Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 38

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTADOĞU; Annapolis ve raporlar arasında İran PDF Yazdır E-posta
Yazar Hakkı Uygur   
DÜNYA GÜNDEMİ: ORTADOĞU; Annapolis ve raporlar arasında İranSonuç kötümserleri haklı çıkardı. Hamas hükümetinin, Hizbullah’ın ve İran’ın katılmadığı Konferans’tan hiçbir somut sonuç çıkmadığı gibi toplantının hemen ardından İsrail, işgal altındaki yerleşim birimlerini boşaltmayacağını açıkladı ve Filistin’e yaptığı saldırıları şiddetlendirdi.

İran’ın geçen ay yaşadığı dış politika gelişmelerini açıklamak için en iyi başlık yukarıdaki olsa gerek. ABD yönetiminin Ortadoğu’ya barış getirmek iddiasıyla düzenlediği ve 50’den fazla ülke yetkilisinin katıldığı Annapolis Barış Konferansı’nın sonuçsuz kalacağı, çoğu kimse için başından belliydi. Yine de ABD’nin toplantıya atfettiği önem, başta Dışişleri Bakanı Rice olmak üzere üst düzey Amerikalı yetkililerin İsrail’den "fedakarlık" yapmasını istemeleri, aynı şekilde Suriye’nin son anda dışişleri bakanı yardımcısı seviyesinde de olsa toplantıya katılacağını açıklaması barış anlaşması sağlanması hususunda küçük de olsa bir umut ışığı yakmıştı.

Ancak sonuç, kötümserleri haklı çıkardı. Hamas hükümetinin, Hizbullah’ın ve İran’ın katılmadığı konferans’tan hiçbir somut sonuç çıkmadığı gibi, toplantının hemen ardından İsrail, işgal altındaki yerleşim birimlerini boşaltmayacağını açıkladı ve Filistin’e yaptığı saldırıları şiddetlendirdi.

Image İran’ın toplantıya tepkisi başından beri olumsuzdu. Konferans’ın Filistin karşısında yeni bir komplo olduğunu savunan İran, tüm Arap ülkelerine Konferans’ı boykot çağrısında bulunmuş ve Filistinli grupları alternatif bir konferans için Tahran’a davet etmişti. İran yönetimi Arap ülkelerinin ve özellikle de Suriye’nin toplantıya katılmasına sert tepki göstermiş; İran gazeteleri birkaç gün boyunca Suriye’yi eleştiren yazılar yayımlamıştı.

İran hakkında yayımlanan iki rapor, geçtiğimiz ay boyunca çok konuşuldu. Bu raporların ilki, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) tarafından İran’ın nükleer faaliyetleriyle ilgili yayımlanan ve Ajans’ın gerçekleştirdiği kapsamlı araştırmalar sonucunda söz konusu faaliyetlerin askeri amaçlı olduğuna dair herhangi bir kanıta ulaşılamadığını belirten rapordu. Raporda ayrıca, İran’ın geniş kapsamlı işbirliği gösterdiği belirtilerek bazı anlaşmazlık konularının kesin olarak sonuca bağlandığı açıklanıyordu. Bununla birlikte rapor, İran’ın, BM Güvenlik Konseyi’nin aldığı kararlara karşın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine devam ettiğini de vurguluyordu. Rapor, İran tarafından haklılığının kesin kanıtı olarak gösterilirken; Rusya, Çin ve Bağlantısızlar Hareketi üyesi ülkeler de raporun İran açısından olumlu noktalarına dikkat çektiler. Raporun yayımlanmasının ardından Çin aynı hafta içinde düzenlenecek ve İran’a yeni yaptırımları inceleyecek 5+1 (Güvenlik Konseyi'nin daimi üyesi İngiltere, Çin, Fransa, Rusya ve ABD ile Almanya) ülkelerinin toplantısına "teknik" nedenlerden dolayı katılmazken; Rusya’nın rapora tepkisi, Buşehr Nükleer Santrali’nde kullanılacak nükleer yakıtı İran’a göndermeye hazırlandığını açıklamak oldu ve söz konusu yakıt üç hafta sonra İran’a gönderildi.

Image ABD, bu raporu önemsiz göstererek yaşadığı şoku atlatmaya çalışırken Bush yönetimine hiç beklemediği bir darbe de ülke içinden geldi. 16 istihbarat örgütünden oluşan Amerikan Ulusal İstihbarat Konseyi, yayımladığı raporla, İran’ın en azından 2003 yılından beri askeri amaçlı nükleer faaliyette bulunmadığını belirtti. Raporun etkisi Ajans’ın raporunun etkisinden çok daha büyük oldu. İran karşıtı sert görüşleriyle tanınan John Bolton gibi isimler, raporun güvenlik bürokrasisi tarafından hazırlandığını belirterek böylesi hassas bir dönemde raporun yayımlanmasının Bush yönetimine yönelik bir darbe girişimi anlamına geldiğini ileri sürdüler.

