Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 5

ORTADOĞU: Irakın geleceği çalınıyor PDF Yazdır E-posta
Yazar Ahmet Emin Dağ   
Irak’ta kaos ve çatışmalarda yitirilen sivil kayıplar bir yana, yolsuzluk sebebiyle yitirilen maddi servet de Irak’ın geleceğini tehdit edecek boyutlara ulaştı. Bir yanda insani kayıplar ve kaos, öbür yanda ekonomik talan, Irak toplumunun sadece bugününü değil, geleceğini de alıp götürüyor.

         Uluslararası denetçilerin yaptığı çalışmalar sona doğru yaklaşırken, Amerikan firmaları ile Arap ortaklarının adının karıştığı milyarlarca dolarlık yolsuzluk ülkede işlerin önünü tıkamış durumda. Uluslararası Şeffaflık Örgütü de (Transparency International) yayınladığı 2005 yolsuzluk raporuyla Irak’taki yolsuzlukları “dünya tarihinin en büyük yolsuzluğu” olarak niteledi. Denetçi kurumlar net bir rakam telaffuz edemiyor, fakat yolsuzluk miktarının 50 milyar dolara yaklaştığı tahmin ediliyor.

         Halen Irak’ta ne kadar petrol satıldığı ve bu petrolün bedelinin ne olduğu net olarak açıklanabilmiş değil. Günlük 2,5 milyon varil üretim düşünüldüğünde, aylık ortalama 4,5 milyar dolarlık bir meblağın ne olduğu belirsiz.

         Altyapıya ve hayati tesislerin inşasına ciddi hiçbir yatırım yapılmış değil. Resmi rakamlarla ifade edersek, 2005-2007 arasındaki dönemde Irak’taki altyapı projelerine 70 milyar dolarlık bütçe ayrılmış durumda. Bu projelerin gerçekleştirilememesi bir yana, varolan kaynaklar da yolsuzluklarla talan ediliyor. Örneğin Sağlık Bakanlığı yetkilileri, birçok sağlık ekipmanını karaborsada paraya dönüştürüyor.

         En çarpıcı örneklerden biri, geçtiğimiz Ocak ayında yaşandı. Bir müfettişin tespitine göre, Irak petrol gelirlerinden 8,8 milyar dolarlık para, Amerikalı yetkililer tarafından Irak’taki diğer bürokratlara ve bakanlıklara dağıtıldı ve dağıtım resmi kayıtlara geçirilmedi. Belgesiz ve kontrolsüz para transferleri sırasında kaybolan meblağ hesaplanamıyor.

         Halen ülkedeki altyapı ve inşa çalışmalarını denetleyen kişi sayısı sadece 80. Aralarında 21 savcının bulunduğu bu kişilerin de küçük rüşvetlerle olumlu rapor vermesi hiç zor görünmüyor. Aynı şekilde Amerikan firmalarının önemli bir bölümü, yine Amerikalıların denetimindeki ihale dağıtımlarında yüksek fiyatlarla iş alabiliyor. Irak’ta iş yapma riski yüksek olduğundan, ihaleyi alan Amerikan firması aldığı paranın 20’de biri kadar bir ücretle Türk, Kuveytli ya da Ürdünlü taşeron bir firma ile anlaşıp işi ona yaptırıyor. Kendi görevlileri Irak’a belki de hiç uğramadan New York’tan sadece denetleme işini yapıyor. Elbette bu altyapı çalışmalarında denetimsizlik yüzünde eksik malzeme kullanılıyor ve kötü işçilik dahil her türlü yolsuzluğa başvuruluyor.
 

Sayı 45

ROPÖRTAJ; Irak'ın cesur kadınları

İHH İnsani Yardım Vakfı olarak Irak Türkmen Kadınları Derneği Başkanı Yüsra Ömer’i, bir grup Iraklı hanımla beraber temmuz ayında Türkiye’de ağırladık. İstanb...

DÜNYA GÜNDEMİ; Patani: Müslümanca yaşamanın mücadelesi
Patani’deki en büyük direniş grubu olan PULO lideri Kebir Abdurrahman Tenvira, Suriye’de 4 Temmuz 2008’de vefat etti....

İSLAM COĞRAFYASI: Sömürgeden bağımsızlığa Cezayir

Cezayir halkı, tam 130 sene Fransa’ya her ne pahasına olursa olsun boyun eğmemekte direndi ve sonunda 1962 yılında bağımsızlığını elde etti. ...

DÜNYA GÜNDEMİ; Çok katilli ve çok ölümlü beynelmilel bir oyun: Srebrenitsa
Srebrenitsa’da yaşanan soykırımı önemli kılan hususlar; zamanlama, teorik planlamanın kusursuz işleyişi, uygulamadaki sürat ve yapılanlara BM’nin bizzat eşlik etmesidir....

DÜNYA GÜNDEMİ; AFRİKA: Soykırım iddiaları
Sudan’da çıkarlarını bir türlü sağlayamayan küresel güçler, çözümü devlet başkanını soykırım gibi çok ciddi bir suçla yargıl...

DOSYA; Irak'ın Sessiz Çığlığı: Irak'a farklı bakmak

Eski düzen-yeni düzen tartışmaları arasında siyasi polemiklere, stratejik analizlere ve uluslararası güçlerin global pazarlıklarına pek konu olmayan Irak’taki insani ...

DÜNYA GÜNDEMİ; G-8 ülkeleri ve zirvenin geleceği
G-8 zirvesi, dünya sorunlarına çözüm bulma zirvesi mi, yoksa yalnızca bir fotoğraf zirvesi mi? ...