|
DÜNYA GÜNDEMİ: BALKANLAR, Kosova'da kritik karar! |
|
|
|
|
Yazar Murat Yılmaz
|
 Soğuk kış şartlarının halihazırda devam ettiği Balkanlar’da siyasi hava yeniden ısınmaya başlıyor. Son birkaç ay içerisinde Kosova ve Sırbistan’daki yerel, genel ve cumhurbaşkanlığı seçimleri bölge istikrarı açısından oldukça büyük önem arz etmekteydi. Tüm bu hareketlilik ise elbette Kosova’nın bağımsızlık ilanı meselesine bağlanıyordu. Kosova’da bağımsızlık her ne kadar BM ve Batı desteği olsa da inkar edilmemeli ki ateşten bir gömlek.
Kosova’da uzun yılların bekleyişle geçmesinin ardından Viyana’da başlayan statü müzakerelerinin tahmin edildiği gibi başarısızlıkla sonuçlanması, 2007 yılı Şubat ayı başında BM adına müzakereleri yürüten Ahtisaari’nin planının Sırbistan tarafından kabul edilmemesi ve Kosova’da 17 Kasım’da icra edilen genel ve yerel seçimlerden Kosova Kurtuluş Ordusu (KKO) eski lideri Haşim Taçi’nin başkanlığını yaptığı Kosova Demokratik Partisi (KDP)’nin ezici bir üstünlükle çıkması, gözleri ister istemez Sırbistan’a çevirdi.
Kosova’ya özerklikten fazlasını vermeyeceğini, bağımsızlık ilanının yeni bir savaş sebebi olacağını en yetkili ağızlardan hemen her fırsatta dile getiren Sırbistan, cumhurbaşkanlığı seçimiyle halkının da meseleye bakışını görebilecekti. Sırbistan seçimler için hazırlanadursun Kosova’nın yeni başbakanı Haşim Taçi, Batı rüzgarını da arkasına alarak bağımsızlık tarihini çoktan vermişti bile. 13 ya da 17 Şubat, Kosova’nın bu coğrafyadaki bağımsızlık tarihi olarak belirtilmişti.
Bu havada 20 Ocak’ta ilk turu yapılan Sırbistan cumhurbaşkanlığı seçiminin iki önemli adayı, milliyetçi Sırp Radikal Parti (SRP) Başkanı Tomislav Nikoliç ve Batı yanlısı halihazırdaki cumhurbaşkanı Boris Tadiç oldu. İlk turda dört puan farkla Tadiç’i geçen Nikoliç aynı başarısını 3 Şubat’taki ikinci turda gösteremedi. %67 gibi rekor bir katılımla icra edilen seçimlerde Tadiç %51’e varan oy oranıyla seçimi önde tamamlarken, Nikoliç bu kez %48 alabildi. Bu sonuçlarla Sırp halkı küçük bir oranla da olsa AB yanlısı Tadiç’i ikinci kez görevlendirmiş oldu.
Sırbistan seçimlerinin sonucu Batı’da memnuniyetle karşılanırken ülkenin aşırı milliyetçi SRP adayının aldığı oy oranı da Kosova, Sancak, Bosna-Hersek ve Preşevo vadisinde yeniden savaş borularının çalınmasına sebebiyet verebilir. Zira tıpkı Nikoliç gibi milliyetçi başbakan Voyislav Koştunitsa da Kosova’ya bağımsızlık vermeye asla niyetli gözükmüyor. Bölgeden gelen haberlere göre Kosova içerisindeki küçük Sırp gettolarında halk silahlandırılmış durumda ve bölgenin kuzeyindeki Mitrovitsa’nın Sırp kısmında da savaş hazırlıkları çoktan tamamlanmış. Ayrıca yine milliyetçilerin hazırladıkları ve Nikoliç’le de irtibatlandırılan “Kral Lazar’ın Orduları” isimli legal olmayan birlikler yeni saldırılar için hazır kıta.
