Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 43

DÜNYA GÜNDEMİ; Burundi tekrar iç savaşın eşiğinde PDF Yazdır E-posta
Yazar Rodrique Buvaye   
DÜNYA GÜNDEMİ; Burundi tekrar iç savaşın eşiğindeBurundi, farklı isyancı grupların iktidara gelmeleri nedeniyle soykırımlardan ve soykırım suçlamalarından başını alamıyor. Bir zamanların isyancıları gün gelip iktidar olunca diğerleri isyancı konumuna düşüyor. Şu anda iktidarda bulunan parti, Tutsilere karşı soykırımları ile bilinen bir Hutu organizasyonu.
Burundi’nin başkenti Bujumbura yakınlarında ordu ile isyancılar arasındaki çatışmalardan dolayı son bir kaç haftada 100’den fazla kişi öldürüldü, 30 binden fazla kişi de evlerini terk etti. Bu çatışmalar, bölgede 2000 yılında yapılan Arusha Antlaşması’ndan bu yana barış için elde edilen kazanımları tersine çevirebilir.
Ordu ile Ulusal Özgürlük Kuvvetleri (UÖK) isyancıları arasındaki çatışmalar daha çok başkentin 20 km güneyindeki Kabezi’de yoğunlaşıyor. Kabezi idarecisi Emmanuel Ntunzwenabagobo Kiremba; Mena, Ramba, Gitenga ve Mwara bölgelerinden 5000’e yakın ailenin evlerini terk ettiğini belirtiyor. Hükümetle isyancılar arasında, geçen nisan ayında barış görüşmeleri başlayacak ve görüşmeler temmuz ayında tamamlanacaktı. Ancak görüşmeler gerçekleşmeyince bölgede çatışmalar başladı. İsyancıların Tanzanya’daki lideri, Burundi’de kendilerine sağlanan güvenlik garantisinden emin olduklarını söyleyerek arabulucuları ön yargılı olmakla suçladı.
Ulusal Özgürlük Kuvvetleri’nin tekrar çatışmalara başlamasının sebepleri arasında hükümetin zayıflığı, halkın isteklerine cevap verememesi ve sorunların artması gösteriliyor. Bu durum siyasi muhaliflere güç verirken Ulusal Özgürlük Kuvvetleri’ne de meşruiyet kazandırıyor.
Öte yandan iktidar partisi kendi içinde de problem yaşıyor. Partinin ikinci adamı Hussein Rajabu, darbe planlamak suçlamasıyla hapsedildi. İsyancıların, çocukları asker olarak kullanmaları da uluslararası kamuoyunda tepki topluyor. Bölgede yaşanan şiddetli yağışlar nedeniyle 1000’in üzerinde evin barınılamaz hale gelmesi yetmezmiş gibi bir de çatışmalar başladı. Yağmurlardan dolayı birçok tarım arazisi zarar gördü.
Üç yıl önce iktidara gelen parti, 300 bin kişinin öldüğü 12 yıllık bir iç savaşı bitirmişti. 1993 yılında Burundi’nin ilk Hutu devlet başkanı Melchior Ndodaye’nin öldürülmesi ülkeyi iç savaşa sürükledi. Ulusal Özgürlük Kuvvetleri lideri Agathan Rwasa, Gabon gibi Fransızca konuşan ülkeler topluluğu üyelerine de bu sürece dahil olmaları çağrısında bulundu. Rwasa, milyonlarca dolar para ve anayasaya UÖK’nin de girmesini istiyor. Eğer UÖK bu sürecin dışında bırakılırsa yeni kurulacak Burundi hükümetinin sürekli olamayacağını vurguluyor. Ulusal Özgürlük Kuvvetleri de Ruanda’da soykırım yapanların oluşturduğu bir grup.
BM Güvenlik Konseyi, isyancılarla hükümete çağrı yaparak tarafların 2006’daki ateşkese uymalarını ve düşmanlıkları sona erdirmelerini istedi. Hutu çoğunlukla Tutsi azınlık arasındaki acımasız iç savaş 2006’daki ateşkesle resmi olarak sona ermişti. Ulusal Özgürlük Kuvvetleri ise bu iç savaş döneminden kalma son büyük isyancı grup. BM Genel Sekreteri, hükümetle isyancılar arasındaki ölümcül çatışmaları kınayarak, “Hiçbir şey masum insanların hayatlarını kaybetmesini meşrulaştıramaz!” dedi.
Eski askerler yoksulluk, işsizlik oranının yüksekliği, petrol ve gıda fiyatlarının hızlı artışı gibi sebeplerden dolayı insanların tekrar şiddete yönelebileceklerini ve silahlı gruplara katılabileceklerini söylüyor. Fakat bölgedeki çatışmaların esas sebebi buradaki Uganda, Ruanda ve Burundi gibi ülkelerde çatışan gruplara özellikle Fransa başta olmak üzere çeşitli Avrupa ülkelerinin silah ve para yardımı sağlamaları. Çatışan gruplar bölgede kereste başta olmak üzere bölgedeki ciddi kaçakçılık olaylarını çatışmaları tırmandırarak örtmektedirler.
Ülkedeki nüfusun %15’ini oluşturan Müslümanlar ise çatışmalardan uzak duruyorlar. Önümüzdeki dönemde Burundi’deki istikrarsızlık Büyük Göller Bölgesi’ndeki bütün ülkeleri etkileyebilir. Çünkü bu bölgedeki ülkelerin etnik yapıları birbirine girmiş durumda. Aslında buradaki etnik yapıları parçalayan en önemli faktör sömürgecilik olmuştur. Bölgedeki ülkeler farklı ülkeler tarafından sömürgeleştirildikleri için, belirlenen sınırlar sosyal dokuya göre değil sömürgecilerin menfaatlerine göre çizilmiştir. Bu suni sınırlar, sadece bu bölgede değil bütün Afrika’da yaşanan istikrarsızlıkların temel sebebidir.
 