Her ne kadar Bush ve ekibi bu raporu da görmezden gelmeye ve İran konusunda Güvenlik Konseyi ülkelerini ikna etmeye çalışsa da, bundan sonra ABD’nin İran’a karşı yeni bir yaptırım kararı çıkartması oldukça zor görünüyor. Geriye, ABD’nin İran’a karşı tek başına harekete geçmesi kalıyor. Ancak gerek Bush yönetiminin son aylarını yaşaması gerekse de son istihbarat raporuyla Bush’un İran konusundaki inandırıcılığını yitirmesi, bu seçeneği de oldukça zayıflatıyor.
 
Hak, insana belli bir yaşa ulaştığında verilmez. Her insan, yaşına, cinsiyetine, ırkına, rengine bakılmaksızın temel insan haklarına sahiptir. Oysa bugün dünya üzerinde milyonlarca çocuk ne çocuk olduğunun ne de herhangi bir hakkı olduğunun bilincinde. Temel insan haklar...
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan raporda, 2008 yılında, Afganistan’da, ABD ve NATO’nun hava saldırıları sonucu gerçekleşen sivil kayıpların geçtiğimiz...
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispaniola adını verdikleri, bugün Haiti ve Dominik Cumhuriyeti’nin ortaklaşa paylaştığı ada, yerlilerle ilk karşıla...
1967 yılında işgal ettiği Kudüs’ün demografik ve fiziki yapısında aradan geçen 40 yıl içinde büyük değişiklik yapan ve kenti ebedi başkenti ilan eden İsrail, bu yöndeki çabalarında yeni bir aşamaya geçti. Bu aşama, yasal kurumları kapatmaya ...
Güneydoğu Asya’da Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında yer alan Mindanao, Sulu, Palavan, Basilan ve Tavi Tavi adaları, İslam’ın bölgede uzun yıllardır yaşandığı coğrafyalardır. Bölgenin Müslüman halkı için kullanılan Moro ismi, Katolik İs...
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer almaya başladı. Bu yıllardan sonra da dönem dönem -bazen yoğun bir şekilde- kıtadaki kuraklık, açlık, bula...
Almanya, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok sayıda işçi göçü almasına rağmen, vatandaşlık yasasında uzun süre bir değişiklik yapmadı. Hep, gelen işçilerin bir gün geri döneceklerini varsaydı. Geri dönüşün olmayacağını &ccedi...
Tarihi ya deliler yazıyor ya da dahiler. Ama maalesef Kafkasya’nın nasibine hep deliler düşüyor. Güney Osetya’ya saldırı ile patlak veren son savaş, uluslararası düzene yeni bir şekil verme potansiyeline sahip olsa da ardındakinin dahi olduğunu düşünmek deli...
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şerif’i devirmiş ve tüm dizginleri eline almıştı. ...
Çocuk hakları, dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu eğitim, sağlık, barınma haklarının ve fiziksel, duygusal ya da cinsel sömürüye karşı korunma gibi haklarının kanunlarla korunmasıdır. ...
Çocuk istismarı konusunda çok fazla tanım yapılabilse de en kapsamlı tanım, 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından konunun uzmanları tarafından yapılan tanımdır: ...
Çocuk istismarı; çocuğun sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen, kendisine bakmakla yükümlü kişi veya kişiler tarafından zarar verici, kaza dışı ve önlenebilir bir davranışa maruz kalmasıdır. ...
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dünya Savaşı boyunca faşist ideolojiye, daha sonra ise komünist ideoloji ve uygulamalarına karşı çıkarak Mladi M...
Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında Senegal, güneydoğu ve doğusunda Mali, kuzeydoğusunda Cezayir, kuzeyinde ise Batı Sahra yer alır. Yüzölç&...

Sayı 47

İSLAM COĞRAFYASI: İhtilaller ülkesi Moritanya

Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında ...

DÜNYA GÜNDEMİ: GÜNEY ASYA; Siyaset rayına oturdu, sorunlar büyüyor
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şe...

DÜNYA GÜNDEMİ: AVRUPA ; Almanya'da Vatandaşlığa Kabul Testi
Almanya, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok sayıda işçi göçü almasına rağmen, vatandaşlık yasasında uzun süre bir değişiklik yapmadı. H...

DOSYA: Çocuk korunmasının tarihsel gelişimi
Çocuk hakları, dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu eğitim, sağlık, barınma haklarının ve fiziksel, duygusal ya da cinsel sömürüye karşı ko...

DÜNYA GÜNDEMİ: Afrika'da kronik açlığın temel sebepleri
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer al...

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTA AMERİKA: Karayip Köle Ayaklanmalarından Haiti devrimine -Başarının Başağrısı-
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispan...

DÜNYA GÜNDEMİ: Kafkasya'daki savaşla kırılan fay hatları
Tarihi ya deliler yazıyor ya da dahiler. Ama maalesef Kafkasya’nın nasibine hep deliler düşüyor. Güney Osetya’ya saldırı ile patlak veren son savaş, ulu...