1.
İSLAM COĞRAFYASI; Afrika'da bir cennet: Komor Adaları
: İHH Komor Adaları Hint Okyanusu’nda, Mozambik ve Madagaskar arasında, stratejik bir konumda yer alan Doğu Afrika ülkelerindendir. Osmanlı kaynaklarında ve tarihi kayıtlarda ismi Kamer Adaları olarak geçen adalar, Fransızlar tarafından Komor Adaları olarak isimlendirilmiştir. Komorlar, Büyük Komor Adası (Ngazidja), Moheli, Anjuan ve Mayotte adalarından oluşmaktadır. Komor Adaları 15. yüzyılda İslamiyet’le tanışmış ve Müslümanların adalara girmesiyle bölge kalabalıklaşmaya başlamıştır. Nüfusu 650.000 olan ülke halkının %99’u Müslüman, %1’i ise Hıristiyan ve Hindulardan oluşmaktadır. Ülkenin etnik yapısını Svahililer başta olmak üzere, Araplar, Malaylar, Hintliler, Malgaşlar ve sömürge döneminde yerleştirilmiş Fransızlar oluşturmaktadır.
2.
İKTİBAS; Öteki Guantanamo: Diego Garcia
: Asst. Prof. David Vine
Yalan ve aldatmalarla dolu politikaların bir ürünü olan, bir halka sınırsız eziyet ve acı veren, Küba’daki hapishaneden daha sıkı korunan bir tesisin yer aldığı Diego Garcia Adası, ABD için başka bir utanç kaynağı haline geldi.
3.
ADANMIŞ HAYATLAR; Bin dağlı ülkede bir güzel insan: Mama İbrahim
: Kalume Zamzam Mama İbrahim Ruanda’da yaşayan ve insani yardım konusunda bölge halkına yardımcı olmaya çalışan bir kadın. Zor bölge şartlarında hizmet yürüten İbrahim, kadınlar için Ruanda’daki ilk doğumevini inşa ettirmiş ve AIDS nedeniyle toplumdan dışlanan, intiharın eşiğine gelen kadınların rehabilite edildiği bir merkez kurmuş.
4.
DOSYA; Uluslararası Irk ve Etnik Kökene Dayalı Ayrımcılık Araştırması*
: İHH Dünya kamuoyunun %58’ini temsil eden çalışmada, her 10 kişiden dokuzu ırka dayalı ve etnik eşitliğin “önemli” olduğu görüşünü taşıyor. Irka dayalı ve etnik çekişmelerin yoğun olduğu Meksika, ABD, İngiltere, Fransa, Mısır ve Filistin gibi ülkelerin yanı sıra Çin ve Güney Kore gibi, Konfüçyüs kültürünün görüldüğü ülkelerde de bu konuda yüksek oranlarla karşılaşılması, anlamlı bir veri niteliği taşımaktadır.
5.
DOSYA; Ayrımcılık dosyasının bitmeyen sayfaları
: Ayşegül Şen Pek çok ayrı etnik yapıyı barındıran Rusya ve Balkan ülkeleri; zencileri dışlamaları ile ABD, İskoçya’daki politikalarıyla İngiltere, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ile tarihe geçen ancak sömürgesi altındakilere yaşattığı insan hakları ihlalleriyle adından söz ettiren Fransa ellerindeki hakimiyeti kaybetmeme adına ayrımcılık hareketini körüklemişlerdir.
6.
DOSYA; Ayrımcılık yasağı
: Av. Özlem Altıparmak* İki kişi ya da durum arasında bir farklılık olmamasına rağmen farklı davranışlarda bulunmak, kişi ya da durumlar arasında ayrım yaratmak veya farklı durumlar söz konusu olmasına rağmen benzer şekilde davranmak ayrımcılık olarak tanımlanabilir..
7.
DOSYA; Varlığın sınırlanışı: Ayrımcılık
: İHH İnsanları dili, dini, etnik kökeni nedeniyle yaşadığı toplumdan ayıran, dışlayan ve kişiyi nesneleştiren evrensel uygulamalara hemen hemen her toplumda rastlıyoruz. Bugün dünyamızda tüm insanları insan olmaları itibarıyla eşit kabul edecek, tüm gerekçeleri ortadan kaldıracak ve adalete eşitlik anlayışının tüm yeryüzünde hakim kılacak anlayışa ihtiyaç var.
