Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 9

ORTA ASYA: Kerimova karşı ABD mi? PDF Yazdır E-posta
Yazar Aslıhan Akman   
13 Mayıs’ta kanlı Andican olaylarına sahne olan Özbekistan’da İslam Kerimov iktidarı sürüyor. Özbekistan’da toplam beş parti bulunuyor ve tamamı Kerimov yönetimini destekliyor. Zaten çoğunun kurucusu da Kerimov. Yönetime muhalif olan Birlik, Erk, Özgür Çiftçiler gibi partiler ise resmi olarak kayıtlı değil. Pek çok üyesi yurt dışında sürgünde bulunan söz konusu partilerin üyeleri, Özbek insan hakları kuruluşu Ezgulik (Özgürlük) ile birlikte Temmuz başında ABD’de bir araya geldiler.
Toplantının hedefi, iktidarı mevcut Özbek yönetiminin elinden demokratik yöntemlerle almak için ortak bir strateji belirlemek şekline açıklandı. Muhalif grup, 2005 sonlarında geniş çaplı bir kongre düzenlemeyi de amaçlıyor. Erk Partisi lideri Muhammed Salih’in belirttiğine göre muhalefet büyük ölçüde fikir birliğine varmış durumda. Geriye kalan bazı detayların ise kongrede halledilebileceği görüşündeler.

Bir araya gelmeye çalışan muhalefetin söyleminde dikkati çeken husus, açık bir şekilde Batı’nın ve özellikle de ABD’nin desteğinin talep edilmesi. Şangay İşbirliği Örgütü’nün 5 Temmuz’da Kazakistan’daki zirvesinin ardından Rusya ve Çin, ABD’den Orta Asya’daki üslerini ne zaman çekeceğini belirtmesini istediler. Böylece Orta Asya’da daha gergin bir hava hakim oldu. ABD de Çin’in son çıkışından duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Kerimov ülkesindeki ABD üslerini kapatmak istediği mesajını verirken, Moskova ile bir memorandum imzaladı ve bu çerçevede Rusya’nın Özbekistan’a askeri ve teknik yardım sağlaması öngörüldü. Böyle bir ortamda kendilerini laik ve demokratik olarak tanımlayan muhalif partilerin ABD’ye yaptıkları çağrı anlamlı. Zira muhaliflerden Inogamboyev, “Kerimov hükümetinin tek alternatifi İslami fundamentalizm değil. Ayrıca ABD’den bölgede varlığını sürdürmesini ve askeri birliklerini çekmemesini istedik.” şeklinde açıklamalarda bulundu. Tam da bu noktada paradoksal bir durum yaşanmakta: Kerimov diktatörlüğüne karşı ABD emperyalizmi. Muhalefet iki kötü arasından en az kötüsünü tercih etmeye çalışıyor. Bu durumda zaten sona doğru yaklaşan Kerimov gittiğinde tamamen ABD’nin uydusu olmak da var.

Özbek halkının huzura kavuşması için Kerimov’un baskıcı yönetiminin sona ermesi gerekiyor. Ancak muhalefetin bu tutumu, ABD’nin “Ya terörün yanındasınızdır, ya benim” dayatmasını pekiştirir nitelikte. Muhalefetin ABD yanlısı söyleminin destek bulması ve Kerimov’un bu şekilde devrilmesi, Orta Asya’da ABD için yeni bir nüfuz alanı açılması anlamına gelebilir.
 

Sayı 45

DOSYA; Irak'ın Sessiz Çığlığı: Sonuç ve öneriler
2003 yılından bu yana Irak’ın içinde bulunduğu koşullar, olumsuz ambargo mirası üzerine bindiğinden çok büyük bir yıkıma neden olmuştur. İşgal sonrası uygulanan yanl...

DÜNYA GÜNDEMİ; Çok katilli ve çok ölümlü beynelmilel bir oyun: Srebrenitsa
Srebrenitsa’da yaşanan soykırımı önemli kılan hususlar; zamanlama, teorik planlamanın kusursuz işleyişi, uygulamadaki sürat ve yapılanlara BM’nin bizzat eşlik etmesidir....

İKTİBAS; Afrika'da tarım nasıl yok edilir?

Afrika’da tarımın bugün içinde bulunduğu durum, büyük şirketlerin çıkarlarına hizmet eden, doktrinlere sıkı sıkıya bağlı ekonomi modellerinin koca bir kıtanın ...

45. Sayı Sunuş
Değerli Okuyucularımız,
Geçtiğimiz temmuz ayında, 1995 yılında Srebrenitsa’da katledilen Müslümanları anma merasimi için bölgedeydik. BM Barış ...

ROPÖRTAJ; Irak'ın cesur kadınları

İHH İnsani Yardım Vakfı olarak Irak Türkmen Kadınları Derneği Başkanı Yüsra Ömer’i, bir grup Iraklı hanımla beraber temmuz ayında Türkiye’de ağırladık. İstanb...

Kısa kısa
Avrupa, göç politikalarını sertleştiriyor
Her yıl ortalama iki milyondan fazla göçmenin giriş yaptığı Avrupa ülkeleri, göçmen sorunu ile ...

DÜNYA GÜNDEMİ; Kosova anayasası ilan edildi: Peki ülkeyi kim yönetecek?
BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un teklifi, mevcut Avrupa Birliği Kosova misyonun (EULEX) BM bünyesinde ve kontrolünde çalışmalarına devam etmesi yönünde. Bu durumsa, K...