Hak, insana belli bir yaşa ulaştığında verilmez. Her insan, yaşına, cinsiyetine, ırkına, rengine bakılmaksızın temel insan haklarına sahiptir. Oysa bugün dünya üzerinde milyonlarca çocuk ne çocuk olduğunun ne de herhangi bir hakkı olduğunun bilincinde. Temel insan haklar...
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan raporda, 2008 yılında, Afganistan’da, ABD ve NATO’nun hava saldırıları sonucu gerçekleşen sivil kayıpların geçtiğimiz...
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispaniola adını verdikleri, bugün Haiti ve Dominik Cumhuriyeti’nin ortaklaşa paylaştığı ada, yerlilerle ilk karşıla...
1967 yılında işgal ettiği Kudüs’ün demografik ve fiziki yapısında aradan geçen 40 yıl içinde büyük değişiklik yapan ve kenti ebedi başkenti ilan eden İsrail, bu yöndeki çabalarında yeni bir aşamaya geçti. Bu aşama, yasal kurumları kapatmaya ...
Güneydoğu Asya’da Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında yer alan Mindanao, Sulu, Palavan, Basilan ve Tavi Tavi adaları, İslam’ın bölgede uzun yıllardır yaşandığı coğrafyalardır. Bölgenin Müslüman halkı için kullanılan Moro ismi, Katolik İs...
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer almaya başladı. Bu yıllardan sonra da dönem dönem -bazen yoğun bir şekilde- kıtadaki kuraklık, açlık, bula...
Almanya, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok sayıda işçi göçü almasına rağmen, vatandaşlık yasasında uzun süre bir değişiklik yapmadı. Hep, gelen işçilerin bir gün geri döneceklerini varsaydı. Geri dönüşün olmayacağını &ccedi...
Tarihi ya deliler yazıyor ya da dahiler. Ama maalesef Kafkasya’nın nasibine hep deliler düşüyor. Güney Osetya’ya saldırı ile patlak veren son savaş, uluslararası düzene yeni bir şekil verme potansiyeline sahip olsa da ardındakinin dahi olduğunu düşünmek deli...
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şerif’i devirmiş ve tüm dizginleri eline almıştı. ...
Çocuk hakları, dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu eğitim, sağlık, barınma haklarının ve fiziksel, duygusal ya da cinsel sömürüye karşı korunma gibi haklarının kanunlarla korunmasıdır. ...
Çocuk istismarı konusunda çok fazla tanım yapılabilse de en kapsamlı tanım, 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından konunun uzmanları tarafından yapılan tanımdır: ...
Çocuk istismarı; çocuğun sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen, kendisine bakmakla yükümlü kişi veya kişiler tarafından zarar verici, kaza dışı ve önlenebilir bir davranışa maruz kalmasıdır. ...
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dünya Savaşı boyunca faşist ideolojiye, daha sonra ise komünist ideoloji ve uygulamalarına karşı çıkarak Mladi M...
Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında Senegal, güneydoğu ve doğusunda Mali, kuzeydoğusunda Cezayir, kuzeyinde ise Batı Sahra yer alır. Yüzölç&...

Sayı 47

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEY ASYA; Siyaset rayına oturdu, sorunlar büyüyor
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şe...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEYDOĞU ASYA; Moro'da bitmeyen savaş
Güneydoğu Asya’da Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında yer alan Mindanao, Sulu, Palavan, Basilan ve Tavi Tavi adaları, İslam’ın bölgede uzu...

DÜNYA GÜNDEMİ: AVRUPA ; Almanya'da Vatandaşlığa Kabul Testi
Almanya, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok sayıda işçi göçü almasına rağmen, vatandaşlık yasasında uzun süre bir değişiklik yapmadı. H...

DÜNYA GÜNDEMİ: Afrika'da kronik açlığın temel sebepleri
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer al...

47. Sayı Sunuş
Hak, insana belli bir yaşa ulaştığında verilmez. Her insan, yaşına, cinsiyetine, ırkına, rengine bakılmaksızın temel insan haklarına sahiptir. Oysa bugün dünya üzer...

DOSYA: Çocuk istismarı ve ihmali: Türkiye ve dünyada durum
Çocuk istismarı; çocuğun sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen, kendisine bakmakla yükümlü kişi veya kişile...

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTA AMERİKA: Karayip Köle Ayaklanmalarından Haiti devrimine -Başarının Başağrısı-
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispan...