Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 36

DÜNYA GÜNDEMİ: İnguşetya'da "temizlik" operasyonları arttı PDF Yazdır E-posta
Yazar M. Ali Bolat   
DÜNYA GÜNDEMİ: İnguşetya'da "temizlik" operasyonları arttıRusya’ya bağlı Kuzey Kafkasya’nın küçük cumhuriyetlerinden biri olan İnguşetya Özerk Cumhuriyeti, son aylarda “temizlik operasyonları” adı altında toplu gözaltlarına şahit oluyor. Ülkede Cumhurbaşkanı Murat Zyazikov’un iktidara gelmesinden itibaren her geçen gün durum daha da kötüye gidiyor. Artan gerilim sonucu İnguşetya, Kuzey Kafkasya’nın en sıcak noktası haline gelmiş durumda.

İnguşetya’da son aylarda, soruşturma bahanesiyle dindar gençlerin gözaltına alınması olaylarında ciddi bir artış gözlemlenmekte. Gözaltına alınan gençlerden çoğuna işkence yapıldığı da bölgeden gelen haberler arasında. Öyle ki, gözaltına alınan gençlerden bir kısmının işkenceler esnasında öldüğü, bir kısmının ise işlemedikleri suçları üstlenmeye zorlanarak 20-25 yıl ağır hapse mahkum edildiği bildiriliyor.

Ülke genelindeki köylerden içki içmeyen, namaz kılan, camiye giden yaklaşık 150 gencin listelere kaydedildiği ve temizlik operasyonlarının bu listelere göre yürütüldüğü söyleniyor. Özellikle sabah namazlarında ülkedeki tüm camiler, Rus İstihbarat Servisi (FSB) tarafından gözetleniyor. Öte yandan İnguşetya’daki Rus asker sayısı da hızla yükselmekte. Halk, gözaltı olaylarından Cumhurbaşkanı Zyazikov’u sorumlu görüyor; cumhurbaşkanının istifasını istiyor ve bu doğrultuda mitingler düzenliyor. Zyazikov ise istifa taleplerine “Çok beklerler.” şeklinde bir açıklama yaparak yanıt veriyor. Dahası, Moskova’ya gönderdiği amcasının mücahitler tarafından kaçırıldığını iddia eden Zyazikov, bu iddiasıyla, oğullarını kaybeden ana ve babalara kendisinin de aynı durumda olduğunu göstermek istiyor. İnguşetya’da son aylarda yaşanan olaylardan birkaçını burada zikredersek durumun içeriği ve vehameti daha net anlaşılacaktır.

Örneğin, geçtiğimiz eylül ayının başında ülkenin eski başkenti Nazran’da -tam da Şamil Basayev’in şehit olduğu yerde- yol kenarında yürüyen 17 yaşında bir genç, Rus ve Osetlerden oluşan FSB gurubu tarafından durdurulmuş, arada hiçbir diyalog yaşanmadan ateş edilerek öldürülmüştür. Olayı gören ve engel olmak isteyen halka da ateş açılmıştır. Son nefesini veren gencin eline silah tutuşturulmuş; görüntüsü kameraya kaydedilmiş ve bu genç eline tutuşturulan silahtan ötürü terörist gibi lanse edilmiştir. Olay yerine gelen Rus ordusu özel birliklerinden OMON’a bağlı İnguş askerler, FSB grubunu merkeze götürmüşlerdir. Ancak, kısa bir süre sonra İnguş Askeri Gücü Başkanı ve Rus yanlısı Musa Medov, FSB görevlilerinin tamamen suçsuz olduğunu açıklayıp onları serbest bırakmıştır.

 FSB güçlerinin baskılarına dair diğer bir gelişme de Osetya sınırında bulunan Aliyurt köyünde yaşandı. Bu köyde FSB tarafından işkence edilen 50’den fazla insan hastaneye kaldırıldı. Yaşlılar, hamile bayanlar ve çocukların da içinde bulunduğu köylülerin, Beslan olayının intikamı için böyle bir uygulamaya tabi tutuldukları söyleniyor. Daha önce de Beslan’ın intikamı için özellikle Prigorodni bölgesinde benzer olaylar yaşanmıştı: Osetya’nın başkenti Vladikavkaz’a giden iki gencin kaybolması, ineğini arayan bir köylü kadının kaybolması, bir köyde FSB tarafından iki kişinin öldürülmesi ve 200’e yakın köylünün ciddi bir şekilde dövülmesi gibi olaylar Prigorodni’de yaşanan vakalardan bazılarını oluşturuyor. Rusya Devlet Başkanı Putin, “Prigorodni sorunu 2008 yılına kadar bitecek.” demişti ancak bölgede problem hala devam ediyor.

