|
ORTA ASYA: Çinin Stratejik İnsan Hakları Manevrası |
|
|
|
|
Yazar Reyhane Uçmaklı
|
Altı yıl önce, ABD’de yaşayan kocasına gazete kupürleri gönderdiği için “gayri meşru yollarla yabancılara bilgi sağlamaktan” sekiz yıl hapse mahkum olan Kadir, ABD Dış İşleri Bakanı Rice’ın ziyaretinden üç gün önce serbest bırakıldı.
Doğu Türkistan bölgesinin 1884’te Çin tarafından işgal edilmesiyle bölgede yaşanan acılar, Müslüman Uygur Türklerini bağımsızlıkları için mücadele etmekten vazgeçirmedi. Senelerdir Çin hükümetinin politik, kültürel ve ekonomik baskısı altında yaşamlarını sürdüren Uygur Türkleri, siyasi düşünceleri ifade edemiyorlar, camiler ve dini eğitim veren okullar kapatılıyor, ibadetler yasaklanıyor. Uygur gençlerine yeterli eğitim imkanı tanınmazken, bölgede yüzlerce yıldır yerleşik Uygurların sosyal imkanlarıyla, demografik yapıyı değiştirmek amacıyla bölgeye sonradan yerleştirilen Çinlilerin sosyal imkanları arasında uçurumlar bulunuyor.
Geçtiğimiz günlerde, Çin hapishanelerindeki düşünce suçlusu Uygur Türklerinden biri olan Rebia Kadir, dikkat çekici bir zamanlamayla salıverildi. Altı yıl önce, ABD’de yaşayan kocasına gazete kupürleri gönderdiği için “gayri meşru yollarla yabancılara bilgi sağlamaktan” sekiz yıl hapse mahkum olan Kadir, ABD Dış İşleri Bakanı Rice’ın ziyaretinden üç gün önce serbest bırakıldı. Hapis süresince kimseyle görüştürülmediğini ve dış dünya ile irtibatının koparıldığını ifade eden Kadir, 11 Eylül olaylarından dahi haberdar olmadığını söyledi. Çin hapishanelerinde siyasi suçlulara hiç tolerans gösterilmediğini ve suçlarından bihaber mahkumların varlığını vurguladı. Çin’in en zengin kadınlarından biri olan Kadir, Doğu Türkistan’ın bağımsızlığı için mücadele etmeye devam edeceğini ifade etti. Kadir’in salıverilmesine rağmen, bağımsızlık için barışçıl bir şekilde mücadele eden bir çok Uygur Türkü, uluslararası terörist eylemlere karıştıkları iddiasıyla Çin mahkemelerince mahkum edilmeye devam ediyor.
Çin hükümetinin Avrupa ve Amerika’nın sert eleştirilerine maruz kaldığı bir dönemde böyle bir atağa geçmesi, siyasi mahkumları “rehine siyaseti” oyunlarına alet etme ihtimalini akla getiriyor. Kadir’in özgürlüğünün ardından ABD, BM İnsan hakları Komisyonu bünyesinde başlattığı Çin karşıtı girişimlerini durdurdu. Çin’in hali hazırda kötü durumda olan insan hakları sicilinde göstermelik düzeltmeler yapması, AB’nin silah ambargosunu kaldırması için Çin hanesine artı puan kazandırmamalı. Bağımsızlık yanlısı Uygur Türklerini terörist ve ayrılıkçı ilan edip, sosyal ve ekonomik sömürü ve asimilasyona devam eden Çin hükümetini “iyileşmiş” görmek gerçek olmaktan çok uzak. |
|
Sayı 44
SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Michel Gaude*Değerli Konuklar,
İHH İnsani Yardım Vakfı’nın
düzenlediği, mültecilerin kötü yaşam koşulları üzerine görüşlerimi
sunacağım konferansa katılmak benim için büyük bir onur... SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Av. Bülent Yıldırım*Av. Bülent Yıldırım
Mültecilik konusunun, mültecilerin yaşadıkları sorunların ve bu sorunlar için üretilecek çözüm önerilerinin tartışılacağı sempozyumumuza hoş geldiniz. Tarih... SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Dr. Lami Bertan Tokuzlu*Türk sığınma mevzuatında devletin takdir yetkisi sorunu
Türkiye Cumhuriyeti Devleti, “insan haklarına saygılı devlet” ilkesi gereği sığınma hakkını Anayasa... SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Av. Bülent Yıldırım*Av. Bülent Yıldırım
Mültecilik konusunun, mültecilerin yaşadıkları sorunların ve bu sorunlar için üretilecek çözüm önerilerinin tartışılacağı sempozyumumuza hoş geldiniz. Tarih... SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Prof. Dr. Ahmet Yamanİslam kaynaklarında ve geleneğinde mültecilik algısı
İslam geleneğine göre mülteciler, sığındıkları toplumun asli üyesi sayılırlar. Mültecilerin can ve mal dokunulmazlığı başt... Adanmış Hayatlar Mülteci bir çizer; Naci el-AliFilistin direnişinin 60 yıllık öyküsünü, işgaller ve sürgünlerin özgürlüklerine gölge düşürdüğü binlerce Filistinlinin yurtlarından edilerek ülkelerine hasret bir hayata mahkum edilişini, çizgileriyle... SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Ahmet Emin Dağ*İHH üç kıtada mültecilerin yanında
Mülteci kampları, çoğu ülkede başlangıçta mağdurların sığınağı olurken, bir süre sonra onların hayatını sınırlayan birer hapishaneye dönüşüyo...
|
