Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 5

ORTA ASYA: Kırgızistanda Sarı Devrim PDF Yazdır E-posta
Yazar Aslıhan Akman   
Kırgızistan’da 27 Şubat ve 13 Mart’ta gerçekleştirilen seçimlerin ardından meydana gelen olaylar, Gürcistan ve Ukrayna’daki “kadife” devrimlerden sonra bölgede yeni hareketler bekleyen gözleri bu ülkeye çevirdi. Orta Asya’nın “demokrasi adası” olarak nitelendirilen ülke, son aylarda Cumhurbaşkanı Askar Akayev’in muhalefeti kısıtlayıcı politikaları ile gündeme gelmekteydi. Akayev; siyaset için getirdiği kriterler ile bazı güçlü muhalif liderleri siyaset dışında tutmaya çalışmaktaydı. Son seçimlerde ailesinden birçok ismin milletvekilliği için yarışması ve sonunda Akayev yanlılarının seçilmesi muhalefetin tepkisini çekti. Seçimler sonrası muhalefetin sokağa dökülmesi beklenen bir gelişmeydi. Halkın da muhaliflere destek vermesi bekleniyor, böylece Gürcistan ve Ukrayna benzeri devrimlerin gerçekleşebileceği konuşuluyordu. Akayev ise Soğuk Savaş yıllarındaki kutuplaşmayı hatırlatırcasına Rusya’nın desteğini alarak Batı etkisiyle gerçekleşebilecek bir devrime karşı adeta önlem almaya çabalıyordu.
Geçtiğimiz ay muhalif cephede beklenen hareketlenme gerçekleşti ve muhalefet önderliğinde sokağa dökülen kalabalıklar 20 Mart’ta başlatılan eylemlerle birkaç gün içinde iktidarı devirdiler. Binlerce kişiden oluşan muhalif gruplar Oş ve Celalabad şehirlerinde bulunan bazı resmi binaları, polis karakolu ve havaalanlarını ele geçirdiler. Akayev’in talimatıyla seçim sonuçlarının yeniden gözden geçirilmesi ve muhalefete güç kullanılmayacağının açıklanması da sonucu değiştirmedi, Akayev iktidardan indirildi ve ülkeyi terk etmek zorunda kaldı. Ülkenin ekonomik olarak güç durumda olması ve halkın fakirliği de, binlerce kişinin muhalif isyana destek vermesine neden oldu. Gösteriler sırasında onlarca kişi hayatını kaybetti ya da yaralandı. Ülkedeki otorite boşluğu, bilhassa başkentte yağmacılık olaylarını ve güvensizlik ortamını beraberinde getirdi. Muhalefetin oluşturduğu geçici konseyin yeni hükümeti oluşturarak güvenliği tesis etmesi bekleniyor.

Eski SSCB topraklarındaki bağımsız cumhuriyetlerdeki bu hareketlenme, bazı soru işaretlerini de beraberinde getiriyor. Halkın refahını pek de dikkate almayan otoriter yönetimlere karşı başkaldırılar sadece iç dinamiklerin ürünü mü, yoksa 11 Eylül sonrası Kafkasya’da nüfuzunu arttırmaya çalışan ABD’nin bu gelişmelerle bir ilişkisi var mı? Nitekim, Kırgızistan’daki olayların ardındaki ABD etkisine dair haberler şimdiden gündemde. Bu dalganın ne kadar yayılacağı, bölge halkları ve uluslararası dengeler için ne ifade ettiğinin belirginleşmesi uzun zaman alacağa benzemiyor.
 

Sayı 45

İSLAM COĞRAFYASI: Sömürgeden bağımsızlığa Cezayir

Cezayir halkı, tam 130 sene Fransa’ya her ne pahasına olursa olsun boyun eğmemekte direndi ve sonunda 1962 yılında bağımsızlığını elde etti. ...

DÜNYA GÜNDEMİ; Çok katilli ve çok ölümlü beynelmilel bir oyun: Srebrenitsa
Srebrenitsa’da yaşanan soykırımı önemli kılan hususlar; zamanlama, teorik planlamanın kusursuz işleyişi, uygulamadaki sürat ve yapılanlara BM’nin bizzat eşlik etmesidir....

45. Sayı Sunuş
Değerli Okuyucularımız,
Geçtiğimiz temmuz ayında, 1995 yılında Srebrenitsa’da katledilen Müslümanları anma merasimi için bölgedeydik. BM Barış ...

ROPÖRTAJ; Irak'ın cesur kadınları

İHH İnsani Yardım Vakfı olarak Irak Türkmen Kadınları Derneği Başkanı Yüsra Ömer’i, bir grup Iraklı hanımla beraber temmuz ayında Türkiye’de ağırladık. İstanb...

İKTİBAS; Afrika'da tarım nasıl yok edilir?

Afrika’da tarımın bugün içinde bulunduğu durum, büyük şirketlerin çıkarlarına hizmet eden, doktrinlere sıkı sıkıya bağlı ekonomi modellerinin koca bir kıtanın ...

DOSYA; Irak'ın Sessiz Çığlığı: Sonuç ve öneriler
2003 yılından bu yana Irak’ın içinde bulunduğu koşullar, olumsuz ambargo mirası üzerine bindiğinden çok büyük bir yıkıma neden olmuştur. İşgal sonrası uygulanan yanl...

DÜNYA GÜNDEMİ; Kosova anayasası ilan edildi: Peki ülkeyi kim yönetecek?
BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un teklifi, mevcut Avrupa Birliği Kosova misyonun (EULEX) BM bünyesinde ve kontrolünde çalışmalarına devam etmesi yönünde. Bu durumsa, K...