|
KAFKASYA: Mashadov İçin Geç Kalan Gözyaşları |
|
|
|
|
Yazar Nur Dolay
|
Mashadov eski otoritesini ne kadar kaybetmişse de, Çeçenlerin genellikle saydıkları ve hala yasal başkanları olarak gördükleri, dünyanın da öyle tanıdığı bir liderdi. Mashadov'un barış planı giderek Batı ülkelerinde de desteklenmeye başlanmıştı.
Çeçenistan, Türkiye'nin bir iki ili büyüklüğünde bir toprak parçası. Bir başından öbür başına en fazla üç saatte gidiliyor. Seksen bin Rus askeri, tankı ve zırhlı araçları bu küçük ülkede konuşlanmış durumda, her yanda gizli servis ajanları, ve neredeyse her beş yüz metrede kurulmuş askeri kontrol noktaları uçan kuşun kanat çırpmasını kontrol ediyorlar. Bu şartlar altında Rusya'nın Aslan Mashadov’u beş yıldır ele geçirememesi pek kolay anlaşılabilir bir durum olmasa gerek.
Bu zamana kadar gerek Şamil Basayev'in gerekse Mashadov'un bir türlü bulunamamış olmalarının asıl nedenini Rus ordusunun savaşı asla bitirmek istemeyişine bağlamak gerekir. Çünkü Çeçenistan'daki savaş bugün Rusya'da petrolden sonra en karlı iş haline gelmiş durumda. Ordu içindeki basit ''kontraktniki'' (paralı asker)den en yüksek generale kadar burada konuşlanan birlikler için Çeçenistan eşsiz bir talan alanı. Basılan evlerden kaldırılan ''savaş ganimetleri'' dışında, tutsak alınıp ailelerine geri satılan rehineler (hatta cesetler), sözde ''normalleşme'' ve yıkılanların yeniden yapılması, ya da aynı zamanda ''terörle mücadele'' adına Moskova'dan gönderilen paraların cebe atılması, Batıdan yollanan insani yardıma el konarak satılması, kolay kazanılan rütbeler savaşın sürdürülmesini ordu için cazip kılıyor.
Putin'in de başka nedenlerden ötürü bu savaşı devam ettirmeye gereksinimi var: her şeyden önce Çeçenistan ve ''terör'' bahanesiyle Kafkasya'da büyük bir baskı ve sindirme mekanizması kurulmuş bulunuyor. Sadece Kafkasya değil, Rusya'nın tümünde, zaten olmayan demokrasinin kırıntıları da yok ediliyor, basın zaptu rapt altına alınıyor, ülkenin federal yapısı değiştirilerek çarlık Rusya'sının yeniden kurulmasına gidiliyor, 89 federal birim yedi bölge valiliğine bağlanıyor ve bu valiler Putin tarafından atanıyor, çoğu da general. Yani tüm ülkenin bir yerde askeri bir yönetim altına sokulması oluyor bu. Beslan olayının ardından anayasaya tamamen ters düşen bir şekilde Yerel Yönetimler Yasası çıkarılıyor ve özerk cumhuriyetlerin zaten Moskova kuklası olan başkanları yeterince sadık bulunmadığı için bunların seçimle iş başına gelmesi yerine Kremlin tarafından atanması kararlaştırılıyor. Hatta bu cumhuriyetlerin tamamen lağvedilmesi planlanıyor. Böyle bir durumda Mashadov'un ''bu anlamsız savaşı bitirme'' isteği ne ordunun, ne FSB'nin (KGB), ne de onun başkanlık koltuğuna ikinci kez oturtmayı başardığı ajanı Putin'in işine geliyor.
