Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 42

DÜNYA GÜNDEMİ; DOĞU TÜRKİSTAN: Doğu Türkistanlı kadınlar hak arayışında PDF Yazdır E-posta
Yazar Hamit Göktürk*   
ImageDoğu Türkistan’ı işgal altında bulunduran Çin Halk Cumhuriyeti yönetimi, Müslüman Doğu Türkistan halkına yönelik sürdürdüğü asimilasyon ve soykırım politikalarını son aylarda zirveye taşıdı.
2008 Olimpiyatları’nın Çin’de yapılacak olmasını bahane eden Çin yönetimi, Doğu Türkistan halkına karşı “Olimpiyatı karşılama” ve “Doğu Türkistan’da istikrarı koruma” gerekçeleriyle aşırı güç kullanarak insanlara gözdağı vermekte, toplu tutuklamalar yaparak halkı sindirme politikası takip etmekte.
Bir süredir gerginliğin tırmandığı ülkede dini ve milli yönü güçlü, muhafazakar bir yer olarak bilinen ve ülkenin güneyinde yer alan Hoten şehrinde, 22-23 Mart 2008 tarihlerinde, yaklaşık 1000 kadının iştirak ettiği bir protesto gösterisi düzenlendi. Özgür ve tarafsız basına tamamen kapalı olan Hoten’de meydana gelen bu protesto gösterisi, burada yaşayan bir kişinin olayları yurt dışındaki bir yakınına telefonla haber vermesi ile dış dünyaya yansıdı. Çinli yetkililer protesto gösterilerini önce inkar etse de gösterilerle ilgili haberler Batı basınında yer aldıktan sonra karşı gösterilerin yapıldığını itiraf etmek zorunda kaldılar.
Çin işgal idaresi, çeşitli bahaneler ileri sürerek Doğu Türkistan’da özellikle gençleri toplu olarak tutuklamakta. Ayrıca yine Hoten şehrinde yaşayanlarla civar ilçe ve yerleşim birimlerinden şehir merkezine gelen kadınların başörtülü olarak şehirde dolaşmaları, “dini radikalizmi çağrıştırdığı” gerekçesiyle yasaklanmış durumda.
Son dönemde Çin işgal yönetiminin Müslüman Türk halka yönelik artan baskıları, bölgede yaşayan kadınların galeyana gelmesine sebep oldu. 22 Mart 2008 günü Hoten şehrinin otobüs terminalinde 1000 kadar kadın bir araya gelerek zulüm ve işkenceye son verilmesi, tutukluların serbest bırakılması, dini özgürlüklerin geri verilmesi yönünde sloganlar attılar. Daha sonra şehir merkezine doğru yürüyüşe geçen kadınlar, yürüyüş sırasında polis barikatı ile karşılaştılar. Güvenlik güçlerinin kalabalığın derhal dağılması, aksi halde zorla dağıtılacaklarını söylemelerine karşın kadınlar, isteklerinin yetkililerce dinlenmesini talep ettiler, ancak bu talep reddedildi. Bu arada şehir halkı da protestocu kadınlara destek amacı ile sokağa döküldü. Bu sırada yaşanan arbedede altı sivil, Çin güvenlik güçlerinin açtığı ateş sonucu yaşamını yitirdi, göstericilerden yaklaşık 400’ünün de tutuklandığı bildirildi. Olaylar, Hoten’in ilçesi Karakaş’a da sıçradı, burada da yine tamamen kadınların katıldığı protesto eylemleri gerçekleştirildi.
Image Hoten’deki protesto yürüyüşünün ertesi günü, gösteriler sırasında yaşanan öldürme ve tutuklamaları protesto etmek için tekrar toplanan kadınlar, eylemlerine devam ettiler. Ancak bu eylem de olaylı bitti ve yaralananların yanı sıra, 200 kişi daha tutuklandı. Çin güvenlik makamları, olaylarda tutuklanan toplam 600 kişiden 300’ünün serbest bırakıldığını açıklasa da bu haber, yerel ve bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.
Mart ayında Doğu Türkistan’ın Hoten ilinde yaşanan kadın hareketi şunu göstermiştir ki, Doğu Türkistan halkı, içinde bulunduğu zor şartlara rağmen inançlarını, milli ve manevi varlıklarını koruma ve temel haklarını savunma mücadelesini durmaksızın, büyük bir azimle devam ettirmektedir.
 