Kosova’nın bağımsızlık ilanının ardından yeni bir savaş çıkar mı sorusu, başta bölge ülkeleri olmak üzere zihinleri meşgul eden en önemli sorulardan. 2006 yılında Karadağ’ı kaybeden Sırbistan olası Kosova kaybı sonrasında bölgenin kuzeyindeki zengin maden yataklarıyla bilinen Mitrovitsa’yı Kosova’dan koparmak istiyor. Bu, Sırp Sanat ve Bilimler Akademisi’nde uzun yıllardır tartışılan bir konu. Ayrıca yine Batı’ya karşı Sırpların Bosna Sırp Cumhuriyeti kartı da daima açık bulunuyor. Bosnalı Sırplar, Kosova’nın olası bağımsızlığı sonrasında kendilerinin de Sırbistan’a dahil olacaklarını defalarca ifade ettiler. Bosna’daki bu denli bir hareketlilikten tahmin edilebileceği gibi Bosnalı ve Sancaklı Boşnaklar, Kosova’daki hareketlilikten de Arnavutluk ile nüfusunun %40’ını Arnavutların oluşturduğu Makedonya ve Preşevo vadisindeki Arnavutlar uzak kalamaz. Sırplara bu anlamda BM Güvenlik Konseyi ve Temas Grubu üyesi Rusya her daim destek veriyor. Rusya’nın cumhurbaşkanlığı seçiminin hemen öncesinde Sırbistan’la yaptığı büyük çaplı enerji anlaşması da bu ilişkiyi destekler mahiyette.
Bu noktada yeniden pazarlıklar gündeme gelecek. Zira ABD ve AB’nin büyük devletleri tarafından desteklenen Kosova’nın bağımsızlığı fikri, Rusya engeline rağmen hayat bulabilecekse verilecek ödün dişe dokunur olmalı! Belki Mitrovitsa-Preşevo takasına taraflar razı edilecek belki de daha düşük yoğunluklu bir savaşa müsaade edilecek. Fakat bu hesabın içerisinde hemen her fırsatta belirttiğimiz Dayton’un pamuk ipliğine bağlı çizgilerinin de bulunması zorunlu gibi. Zira çıkabilecek bir savaşta Kosova’dan daha çok Bosna’nın zarar göreceği gün gibi açık. Bosna Savaşı sırasında en büyük katliamların gerçekleştirildiği Srebrenitsa, Gorajde, Tuzla, Zepa, Vişegrad gibi bölgeler bugün Bosna Sırp Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunuyor. Tüm toplumlara açık başkent Saraybosna ise seslenseniz duyulacak bir mesafede.
Her ne kadar Kosova nezdinde bağımsızlık sürecinin tarihleri verilse ve güçlü halk desteği bulunsa da, domino etkisine sebep olabilecek irtibatlar, Kosova’da yeni bir erteleme sürecini beraberinde getirebilir.
|
|
Sayı 45
DOSYA; Irak'ın Sessiz Çığlığı: Irak'a farklı bakmakEski düzen-yeni düzen tartışmaları arasında siyasi polemiklere, stratejik analizlere ve uluslararası güçlerin global pazarlıklarına pek konu olmayan Irak’taki insani ... DÜNYA GÜNDEMİ; AFRİKA: Soykırım iddialarıSudan’da çıkarlarını bir türlü sağlayamayan küresel güçler, çözümü devlet başkanını soykırım gibi çok ciddi bir suçla yargıl... DÜNYA GÜNDEMİ; G-8 ülkeleri ve zirvenin geleceğiG-8 zirvesi, dünya sorunlarına çözüm bulma zirvesi mi, yoksa yalnızca bir fotoğraf zirvesi mi? ... İKTİBAS; Afrika'da tarım nasıl yok edilir?Afrika’da tarımın bugün içinde bulunduğu durum, büyük şirketlerin çıkarlarına hizmet eden, doktrinlere sıkı sıkıya bağlı ekonomi modellerinin koca bir kıtanın ... 45. Sayı SunuşDeğerli Okuyucularımız,Geçtiğimiz temmuz ayında, 1995 yılında Srebrenitsa’da katledilen Müslümanları anma merasimi için bölgedeydik. BM Barış ... ROPÖRTAJ; Irak'ın cesur kadınlarıİHH İnsani Yardım Vakfı olarak Irak Türkmen Kadınları Derneği Başkanı Yüsra Ömer’i, bir grup Iraklı hanımla beraber temmuz ayında Türkiye’de ağırladık. İstanb... İSLAM COĞRAFYASI: Sömürgeden bağımsızlığa CezayirCezayir halkı, tam 130 sene Fransa’ya her ne pahasına olursa olsun boyun eğmemekte direndi ve sonunda 1962 yılında bağımsızlığını elde etti. ...
|
