Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 3

BALKANLAR: Preşevo: Güney Sırbistan mı Doğu Kosova mı? PDF Yazdır E-posta
Yazar Murat Yılmaz   
Karadağ tarafının en yüksek düzeyde ayrılık taleplerini dillendirmeleri, içinde Sırbistan ve Karadağ’dan başka Kosova, Voyvodina, Sancak ve Preşevo’yu da alacak yeni bir etnik gerilimin sinyallerini veriyor.


Soğuk Savaş sonrası büyük karışıklıklara, savaş ve istikrarsızlığa sürüklenen eski Yugoslavya coğrafyası, hemen her ay yeni bir yerde yeni bir olayla gündeme gelmeye devam ediyor.

2001 yılında Makedonya iç savaşı ile eş zamanlı olarak ortaya çıkan Preşevo vadisindeki karışıklıklar, geçen birkaç yılın ardından 16 yaşındaki bir Arnavut gencin Preşevo - Makedonya sınırını geçmek isterken Sırp askerlerce vurulmasıyla yeniden gündeme geldi. Sırpların Güney Sırbistan, Arnavutların Doğu Makedonya olarak adlandırdıkları bölgede Daşim Hayrullahu isimli gencin vurulması, Kosova ve Preşova’da Arnavut halkın ciddi tepkilerine neden oldu. Preşevo kentindeki gösteriler sonrasında ve cenaze töreni ardından valilik ve Preşevo belediyesi önünde yapılan gösterilere 15 bine yakın Arnavut katılırken,  suçlu Sırp askerlerin cezalandırılması, aksi halde Preşevo Kurtuluş Ordusu’nun  (UÇPBM) yeniden eylemlere başlayacağı belirtildi.

2004 Mart ayındaki Mitrovitsa (Kosova) olaylarıyla benzerlik taşıyan ve küçük bir kıvılcımın ne denli büyük olaylara sebebiyet vereceğinin anlaşılması açısından önemli bir örnek olan hadise, temelde Kosova ve Makedonya’daki Arnavutların haklarını tam olarak elde edememeleriyle sıkı sıkıya ilintili.

Yaklaşık 100 bin nüfuslu Preşevo vadisinin büyük çoğunluğunu oluşturan Arnavutlar, devlet kurumlarında istihdam edilmeme, eğitim ve sağlık hizmetlerini alamama ve ekonomik ambargoya maruz bırakılma gibi nedenlerle Sırbistan’daki seçimleri sürekli boykot etmekteydiler. Bölgenin tarihi olarak Kosova’nın bir parçası olduğu tezi ve Arnavut halkın bu yöndeki isteği ise birkaç ay sonra yapılacak olan Kosova’nın statüsü ile ilgili görüşmeler öncesinde dikkat çekmekte. Kosova’nın kuzeydeki madenleri ile ünlü zengin Mitrovitsa bölgesinin  Sırplara bırakılması karşılığında Preşevo’nun Kosova’ya dahil edilmesi fikri Sırp Sanat ve Bilimler Akademisi’nde (SANU) uzun yıllardır tartışılmakta.

Preşevo olaylarının daha fazla büyümesi bugün için düşük bir ihtimal olarak görünse de Haziran ayındaki Kosova’nın statü görüşmeleri ve Şubat 2006’daki Sırbistan-Karadağ birliğinin halk oylaması ile bitme ihtimali bölgedeki etnik tansiyonu yeniden tırmandırma potansiyeli taşımakta. Karadağ tarafının en yüksek düzeyde ayrılık taleplerini dillendirmeleri, içinde Sırbistan ve Karadağ’dan başka Kosova, Voyvodina, Sancak ve Preşevo’yu da alacak yeni bir etnik gerilimin sinyallerini veriyor.
 
