Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 6

AFRİKA: Zimbabve: seçimler ve yeni sömürgecilik PDF Yazdır E-posta
Yazar Mustafa Efe   
Zimbabve (sömürge dönemi valilerinden Rodez’in adından gelen eski ismiyle Rodezya) bir Güney Afrika ülkesi. 1979’da bağımsızlığını kazandıktan sonra ülkenin adı Zimbabve olarak değiştirildi. 1980’deki seçimleri, liderliğini Roberto Mugabe’nin yaptığı en büyük özgürlük hareketi olan Zimbabve Afrika Ulusal Birlik Cephesi kazandı. O zamandan beri de iktidarda aynı parti bulunuyor.
 Zimbabve’de 31 Mart’ta yeni seçimler yapıldı ancak tartışmalar devam ediyor. Seçimleri yine Mugabe kazandı. Mugabe’nin partisi 78 sandalye kazanırken,  muhalefetteki Demokratik Değişim Hareketi 41 sandalye kazandı. Bir de bağımsız aday meclise girdi. Ancak, ana muhalefet partisi, seçimlerde usulsüzlük yapıldığını söyleyerek yeni seçim istedi. Muhalefet partisi, seçim komisyonun açıkladığı gibi 41 değil, 94 sandalye kazandığını iddia ediyor. Diğer yandan, bu son seçimlerin  Zimbabve’de hiçbir şeyi değiştirmeyeceği biliniyor.

         Zimbabve Anayasası  devlet başkanına çok fazla güç veriyor. Ulusal Anayasa Meclisi Başkanı Lovemore Madhuku, devlet başkanının yetkilerinin anayasa ile sınırlandırmasını ve hükümetin gerektiğinde hesaba çekilebilmesini istiyor. Mugabe de başkanlık dönemi bitmeden gerekli değişikliklerin yapılacağı sözünü veriyor. 81 yaşındaki Mugabe’nin başkanlık süresi 2008’de doluyor.

         Zimbabve’de yoksulluk ve insan hakları ihlalleri en ciddi sorunlar arasında. Yoksulluğun kaynağında bağımsızlıktan bu yana yeterli yatırımın yapılmaması ve ülkenin kendi ayakları üstünde durmasını sağlayacak yapının kurulmaması yer alıyor. Mugabe, bağımsızlıktan 20 yıl sonra arazi reformu yaptı. 1999 yılına kadar en verimli arazilerin 11 milyon hektarı, ekseriyeti beyaz olan eski tüccarların elindeydi. Beyazlar sömürge dönemindeki ve 1999  öncesine kadarki konumlarını  korumak istiyorlar.

         Mugabe 2000 yılındaki seçimlerde partisinin sloganını “arazi ekonomidir, ekonomi arazi” şeklinde formüle etti. Bu arazi reformu çok keskin ve radikal bir değişimdi. Bu nedenle süreç oldukça sancılı oldu. Öte yandan arazilerin yeniden dağıtımı yerli halk için iyi olacaktı. Çünkü arazilerine yeniden sahip olacaklardı. Fakat problem sadece arazinin olmaması değildi. Bir çoğu araziyi ne yapacağını bilmiyordu. 30 bin çiftlik işçisi işini kaybetti. Gıda fiyatları arttı. Enflasyon %100 yükseldi. Halk açlıkla karşı karşıya kaldı.

         Mugabe, uygulamaya koyduğu arazi politikası nedeniyle Zimbabve İngiliz Milletler Topluluğu’ndan çıkarılmakla tehdit edildi. Mugabe’nin ABD ve Avrupa Birliği ülkelerine girmesi de yasaklandı. Mugabe ise 2003’te kendi özgür iradesiyle ayrıldığını belirterek, İngiliz Milletler Topluluğu’nu ırkçı davranmakla suçladı ve Blair’i de sömürgeci portrenin yeniden doğuşu olarak nitelendirdi.

         Mugabe, muhalefeti susturmak için ülkedeki beyazlar tarafından da desteklenen Demokratik Değişim Partisi liderlerini hapse attırdı, diğer hareketlerin çalışmalarını da engelledi. 2000 yılındaki seçimlerde Demokratik Değişim Hareketi’nin önemli sayıda sandalye kazanmasıyla zaten baskılar artmıştı. 31 Mart’ta yapılan seçimlerden önce baskı daha da arttı. Silahlı militanlar ve silahlı gençler Demokratik Değişim Hareketi taraftarlarına ve sivil toplum üyelerine karşı saldırılarda bulundular. Yabancı gazetecilerin ülkeye girmelerine izin verilmedi.  Seçimlerin adil olmadığı yönündeki görüşler ağırlık kazanmasına  rağmen, Güney Afrika Cumhuriyeti’nin de dahil olduğu bazı Afrika ülkelerinin temsilcisi olan gözlemciler seçimlerin genelde adil olduğu görüşünde. Batılı ülkeler de seçimlere hile karıştırıldığını söylüyor, ancak 25 yıldır iktidarda olan Devlet Başkanı Mugabe bu iddiaların asılsız olduğunu savunuyor.

         2000 yılına kadar Batılı ülkeler ve ülkedeki beyazlarla iyi geçinen Mugabe’nin şimdilerde Batı karşıtı bir tavır geliştirmesi ilginç ve kayda değer bir değişim. Halkı açlık içinde yaşarken İngiliz bankalarında paraları tutan Mugabe son seçimi, Batı ve Blair karşıtı bir propaganda üzerine kurdu. Muhalefete oy verenler, sömürgeciliğin geri dönüşünü onaylamakla suçlandı.