Mashadov eski otoritesini ne kadar kaybetmişse de, Çeçenlerin genellikle saydıkları ve hala yasal başkanları olarak gördükleri, dünyanın da öyle tanıdığı bir lider. Savaşın Çeçenistan sınırları dışına taşmaması, sivilleri hedef almaması, ''uluslararası hukuk'' ve ''Cenevre Konvansiyonu'' çerçevesinde sadece Rus ordusuna yöneltilmesi için çaba harcıyor, buna karşı geleceklerin ve özellikle de Basayev'in savaş sonunda cezalandıracaklarını söylüyor, ''Ruslar'a karşı onların terörist yöntemleriyle savaşmayacaklarını'' her fırsatta tekrarlıyor, aşırı grupları elinden geldiğince kontrol altında tutmaya çalışıyor, Avrupa'daki temsilcileri aracılığıyla hazırladığı barış planını dünyaya anlatıyor, Birleşmiş Milletler ve uluslararası kuruluşlardan arabuluculuk istiyor... Ve tamamen kontrolü dışında gelişen Beslan olayında, kendisi için yaşam güvenliği şartı aramadan olay yerine gidip çocukları kurtarmak için müzakere öneriyor. Ama Kremlin için ''barış, müzakere'' gibi sözcükler otomatik bir ''vur'' emri gibi, bu sözler söylendiği anda kırmızı düğmeye basılıp silahlar ve öldürücü gaz bombaları konuşturuluyor. Savaş istemeyenler ortadan kaldırılıyor.
Mashadov'un barış planı giderek Batı ülkelerinde de desteklenmeye başlanmıştı. Avrupalı STK'ların kendi hükümetleri üzerindeki sürekli baskısı sonucu, Putin'le yapılan görüşmelerde yarım ağızla da olsa Mashadov'un barış planı dile getirilir olmuştu. Son olarak da Rus Asker Anaları Örgütü Londra'ya gelerek bu barış planını görüşmek için Mashadov'un temsilcisi Zakayev ile buluştu. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) ve Avrupa Parlamentosu şemsiyesi altında sürdürülen görüşmeler ciddi bir süreci başlatmıştı. Barış konusunda Putin'in daha büyük baskı altında kalacağından korkulması, Aslan Mashadov için ölüm fermanının imzalanmasına neden oldu. |
|
Sayı 44
Kısa - Kısa150 kaçak mülteci taşıyan gemi Libya’da battı
Libya’dan İtalya’ya kaçak mülteci taşıyan bir gemi battı. Mısırlı bir diplomat tarafından yapılan açıklamada haz... SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Av. Abdulhalim Yılmaz*Türkiye’de mültecilerin hukuki sorunlarının çözülmesi ve STK’ların rolü
Günümüzde sığınma sebepleri daha çok siyasi nitelikteki “zulüm” kaynaklı olsa da; önümüz... 44. Sayı SunuşDeğerli okurlar,
İHH İnsani Yardım Vakfı’nın, faaliyetlerinin önemli bir kısmının hasredildiği mülteciler; yaşadığımız dünyanın karşı karşıya kaldığı en temel insani mese... SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Av. Taner Kılıç*Mültecilik mevzuatından kaynaklanan sorunlar ve çözüm önerileri
Türkiye’de geçici sığınmacı pozisyonunda tutulan Avrupa dışından gelen iltica başvurusunda buluna... SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Fuat ÖzdoğruDünyada mülteci hareketleri, Türkiye'nin konumu ve mültecilerin karşılaştıkları sorunlar
Dünyadaki mülteci hareketleri, mültecilerin karşılaştıkları sorunlar ve Tür... SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Av. Bülent Yıldırım*Av. Bülent Yıldırım
Mültecilik konusunun, mültecilerin yaşadıkları sorunların ve bu sorunlar için üretilecek çözüm önerilerinin tartışılacağı sempozyumumuza hoş geldiniz. Tarih... Film Tanıtımı: In This WorldOrijinal adı: In This World (Bu dünyada)
Yönetmen: Michael Winterbottom
Senaryo: Tony Grisoni
Yapım: 2002, İngi...
|