Hak, insana belli bir yaşa ulaştığında verilmez. Her insan, yaşına, cinsiyetine, ırkına, rengine bakılmaksızın temel insan haklarına sahiptir. Oysa bugün dünya üzerinde milyonlarca çocuk ne çocuk olduğunun ne de herhangi bir hakkı olduğunun bilincinde. Temel insan haklar...
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan raporda, 2008 yılında, Afganistan’da, ABD ve NATO’nun hava saldırıları sonucu gerçekleşen sivil kayıpların geçtiğimiz...
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispaniola adını verdikleri, bugün Haiti ve Dominik Cumhuriyeti’nin ortaklaşa paylaştığı ada, yerlilerle ilk karşıla...
1967 yılında işgal ettiği Kudüs’ün demografik ve fiziki yapısında aradan geçen 40 yıl içinde büyük değişiklik yapan ve kenti ebedi başkenti ilan eden İsrail, bu yöndeki çabalarında yeni bir aşamaya geçti. Bu aşama, yasal kurumları kapatmaya ...
Güneydoğu Asya’da Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında yer alan Mindanao, Sulu, Palavan, Basilan ve Tavi Tavi adaları, İslam’ın bölgede uzun yıllardır yaşandığı coğrafyalardır. Bölgenin Müslüman halkı için kullanılan Moro ismi, Katolik İs...
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer almaya başladı. Bu yıllardan sonra da dönem dönem -bazen yoğun bir şekilde- kıtadaki kuraklık, açlık, bula...
Almanya, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok sayıda işçi göçü almasına rağmen, vatandaşlık yasasında uzun süre bir değişiklik yapmadı. Hep, gelen işçilerin bir gün geri döneceklerini varsaydı. Geri dönüşün olmayacağını &ccedi...
Tarihi ya deliler yazıyor ya da dahiler. Ama maalesef Kafkasya’nın nasibine hep deliler düşüyor. Güney Osetya’ya saldırı ile patlak veren son savaş, uluslararası düzene yeni bir şekil verme potansiyeline sahip olsa da ardındakinin dahi olduğunu düşünmek deli...
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şerif’i devirmiş ve tüm dizginleri eline almıştı. ...
Çocuk hakları, dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu eğitim, sağlık, barınma haklarının ve fiziksel, duygusal ya da cinsel sömürüye karşı korunma gibi haklarının kanunlarla korunmasıdır. ...
Çocuk istismarı konusunda çok fazla tanım yapılabilse de en kapsamlı tanım, 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından konunun uzmanları tarafından yapılan tanımdır: ...
Çocuk istismarı; çocuğun sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen, kendisine bakmakla yükümlü kişi veya kişiler tarafından zarar verici, kaza dışı ve önlenebilir bir davranışa maruz kalmasıdır. ...
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dünya Savaşı boyunca faşist ideolojiye, daha sonra ise komünist ideoloji ve uygulamalarına karşı çıkarak Mladi M...
Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında Senegal, güneydoğu ve doğusunda Mali, kuzeydoğusunda Cezayir, kuzeyinde ise Batı Sahra yer alır. Yüzölç&...

Sayı 47

ADANMIŞ HAYATLAR: Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dün...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEY ASYA; Siyaset rayına oturdu, sorunlar büyüyor
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şe...

47. Sayı Sunuş
Hak, insana belli bir yaşa ulaştığında verilmez. Her insan, yaşına, cinsiyetine, ırkına, rengine bakılmaksızın temel insan haklarına sahiptir. Oysa bugün dünya üzer...

DOSYA: Çocuk istismarı ve ihmali: Türkiye ve dünyada durum
Çocuk istismarı; çocuğun sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen, kendisine bakmakla yükümlü kişi veya kişile...

DÜNYA GÜNDEMİ: Afrika'da kronik açlığın temel sebepleri
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer al...

DOSYA: Küresel ölçekte çocuk istismarı ve hukuki yetersizlik
Çocuk istismarı konusunda çok fazla tanım yapılabilse de en kapsamlı tanım, 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından konunun uzmanları tarafın...

DÜNYA GÜNDEMİ: Kafkasya'daki savaşla kırılan fay hatları
Tarihi ya deliler yazıyor ya da dahiler. Ama maalesef Kafkasya’nın nasibine hep deliler düşüyor. Güney Osetya’ya saldırı ile patlak veren son savaş, ulu...