Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 35

DÜNYA GÜNDEMİ: Yeni kanun, Ahıska Türklerine hangi hakları tanıyor? PDF Yazdır E-posta
Yazar Dr. Rüstem Mürseloğlu   
Eli silah tutan 40 bin Ahıskalı Türk gencinin II. Dünya Savaşı için cephede olduğu bir dönemde, Ahıska’da kalanlar soğuk bir gecede (15 Kasım 1944), kadın, çocuk, yaşlı demeden hayvan taşınan vagonlara dolduruldu ve Orta Asya’da Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan gibi ülkelere sürgün edildi. Resmi rakamlara göre bu dönemde sürgün edilen 86 bin Ahıskalı, 17 bin can kaybıyla menzile ulaşabildi.

Tam 63 yıllık bekleyişin ardından Gürcistan Parlamentosu sürgün edilen Ahıskalıların geri dönüşü ile ilgili bir kanun çıkardı. 11 Temmuz 2007’de çıkarılan kanunu, Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili imzaladı.
Image Ahıska Türklerinin vatanlarına dönmek istediklerine dair talepler Avrupa Konseyi tarafından gündeme alınmış, Gürcistan eski Cumhurbaşkanı Şevarnadze tarafından Avrupa Konseyi’ne taahhüt edilmişti; ancak konuyla ilgili somut bir adım atılmamıştı. Umarız Gürcistan Parlamentosu’nun Temmuz ayında çıkardığı yeni kanun da sadece kağıt üzerinde kalmaz.

Son aylarda kamuoyunda da sık sık gündeme gelen bahis konusu kanun Ahıska Türklerine ne kazandırır? Basında yer alan “Kanun çıktı, artık Ahıska Türkleri vatana dönüyor.” mealindeki yazılar gerçeği yansıtmamaktadır. Bu kanun şu anda vatanlarına dönmek isteyen kişilere göç edecek statü ve vatandaşlık hakkı tanıyor; ancak kanunda göçün nereye yapılacağı belirtilmiyor. Göçün Ahıska’ya mı, yoksa Gürcistan’ın diğer bölgelerine mi gerçekleşeceği belirsiz. Fakat Gürcistan siyasilerinin açıklamaları dikkate alındığında Ahıska’ya göç olmayacağı kanaatine varılıyor.

Siyasilerin yorumundan ziyade elimizde var olan kanuna bakacak olursak, geri dönüşlerle ilgili müracaatların 01 Ocak 2008’de başlayıp 01 Ocak 2009’da sona ereceğini görürüz. Bu süreç içerisinde yurt dışında bulunan kişiler o ülkede bulunan Gürcistan temsilciliklerine talep edilen evrakları sunarak müracaatını gerçekleştirmiş olacak. Ardından müracaatlar değerlendirilecek ve göç etme hakkı kazanan şahıs altı ay içinde vatandaşı olduğu ülkenin vatandaşlığından ihraç edildiğine dair belgeyi Gürcistan hükümetine sunarak Gürcistan vatandaşı kimliğini alma hakkı kazanacak. Ya sonra?  Sonrası kanunda yok!

Diğer hususlardan biri ve en önemlisi, müracaatlardan sonra değerlendirme komisyonunun vereceği karardır. Kime “geriye dönüşçü” statüsü verilecek, kime verilmeyecek tartışmaları konunun başka bir boyutunu oluşturmaktadır.

II. Dünya Savaşı sırasında sürgüne gönderilen kişilerin geri dönmesiyle ilgili kanunda bu kişilerin kim olduğu açıkça belirtilmiyor. Gerçi kanunun ikinci maddesinde “Terminoloji ve Açıklamalar” bölümünün A fıkrasında, zorla sürülen kişi “31 Temmuz 1944 tarihi ve 6279 no’lu Sovyetler Birliği Devlet Savunma Komitesi tarafından alınan karara istinaden 20. yüzyılın 40’lı yıllarında Gürcistan Sovyet Cumhuriyeti’nden Sovyetler Birliği’nin başka cumhuriyetlerine zorla yerleştirilen kişi” olarak tanımlanmış. Söz konusu 6279 no’lu kararda sürgüne gönderilen kişilerin Gürcüler değil, Ahıska Türkleri olduğu aşikardır. Hatta 6279 no’lu karara göre hukukçularımız Ahıska Türklerine bir soykırım uygulandığını iddia etmektedir. Ancak, Gürcistan devleti sürgüne gönderilen kişilerin Ahıska Türkleri olduğunu kanunda belirtmemektedir. Tartışılan konulardan biri de budur.