487 Hit
8.
DÜNYA GÜNDEMİ; NATO Bükreş Zirvesi'nden Yansıyanlar
: Muzaffer Şenel
2-3 Nisan tarihlerinde NATO üyesi 26 ülkenin devlet ve hükümet başkanları Romanya’nın başkenti Bükreş’te bir araya geldi. Özellikle ABD’nin, sürekli kriz kaynağı olan Afganistan, Irak ve Balkanlar’da yeni hamleler için büyük umutlar bağladığı Bükreş Zirvesi, diğer NATO üyesi devletlerin çekinceleri yüzünden çok da umut verici sonuçlar üretmedi. Gerek Yunanistan’ın, Makedonya’nın NATO’ya üyeliğini anayasal isminden dolayı veto etmesi gerekse Ukrayna ve Gürcistan’ın üyelikleri ile Çek Cumhuriyeti ve Polonya’ya yerleştirilmesi düşünülen füze kalkanı projesine yönelik Rusya’nın tepkisi, Zirve’ye damgasını vurdu. Zirve’de yaşananlar, bundan sonraki NATO zirvelerinin NATO-Rusya Konseyi’nin çalışmaları ve iş birliğine yönelik olumlu veya olumsuz adımların, NATO/ABD-Rusya ilişkilerinin iniş-çıkışlar ve çekişmeler şeklinde geçeceğinin bir göstergesi durumundaydı.
9.
DÜNYA GÜNDEMİ; Makedonya'nın isim krizi
: İHH Yunanistan, Makedonya Cumhuriyeti’nin Yunan kültürüne ait olan Makedonya isminden vazgeçmesi durumunda yeni ismin kabul edilebileceğini savunuyor. Makedonya Cumhuriyeti için ise isimden vazgeçmek, “Makedon etnik kimliği”nden vazgeçmek demek.
10.
DÜNYA GÜNDEMİ; ORTADOĞU: Ortadoğu'da barış oyunu
: Ahmet Emin Dağ Ortadoğu’da siyasi rüzgar, Amerikan Başkanı George W. Bush’un görev süresinin dolmasına yedi ay kala şiddetli biçimde esmeye başladı. Ardı ardına bölgeye ve bölgeden dışarıya gerçekleşen ziyaretler, yaşanan bu diplomatik hareketliliğin göstergeleri olurken; görev süresince birçok savaşa imza attığı halde Nobel Barış Ödülü’nü almış olan ABD eski Başkanı Carter’ın bölgeye yaptığı ziyaret, İsrail ve Amerikan cephesinde ciddi kaygıların yaşandığını ortaya koyuyordu.
11.
DÜNYA GÜNDEMİ; GÜNEY ASYA: Vatansız Rohingyaların kaderi: Sürgün
: Dr. Muhammad İkbal Asya’nın güneydoğusunda bulunan Burma, diğer adıyla Myanmar’ın Arakan eyaletinde yaşayan yaklaşık iki milyondan fazla Müslüman baskı ve zulüm altında yaşıyor. Burma, askeri cuntanın 1948’den beri giderek artan tek tipleştirme ve Burmalılaştırma (Budistleştirme) çalışmalarıyla, azınlık konumundaki Müslüman nüfusun yaşama alanlarını nerdeyse açık bir hapishaneye mahkum etmiş durumda. Rohingyalar olarak bilinen Müslümanların, ülkede çok eski bir geçmişe sahip olmalarına rağmen, kendilerine ait bir kimlikleri bile yok.
12.
DÜNYA GÜNDEMİ; GÜNEYDOĞU ASYA: Filipinler'de ezilen bir halk: Bangsamorolar
: Abhoud Syed M. Lingga
Çoğunluk tarafından ayrımcılığa uğradıkları ve hükümetten baskı gördükleri için Morolular kendilerini adaletsizlik ve zulümden kurtarmak adına bir özgürlük hareketi organize ettiler. 1960’ların sonlarında başlayan mücadele hâlâ devam ediyor.