         Zimbabve’nin sorunlarına Mugabe’nin şahsından bağımsız olarak bakılırsa, aslında mevcut durumun, demokratikleşme, özgürlük ve eşitlik adı altında sömürgeciliğin devam ettirilme mücadelesi olduğu söylenebilir. Kenya, Malavi, Botsvana gibi ülkelerde hiçbir problemle karşılaşmayan “yeni sömürgeciler” Zimbabve’de pek çok sorun ile karşı karşıya kalıyorlar.  Zaten, bir çok Afrika ülkesi gibi yoksulluk, AIDS ve siyasi gerginlik gibi pek çok sorunu olan Zimbabve, seçimlerden sonra nispeten daha sakin bir durumda. Bu da ülkedeki problemlerin çözümü için yeni bir sürecin başladığının göstergesi olarak okunabilir.
 
Hak, insana belli bir yaşa ulaştığında verilmez. Her insan, yaşına, cinsiyetine, ırkına, rengine bakılmaksızın temel insan haklarına sahiptir. Oysa bugün dünya üzerinde milyonlarca çocuk ne çocuk olduğunun ne de herhangi bir hakkı olduğunun bilincinde. Temel insan haklar...
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan raporda, 2008 yılında, Afganistan’da, ABD ve NATO’nun hava saldırıları sonucu gerçekleşen sivil kayıpların geçtiğimiz...
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispaniola adını verdikleri, bugün Haiti ve Dominik Cumhuriyeti’nin ortaklaşa paylaştığı ada, yerlilerle ilk karşıla...
1967 yılında işgal ettiği Kudüs’ün demografik ve fiziki yapısında aradan geçen 40 yıl içinde büyük değişiklik yapan ve kenti ebedi başkenti ilan eden İsrail, bu yöndeki çabalarında yeni bir aşamaya geçti. Bu aşama, yasal kurumları kapatmaya ...
Güneydoğu Asya’da Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında yer alan Mindanao, Sulu, Palavan, Basilan ve Tavi Tavi adaları, İslam’ın bölgede uzun yıllardır yaşandığı coğrafyalardır. Bölgenin Müslüman halkı için kullanılan Moro ismi, Katolik İs...
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer almaya başladı. Bu yıllardan sonra da dönem dönem -bazen yoğun bir şekilde- kıtadaki kuraklık, açlık, bula...
Almanya, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok sayıda işçi göçü almasına rağmen, vatandaşlık yasasında uzun süre bir değişiklik yapmadı. Hep, gelen işçilerin bir gün geri döneceklerini varsaydı. Geri dönüşün olmayacağını &ccedi...
Tarihi ya deliler yazıyor ya da dahiler. Ama maalesef Kafkasya’nın nasibine hep deliler düşüyor. Güney Osetya’ya saldırı ile patlak veren son savaş, uluslararası düzene yeni bir şekil verme potansiyeline sahip olsa da ardındakinin dahi olduğunu düşünmek deli...
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şerif’i devirmiş ve tüm dizginleri eline almıştı. ...
Çocuk hakları, dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu eğitim, sağlık, barınma haklarının ve fiziksel, duygusal ya da cinsel sömürüye karşı korunma gibi haklarının kanunlarla korunmasıdır. ...
Çocuk istismarı konusunda çok fazla tanım yapılabilse de en kapsamlı tanım, 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından konunun uzmanları tarafından yapılan tanımdır: ...
Çocuk istismarı; çocuğun sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen, kendisine bakmakla yükümlü kişi veya kişiler tarafından zarar verici, kaza dışı ve önlenebilir bir davranışa maruz kalmasıdır. ...
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dünya Savaşı boyunca faşist ideolojiye, daha sonra ise komünist ideoloji ve uygulamalarına karşı çıkarak Mladi M...
Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında Senegal, güneydoğu ve doğusunda Mali, kuzeydoğusunda Cezayir, kuzeyinde ise Batı Sahra yer alır. Yüzölç&...

Sayı 47

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEYDOĞU ASYA; Moro'da bitmeyen savaş
Güneydoğu Asya’da Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında yer alan Mindanao, Sulu, Palavan, Basilan ve Tavi Tavi adaları, İslam’ın bölgede uzu...

47. Sayı Sunuş
Hak, insana belli bir yaşa ulaştığında verilmez. Her insan, yaşına, cinsiyetine, ırkına, rengine bakılmaksızın temel insan haklarına sahiptir. Oysa bugün dünya üzer...

ADANMIŞ HAYATLAR: Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dün...

DÜNYA GÜNDEMİ: AVRUPA ; Almanya'da Vatandaşlığa Kabul Testi
Almanya, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok sayıda işçi göçü almasına rağmen, vatandaşlık yasasında uzun süre bir değişiklik yapmadı. H...

DÜNYA GÜNDEMİ: Afrika'da kronik açlığın temel sebepleri
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer al...

Kısa kısa
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan ...

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTADOĞU Kudüs'te kritik dönemeç
1967 yılında işgal ettiği Kudüs’ün demografik ve fiziki yapısında aradan geçen 40 yıl içinde büyük değişiklik yapan ve kenti ebedi başkenti...