İnguşetya’da yaşanan bir diğer gelişme de 28 Ekim Cuma günü cuma namazının farzını kılıp camiden ayrılan vatandaşların gözaltına alınmış olması. Bu gözaltılardan sonra “Cuma namazından ancak Vahhabiler erken çıkar. Vahhabiler cumadan sonra öğleyi kılmaz, sadece cumanın farzını kılarlar. Cumadan erken çıkan bu kişilerin de Vahhabi olması mümkündür.” şeklinde bir açıklama yaparak gözaltılara gerekçe olarak Vahhabiliği ileri sürmüşlerdir. Bu zihniyet, Kadiri tarikatına mensup olmayanları Vahhabi olarak görmekte. İnguşetya genelinde yaşanan gözaltılarla ilgili çarpıcı bir açıklama ise gözaltına alınacak kişileri müftünün belirlediği şeklindedir. Namazdan erken çıktıkları için Vahhabi olmakla itham edilen inşaat işçisi üç kardeş de gözaltına alınmıştı. Bir müddet sonra kardeşlerden ikisinin cesetleri teslim edildi; diğer kardeş ise halen gözaltında. Bu gözaltı olayları Vahhabiliğe bağlansa da olayların arkasında yatan asıl sebep, halkın üzerinde baskı kurmak ve halkı kışkırtarak bölge üzerindeki gerginliği artırmaktır.

Gerginliğin artmasıyla bölgeye son zamanlarda gönderilen Rus askerine görev çıkacak ve Rusya tüm dünyaya güvenliği sağlamak için asker sevkıyatı yaptığı yalanını söyleyecektir. 2008’de koltuğa veda etmek zorunda olan Putin de, Çeçenistan benzeri bir krizle istediği kişiyi halef olarak göreve getirebilecektir.
 

Sayı 45

DÜNYA GÜNDEMİ; Çok katilli ve çok ölümlü beynelmilel bir oyun: Srebrenitsa
Srebrenitsa’da yaşanan soykırımı önemli kılan hususlar; zamanlama, teorik planlamanın kusursuz işleyişi, uygulamadaki sürat ve yapılanlara BM’nin bizzat eşlik etmesidir....

45. Sayı Sunuş
Değerli Okuyucularımız,
Geçtiğimiz temmuz ayında, 1995 yılında Srebrenitsa’da katledilen Müslümanları anma merasimi için bölgedeydik. BM Barış ...

DOSYA; Irak'ın Sessiz Çığlığı: Irak'a farklı bakmak

Eski düzen-yeni düzen tartışmaları arasında siyasi polemiklere, stratejik analizlere ve uluslararası güçlerin global pazarlıklarına pek konu olmayan Irak’taki insani ...

Kısa kısa
Avrupa, göç politikalarını sertleştiriyor
Her yıl ortalama iki milyondan fazla göçmenin giriş yaptığı Avrupa ülkeleri, göçmen sorunu ile ...

İKTİBAS; Afrika'da tarım nasıl yok edilir?

Afrika’da tarımın bugün içinde bulunduğu durum, büyük şirketlerin çıkarlarına hizmet eden, doktrinlere sıkı sıkıya bağlı ekonomi modellerinin koca bir kıtanın ...

DÜNYA GÜNDEMİ; Kosova anayasası ilan edildi: Peki ülkeyi kim yönetecek?
BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un teklifi, mevcut Avrupa Birliği Kosova misyonun (EULEX) BM bünyesinde ve kontrolünde çalışmalarına devam etmesi yönünde. Bu durumsa, K...

ROPÖRTAJ; Irak'ın cesur kadınları

İHH İnsani Yardım Vakfı olarak Irak Türkmen Kadınları Derneği Başkanı Yüsra Ömer’i, bir grup Iraklı hanımla beraber temmuz ayında Türkiye’de ağırladık. İstanb...