14.
DÜNYA GÜNDEMİ; ORTA ASYA: Meşalenin ışığında görülenler
: Ahsen Utku Terörle mücadele adı altında Uygur Türkleri ve Tibet üzerindeki baskısını giderek artırmakta bir sakınca görmeyen Çin’de, 2008 Ağustos ayında başlayacak olimpiyat oyunları yüzünden güvenlik paranoyası zirveye çıkmış durumda.
15.
DÜNYA GÜNDEMİ; AFRİKA: Afrika'nın büyük güçlerle hesabı
: İHH
AFRICOM ile Afrika’yı kendi askeri çıkarları için müstakil bir üs haline getirecek olan ABD, bu girişimiyle AB’nin yanısıra Çin ve Hindistan gibi Asya devlerinin de kıtadaki askeri girişimlerini yakın takibe alabilecek.
16.
DÜNYA GÜNDEMİ; AFRİKA: Bir ülke nasıl çökertilir?
: Mustafa Efe Küresel güçlerin 8-9 yıl içinde bir ülkeyi nasıl çökerttiklerinin en iyi görülebildiği yerdir Zimbabve. Bütün olumsuzluklara rağmen ülke, tekrar sömürge olmamak için var gücüyle direniyor. Zimbabve, tarihte birçok ülkenin yaşamadığı ciddi sıkıntılarla yüzyüze. Ağır ekonomik şartlar, halkın belini bükmüş durumda. İngiltere ve Amerika’nın öncülüğünde uygulanan uluslararası ambargo, halkın hayatını çekilmez hale getirmiş.
17.
Kısa Kısa
: İHH Somali’de insanlık krizi Dünyanın en yoksul ülkelerinden Somali’de görülen insani kriz, artan gıda fiyatları ve kuraklık nedeniyle daha da ciddi boyutlara ulaştı. 40 yardım ajansı, kamuoyunun dikkatini tekrar bölgeye çekmek amacıyla yayımladıkları bir bildiride, yaşanan kuraklığın devam etmesi halinde ülkenin büyük çaplı bir krizin eşiğine geleceğini vurguladı. Bildiride, Somali’deki mülteci sayısının bir milyona ulaştığı ve bu sayının başkent Mogadişu’daki çatışmalardan kaçanlarla birlikte her ay 20 bin kadar arttığı bildirildi. Yardım için bölgeye ulaşmak isteyen sivil toplum kuruluşları ise temsilcilerini hedef alan saldırılar nedeniyle sıradan halkın ihtiyaçlarını dahi karşılayamaz durumdalar.
Kırım’da Müslüman mezarları tahrip edildi Kırım’da yaşayan Müslüman Tatarlarla, Ruslar ve Ukraynalılar arasındaki gerginlikler sürüyor. Nisan ayı ortalarında Kırım’da eski bir Tatar yerleşim bölgesi olan Chistenko köyü kabristanı, Ruslar tarafından yağmalandı. Müslümanlara ait olan 40 mezar taşının tahrip edildiği ve mezarlık duvarlarına ırkçı ifadelerin yazıldığı bildirildi. Tatar toplumu sözcüsü Liliya Muslimova yaptığı açıklamada, tahrip edilen mezar sayısının her geçen gün arttığını belirtti. Ukrayna’nın 1991’deki bağımsızlığından sonra Kırım’a geri dönen çok az sayıdaki Tatar, yüksek fiyatlar ödeyerek geri aldıkları topraklarında yaşamlarını sürdürmeye çalışıyor. Ukrayna polisinin Tatarlara, yerleştikleri toprakları terk etmeleri için baskı yaptığı ileri sürülürken bölgedeki Tatarlar Kırım polisini ayrımcılık yapmakla suçluyor.
Blackwater’ın görev süresi uzatıldı Altıncı yılına giren Irak işgalinde işgalci güçlerin ülkeyi terk edeceklerine dair halen bir işaret yok. Bölgede dört yıldır görev yapan Blackwater isimli güvenlik şirketiyle olan sözleşmenin ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından uzatıldığı açıklandı. Geçen yıl açılan yaylım ateşiyle 17 sivilin ölümünden sorumlu tutulan ve halen soruşturması devam eden şirket, imzalanan yeni kontratla Bağdat’taki ABD’li diplomatların güvenliğini sağlamaya devam edecek.