Hak, insana belli bir yaşa ulaştığında verilmez. Her insan, yaşına, cinsiyetine, ırkına, rengine bakılmaksızın temel insan haklarına sahiptir. Oysa bugün dünya üzerinde milyonlarca çocuk ne çocuk olduğunun ne de herhangi bir hakkı olduğunun bilincinde. Temel insan haklar...
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan raporda, 2008 yılında, Afganistan’da, ABD ve NATO’nun hava saldırıları sonucu gerçekleşen sivil kayıpların geçtiğimiz...
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispaniola adını verdikleri, bugün Haiti ve Dominik Cumhuriyeti’nin ortaklaşa paylaştığı ada, yerlilerle ilk karşıla...
1967 yılında işgal ettiği Kudüs’ün demografik ve fiziki yapısında aradan geçen 40 yıl içinde büyük değişiklik yapan ve kenti ebedi başkenti ilan eden İsrail, bu yöndeki çabalarında yeni bir aşamaya geçti. Bu aşama, yasal kurumları kapatmaya ...
Güneydoğu Asya’da Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında yer alan Mindanao, Sulu, Palavan, Basilan ve Tavi Tavi adaları, İslam’ın bölgede uzun yıllardır yaşandığı coğrafyalardır. Bölgenin Müslüman halkı için kullanılan Moro ismi, Katolik İs...
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer almaya başladı. Bu yıllardan sonra da dönem dönem -bazen yoğun bir şekilde- kıtadaki kuraklık, açlık, bula...
Almanya, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok sayıda işçi göçü almasına rağmen, vatandaşlık yasasında uzun süre bir değişiklik yapmadı. Hep, gelen işçilerin bir gün geri döneceklerini varsaydı. Geri dönüşün olmayacağını &ccedi...
Tarihi ya deliler yazıyor ya da dahiler. Ama maalesef Kafkasya’nın nasibine hep deliler düşüyor. Güney Osetya’ya saldırı ile patlak veren son savaş, uluslararası düzene yeni bir şekil verme potansiyeline sahip olsa da ardındakinin dahi olduğunu düşünmek deli...
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şerif’i devirmiş ve tüm dizginleri eline almıştı. ...
Çocuk hakları, dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu eğitim, sağlık, barınma haklarının ve fiziksel, duygusal ya da cinsel sömürüye karşı korunma gibi haklarının kanunlarla korunmasıdır. ...
Çocuk istismarı konusunda çok fazla tanım yapılabilse de en kapsamlı tanım, 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından konunun uzmanları tarafından yapılan tanımdır: ...
Çocuk istismarı; çocuğun sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen, kendisine bakmakla yükümlü kişi veya kişiler tarafından zarar verici, kaza dışı ve önlenebilir bir davranışa maruz kalmasıdır. ...
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dünya Savaşı boyunca faşist ideolojiye, daha sonra ise komünist ideoloji ve uygulamalarına karşı çıkarak Mladi M...
Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında Senegal, güneydoğu ve doğusunda Mali, kuzeydoğusunda Cezayir, kuzeyinde ise Batı Sahra yer alır. Yüzölç&...

Sayı 47

DÜNYA GÜNDEMİ: Afrika'da kronik açlığın temel sebepleri
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer al...

İSLAM COĞRAFYASI: İhtilaller ülkesi Moritanya

Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında ...

DOSYA: Çocuk korunmasının tarihsel gelişimi
Çocuk hakları, dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu eğitim, sağlık, barınma haklarının ve fiziksel, duygusal ya da cinsel sömürüye karşı ko...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEY ASYA; Siyaset rayına oturdu, sorunlar büyüyor
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şe...

ADANMIŞ HAYATLAR: Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dün...

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTADOĞU Kudüs'te kritik dönemeç
1967 yılında işgal ettiği Kudüs’ün demografik ve fiziki yapısında aradan geçen 40 yıl içinde büyük değişiklik yapan ve kenti ebedi başkenti...

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTA AMERİKA: Karayip Köle Ayaklanmalarından Haiti devrimine -Başarının Başağrısı-
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispan...