bırakılıyor. Bundan sonraki dönemlerde siyasi seçimlere katılma ve parti kurma hakkına sahip olan Açe, kamu işlerinde, sivil ve adli idarede kendi yasalarını çıkarabilecek ve vergi toplayabilecek. Dış ilişkiler, milli savunma, mali işler alanlarında Endonezya hükümetine bağlı kalacak. Bölge hakkındaki idari işlemler ve yasama kararları istişare ortamında alınacak. Bayrak, marş ve arma gibi bölgesel sembollere sahip olabilecek. Açe’nin idaresine yeni bir yasanın düzenlenmesi en geç 31 Mart 2006 tarihine kadar gerçekleşecek.

Açe halkı son barış anlaşmasına temkinli yaklaşıyor. Daha önceleri birçok kez gündeme gelen barış süreci Endonezya hükümeti tarafından bozulmuş ve en son 2003’te buradaki sıkı yönetim ilanıyla büyük ölçüde krize girmişti. Endonezya’nın askerlerini tamamen çekmemesi Açeliler arasında hala rahatsız edici bir durum. Diğer yandan Endonezya içindeki muhalif sesler Endonezya’nın azınlık meselelerinin uluslararası bir boyut kazanmasından şikâyetçi. Açe meselesinin Endonezya’nın bir iç meselesi olduğunu belirten milliyetçiler bu konuda başkan Yudhuyono’yu pasif kalmakla ve bu işe uluslararası kamuoyunu gereğinden fazla dâhil etmekle suçluyorlar. İki taraflı kaygıların hala hâkim olduğu bu sürecin olumlu sonuçlanması şu an için siyasilerin sağduyulu politikalarına bağlı.


 

 

Sayı 45

DOSYA; Irak'ın Sessiz Çığlığı: Sonuç ve öneriler
2003 yılından bu yana Irak’ın içinde bulunduğu koşullar, olumsuz ambargo mirası üzerine bindiğinden çok büyük bir yıkıma neden olmuştur. İşgal sonrası uygulanan yanl...

DÜNYA GÜNDEMİ; G-8 ülkeleri ve zirvenin geleceği
G-8 zirvesi, dünya sorunlarına çözüm bulma zirvesi mi, yoksa yalnızca bir fotoğraf zirvesi mi? ...

DÜNYA GÜNDEMİ; Kosova anayasası ilan edildi: Peki ülkeyi kim yönetecek?
BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un teklifi, mevcut Avrupa Birliği Kosova misyonun (EULEX) BM bünyesinde ve kontrolünde çalışmalarına devam etmesi yönünde. Bu durumsa, K...

Kısa kısa
Avrupa, göç politikalarını sertleştiriyor
Her yıl ortalama iki milyondan fazla göçmenin giriş yaptığı Avrupa ülkeleri, göçmen sorunu ile ...

DOSYA; Irak'ın Sessiz Çığlığı: Irak'a farklı bakmak

Eski düzen-yeni düzen tartışmaları arasında siyasi polemiklere, stratejik analizlere ve uluslararası güçlerin global pazarlıklarına pek konu olmayan Irak’taki insani ...

DÜNYA GÜNDEMİ; Çok katilli ve çok ölümlü beynelmilel bir oyun: Srebrenitsa
Srebrenitsa’da yaşanan soykırımı önemli kılan hususlar; zamanlama, teorik planlamanın kusursuz işleyişi, uygulamadaki sürat ve yapılanlara BM’nin bizzat eşlik etmesidir....

ROPÖRTAJ; Irak'ın cesur kadınları

İHH İnsani Yardım Vakfı olarak Irak Türkmen Kadınları Derneği Başkanı Yüsra Ömer’i, bir grup Iraklı hanımla beraber temmuz ayında Türkiye’de ağırladık. İstanb...