Ugandalı isyancılar 350 kişiyi kaçırdı Uganda’da hükümet ve Tanrı’nın Direniş Ordusu arasında 20 yıldır süren iç savaş, çatışmalarla devam ediyor. Uluslararası Af Örgütü, yayımladığı bildiride geçtiğimiz ay isyancı güçlerin 350 kişiyi kaçırdığını açıkladı. Aralarında çocukların ve kadınların da bulunduğu kişilerin köle ve çocuk savaşçı olarak kullanılacağı tahmin ediliyor. Bu tür adam kaçırmaların Tanrı’nın Direniş Ordusu’nun yıllardır süregelen bir taktiği olduğu belirtiliyor. 1988 yılından beri on binlerce kişinin ölümüne sebep olan iç savaş, isyancı güçlerin uzlaşma girişimlerini reddetmesi nedeniyle daha uzun yıllar süreceğe benziyor.
Kongo’da tehlikeli hurafeler Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Orta Çağ Hıristiyanlığını aratmayan hurafelerle gündemde. 2005 yılında yayımlanan bir haberle Kongo’da binlerce çocuğun cadılık suçlamasıyla dışlandığı ve işkenceye maruz kaldığı ortaya çıkmıştı. Bölgedeki yardım kuruluşlarından alınan bilgiye göre, sadece Kongo’nun başkenti Kinşasa bölgesinde, cadı olduğu ileri sürülen 13 bin çocuk bulunuyor. Bunun dışında İngiltere’de yaşayan çok sayıda Afrikalı çocuğun aileleri tarafından aynı suçlamayla Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ne ve Angola’ya geri gönderildiği belirtildi.
Gıda krizi, savaşların habercisi Küresel boyutlara ulaşan gıda krizi, yükselen fiyatlar nedeniyle Haiti ve Mısır gibi birçok ülkede isyanlara sebep olurken, özellikle yoksul bölgelerdeki halkların yaşamını önemli biçimde tehdit ediyor. 16 sanayi ülkesinin ekonomi bakanlarının bir araya geldiği Ana Emisyon Yayıcı Ülkeler Zirvesi’nde, dünya çapında başgösteren kıtlığın iklim değişikliğiyle doğrudan ilintili olduğu bildirildi. Yaşanan krizin küresel boyutlara ulaşması ise çıkacak dünya savaşlarının habercisi olarak görülüyor. 2007 yılından bu yana gıda fiyatlarının dünya genelinde %40 oranında artışının sebepleri arasında tahılın biyoyakıt olarak kullanılması, Çin ve Hindistan’ın artan et talebini karşılamak için tarlaları hayvan yemine hasretmeleri, petrol fiyatlarındaki tırmanış ve dünyanın “gıda sepetleri”nden olan Avustralya’daki kuraklık öne çıkıyor.
Guantanamo savcısı mahkemeleri eleştirdi Geçtiğimiz ekim ayına kadar ABD’nin Guantanamo Üssü’ndeki “terörle savaş mahkemeleri”nde savcılık yapan Morris Davis, işkence altında alınan kanıtların bu mahkemelerde delil olarak kullanıldığını ve mahkeme üyelerinin siyasi baskı gördüğünü açıkladı. Davis, “Yargı sürecine siyasi baskı yapılması ve esirlere kötü muamele edilerek kanıt toplanmaya çalışılması nedeniyle, bu mahkemelerin kıymeti yoktur.” dedi. Davis, ABD’de halihazırda devam eden başkanlık seçimi sürecine de işaret ederek, üst düzey yetkililerin başkanlık seçimlerinden önce bazı esirlerin resmen suçlanması noktasında baskıd altında tutulduklarını belirtti. Dedikoduların ve işkence altında alınan ifadelerin kanıt olarak kabul edilmesi, esirlerin dava açmalarına izin verilmemesi, mahkeme üyelerinin siyasi baskı altında tutulması gibi nedenlerle, Guantanamo askeri mahkemeleri uluslararası kamuyounda da sıklıkla eleştiriliyordu.
286 Hit
18.
42. Sayı Sunuş
: İHH Değerli Okuyucularımız, Her ay dünyadaki insan hakları ile ilgili gelişmeleri ve yaşanan hak ihlallerini kamuoyuna sunmayı amaçlayan dergimiz Düşünce Gündem 42. sayısıyla yine sizlerle. Bu sayımızda önemli bir ihlal konusu olan “ayrımcılık”ı dosyamıza taşıyoruz. Tarihte ırk, renk, din, dil, kültür vb. üzerine yapılan ayrımlardan kaynaklanan ve bugün eklenen yeni uygulamalarla genişleyen problemi kavramsal ve hukuki perspektiften inceliyoruz. 2008 yılında uluslararası ırk ve etnik kökene dayalı ayrımcılıkla ilgili WorldPublicOpinion.org tarafından yayımlanan raporu da dosyamızda bulabilirsiniz. Dünya gündemi bölümümüzde Balkanlar’dan Asya’ya uzanan ülkelerde gelişen olayları ele alarak sizlere aktarmaya çalıştık. Büyük güçlerin çıkar sağlamak, gücü elinde tutmak için tüm araçlarıyla alabildiğine yarıştığı günümüzde Afrika’nın doğal kaynakları ilgi odağı haline geldi. ABD, Çin ve Hindistan’ın kıtaya olan ilgileri bölge ile ilgili düzenlenen zirvelerde kendisini gösteriyor. Bu sayımızda Afrika’nın zengin hammadde kaynaklarından pay kapmak isteyen büyük güçlerden ve planlarından bahsettik.
İHH İnsani Yardım Vakfı olarak Irak Türkmen Kadınları Derneği Başkanı Yüsra Ömer’i, bir grup Iraklı hanımla beraber temmuz ayında Türkiye’de ağırladık. İstanb...
45. Sayı Sunuş Değerli Okuyucularımız, Geçtiğimiz temmuz ayında, 1995 yılında Srebrenitsa’da katledilen Müslümanları anma merasimi için bölgedeydik. BM Barış ...
DOSYA; Irak'ın Sessiz Çığlığı: Sonuç ve öneriler 2003 yılından bu yana Irak’ın içinde bulunduğu koşullar, olumsuz ambargo mirası üzerine bindiğinden çok büyük bir yıkıma neden olmuştur. İşgal sonrası uygulanan yanl...
Komor Adaları Hint Okyanusu’nda, Mozambik ve Madagaskar arasında, stratejik bir konumda yer alan Doğu Afrika ülkelerindendir. Osmanlı kaynaklarında ve tarihi kayıtlarda ismi Kamer Adaları olarak geçen adalar, Fransızlar tarafından Komor Adaları olarak isimlendirilmiştir. Komorlar, Büyük Komor Adası (Ngazidja), Moheli, Anjuan ve Mayotte adalarından oluşmaktadır. Komor Adaları 15. yüzyılda İslamiyet’le tanışmış ve Müslümanların adalara girmesiyle bölge kalabalıklaşmaya başlamıştır. Nüfusu 650.000 olan ülke halkının %99’u Müslüman, %1’i ise Hıristiyan ve Hindulardan oluşmaktadır. Ülkenin etnik yapısını Svahililer başta olmak üzere, Araplar, Malaylar, Hintliler, Malgaşlar ve sömürge döneminde yerleştirilmiş Fransızlar oluşturmaktadır.
Mama İbrahim Ruanda’da yaşayan ve insani yardım konusunda bölge halkına yardımcı olmaya çalışan bir kadın. Zor bölge şartlarında hizmet yürüten İbrahim, kadınlar için Ruanda’daki ilk doğumevini inşa ettirmiş ve AIDS nedeniyle toplumdan dışlanan, intiharın eşiğine gelen kadınların rehabilite edildiği bir merkez kurmuş.