Gürcistan’ın şu andaki siyasi ve sosyo-ekonomik durumunu gayet iyi anlamaktayız. Görünen şu ki zaten sorunlar yumağı olan bölgede bir de Ahıska Türkleri ile ilgili bir sıkıntının gündeme gelmesi pek de istenmemektedir. Ama yıllardır vatan hasretiyle yanıp tutuşan, sürgün hayatı yaşayan halkın manevi değerlerine saygı duymak en azından bir insanlık borcu olmalıdır.

Ahıska Türklerinin Gürcistan’a dönmeleri ve orada varlıklarını sürdürmeleri kimin zararına olabilir? Gürcü milletinin mi? Asla! Milli ve manevi değerleri olmadıktan sonra Ahıskalılar neyi kazanmış olabilirler ki?

Gürcistan Parlamentosu’nun çıkardığı söz konusu yasada, Ahıskalıların geri dönüşü ve vatandaşlık hakkı almaları ile ilgili pek çok eksiklik ve soru işareti olsa da bu çabaların, sorunların insan hakları ve hukukun üstünlüğü dikkate alınarak çözüme kavuşturulması yönünde bir adım olmasını ümit ediyoruz.
Ahıska Türklerinin vatanlarına dönmek istediklerine dair talepler Avrupa Konseyi tarafından gündeme alınmış, Gürcistan eski Cumhurbaşkanı Şevarnadze tarafından Avrupa Konseyine taahhüt edilmişti; ancak konuyla ilgili somut bir adım atılmamıştı. Umarız Gürcistan Parlamentosunun Temmuz ayında çıkardığı yeni kanun da sadece kağıt üzerinde kalmaz.
Ahıska Türklerinin vatanlarına dönmek istediklerine dair talepler Avrupa Konseyi 
tarafından gündeme alınmış, Gürcistan eski Cumhurbaşkanı Şevarnadze tarafından 
Avrupa Konseyine taahhüt edilmişti; ancak konuyla ilgili somut bir adım atılmamıştı. 
Umarız Gürcistan Parlamentosunun Temmuz ayında çıkardığı yeni kanun da sadece
 kağıt üzerinde kalmaz.
 

Sayı 44

44. Sayı Sunuş
Değerli okurlar,
İHH İnsani Yardım Vakfı’nın, faaliyetlerinin önemli bir kısmının hasredildiği mülteciler; yaşadığımız dünyanın karşı karşıya kaldığı en temel insani mese...

SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Dr. Lami Bertan Tokuzlu*
Türk sığınma mevzuatında devletin takdir yetkisi sorunu

Türkiye Cumhuriyeti Devleti, “insan haklarına saygılı devlet” ilkesi gereği sığınma hakkını Anayasa...

SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Av. Abdulhalim Yılmaz*
Türkiye’de mültecilerin hukuki sorunlarının çözülmesi ve STK’ların rolü

Günümüzde sığınma sebepleri daha çok siyasi nitelikteki “zulüm” kaynaklı olsa da; önümüz...

SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Michel Gaude*
Değerli Konuklar,
İHH İnsani Yardım Vakfı’nın düzenlediği, mültecilerin kötü yaşam koşulları üzerine görüşlerimi sunacağım konferansa katılmak benim için büyük bir onur...

MÜLTECİ HAYATLARDAN TANIKLIKLAR
Başımızın üzerine toprak döker, paramızı çıkarırız.
“1944 yılında daha sekiz yaşımda iken Rusya’nın gerçekleştirdiği büyük sürgünde ailemle beraber Özbekistan’...

SEMPOZYUM TEBLİĞLERİ: Av. Bülent Yıldırım*
Av. Bülent Yıldırım
Mültecilik konusunun, mültecilerin yaşadıkları sorunların ve bu sorunlar için üretilecek çözüm önerilerinin tartışılacağı sempozyumumuza hoş geldiniz. Tarih...

İslam Coğrafyası; Bir Muhacir Ülkesi: ÜRDÜN
Altı milyonluk nüfusun yarısından fazlasını Filistinlilerin oluşturduğu Ürdün, bir muhacir ülkesi olarak anılır.

Coğrafya
Ürdün,  kuzeyde Suriye, kuzeydoğuda Ira...