Dünya kamuoyunun %58’ini temsil eden çalışmada, her 10 kişiden dokuzu ırka dayalı ve etnik eşitliğin “önemli” olduğu görüşünü taşıyor. Irka dayalı ve etnik çekişmelerin yoğun olduğu Meksika, ABD, İngiltere, Fransa, Mısır ve Filistin gibi ülkelerin yanı sıra Çin ve Güney Kore gibi, Konfüçyüs kültürünün görüldüğü ülkelerde de bu konuda yüksek oranlarla karşılaşılması, anlamlı bir veri niteliği taşımaktadır.
Pek çok ayrı etnik yapıyı barındıran Rusya ve Balkan ülkeleri; zencileri dışlamaları ile ABD, İskoçya’daki politikalarıyla İngiltere, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ile tarihe geçen ancak sömürgesi altındakilere yaşattığı insan hakları ihlalleriyle adından söz ettiren Fransa ellerindeki hakimiyeti kaybetmeme adına ayrımcılık hareketini körüklemişlerdir.
İki kişi ya da durum arasında bir farklılık olmamasına rağmen farklı davranışlarda bulunmak, kişi ya da durumlar arasında ayrım yaratmak veya farklı durumlar söz konusu olmasına rağmen benzer şekilde davranmak ayrımcılık olarak tanımlanabilir..
İnsanları dili, dini, etnik kökeni nedeniyle yaşadığı toplumdan ayıran, dışlayan ve kişiyi nesneleştiren evrensel uygulamalara hemen hemen her toplumda rastlıyoruz. Bugün dünyamızda tüm insanları insan olmaları itibarıyla eşit kabul edecek, tüm gerekçeleri ortadan kaldıracak ve adalete eşitlik anlayışının tüm yeryüzünde hakim kılacak anlayışa ihtiyaç var.
Yunanistan, Makedonya Cumhuriyeti’nin Yunan kültürüne ait olan Makedonya isminden vazgeçmesi durumunda yeni ismin kabul edilebileceğini savunuyor. Makedonya Cumhuriyeti için ise isimden vazgeçmek, “Makedon etnik kimliği”nden vazgeçmek demek.
Ortadoğu’da siyasi rüzgar, Amerikan Başkanı George W. Bush’un görev süresinin dolmasına yedi ay kala şiddetli biçimde esmeye başladı. Ardı ardına bölgeye ve bölgeden dışarıya gerçekleşen ziyaretler, yaşanan bu diplomatik hareketliliğin göstergeleri olurken; görev süresince birçok savaşa imza attığı halde Nobel Barış Ödülü’nü almış olan ABD eski Başkanı Carter’ın bölgeye yaptığı ziyaret, İsrail ve Amerikan cephesinde ciddi kaygıların yaşandığını ortaya koyuyordu.
Asya’nın güneydoğusunda bulunan Burma, diğer adıyla Myanmar’ın Arakan eyaletinde yaşayan yaklaşık iki milyondan fazla Müslüman baskı ve zulüm altında yaşıyor. Burma, askeri cuntanın 1948’den beri giderek artan tek tipleştirme ve Burmalılaştırma (Budistleştirme) çalışmalarıyla, azınlık konumundaki Müslüman nüfusun yaşama alanlarını nerdeyse açık bir hapishaneye mahkum etmiş durumda. Rohingyalar olarak bilinen Müslümanların, ülkede çok eski bir geçmişe sahip olmalarına rağmen, kendilerine ait bir kimlikleri bile yok.
Doğu Türkistan’ı işgal altında bulunduran Çin Halk Cumhuriyeti yönetimi, Müslüman Doğu Türkistan halkına yönelik sürdürdüğü asimilasyon ve soykırım politikalarını son aylarda zirveye taşıdı.
Terörle mücadele adı altında Uygur Türkleri ve Tibet üzerindeki baskısını giderek artırmakta bir sakınca görmeyen Çin’de, 2008 Ağustos ayında başlayacak olimpiyat oyunları yüzünden güvenlik paranoyası zirveye çıkmış durumda.
Küresel güçlerin 8-9 yıl içinde bir ülkeyi nasıl çökerttiklerinin en iyi görülebildiği yerdir Zimbabve. Bütün olumsuzluklara rağmen ülke, tekrar sömürge olmamak için var gücüyle direniyor.
Değerli Okuyucularımız,