Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 34

DÜNYA GÜNDEMİ: ABD & Vietnam Savaşı'nın Laos'a hediyesi: UXO PDF Yazdır E-posta
Yazar Zeliha Sağlam   
laos.jpgGüneydoğu Asya’nın Laos Demokratik Halk Cumhuriyeti adıyla bilinen, tek partili sosyalist cumhuriyete sahip ülkesidir Laos. Yüzölçümü 236.800 km2 olan Laos’un nüfusu ise 4.409.000’dir; nüfusunun %60’ını Budistler ve %40’ını diğer dinlere mensup olanlar oluşturur. 1949’da Fransa’dan kazandığı bağımsızlığın ardından 1975’te cumhuriyetle yönetilmeye başladı.  Fransa’nın sömürüsünden sonra ayakta kalma mücadelesi verirken Amerika’nın bölgede komünizm karşıtı bir savaş başlatmasıyla bir türlü kendini toparlayamadı. Burma, Kamboçya, Çin, Tayland ve Vietnam’a komşuluğu ona pahalıya mal oldu.

Laos’un kaderi, adına savaş açılan Vietnam’dan daha da kara. Sivil savaş, askeri yönetim ve kaos gibi birçok badireler atlatan Laos, bölgede hüküm süren komünist ve antikomünist kutuplaşmasıyla Vietnam Savaşı’nın içine çekildi. Amerika-Vietnam Savaşı esnasında, Laos ikmal yolu olarak kullanıldı. Bu yüzden Laos üzerine ABD tarafından beş milyon bomba yağdırıldı. Laos, dünya savaş tarihinde en çok bombalanan ülke.


Savaşın bitmesinin ardından toparlanmaya çalışan Laos’ta, savaş zamanında atılan ve toprakları harap eden, kullanılacak ekim alanı bırakmayan, halkın canını alan bombaların %30’u hala patlamamış durumda. Halen patlamayan bombalar halkın yaşamını tehdit ediyor. Laos’un taşı toprağı değerli taşlar yerine bombalarla dolu artık. Ekin biçmeyi bekleyen eller, köylerinde bomba parçaları, metal hurdaları toplayıp satarak geçimini sağlamaya çalışıyor. Bazen bir çocuk bazen de para kazanmak için bambu kesmeye gelen bir çiftçi, patlamamış bombalar  (unexploded ordinances (UXOs)) yüzünden hayatını kaybediyor.

Hayatlarını sakat olarak geçirenlerin sayısı ise oldukça fazla. Savaşta hem Vietnam hem de Amerika tarafından bombalanan Laos’un kendi kaderine bırakılması ülke halkını karanlığa sürüklemiş. Laos’un içine kadar giren savaşın bir adı bile yok. Ülke içerisinde Amerika safında komünistlere karşı savaşan, savaş sırasında piyon olarak kullanılan ve sonrasında kendi kaderleriyle baş başa bırakılan Hmong kabilesi ise şimdi yalnızlık ve yoksullukla savaşıyor. Uluslararası Af Örgütü ve BM, ortak bir çalışmayla oradaki insanlarla ilgilenmeye başladı. Yapılan araştırma verilerine göre geçtiğimiz Ağustos ayında 30 Hmonglu açlıktan hayatını kaybetti ve kaybetmeye de devam ediyor. Kaçabilenler ise komşu ülke Tayland’da mülteci olarak yaşamlarını sürdürüyor. Şimdilerde Irak’ta yaşanan savaşın tiyatrosu 30 yıl önce Laos’ta trajik olarak sergilendi. Bombaların hedefindeki masum insanların çığlıklarına alışmış bizler aynı sahnede figüran olduğumuzun farkında değiliz.

Başka ülkelerin savaşı yüzünden kendi temel hakları olan yaşama haklarını ve özgürlüklerini kaybeden Laoslular kendi ülkelerinde tek gelir kaynakları olan tarımla korkmadan uğraşabilecekleri, çocuklarının özgürce koşabilecekleri bir toprağın özlemiyle yaşıyorlar. Topraklarının mayın ve bombalardan temizlenmesi için, kendilerinden başka hayatların kıymetini bilmeyen süper güçlerin ülkelerine neler yaptıklarını duyuracak örgütlere ihtiyaçları var. Laos’un anneleri şimdi kendilerine kulak verecek insan hakları örgütlerini ülkelerine davet ediyor…
laos1.jpg
 
Hak, insana belli bir yaşa ulaştığında verilmez. Her insan, yaşına, cinsiyetine, ırkına, rengine bakılmaksızın temel insan haklarına sahiptir. Oysa bugün dünya üzerinde milyonlarca çocuk ne çocuk olduğunun ne de herhangi bir hakkı olduğunun bilincinde. Temel insan haklar...
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan raporda, 2008 yılında, Afganistan’da, ABD ve NATO’nun hava saldırıları sonucu gerçekleşen sivil kayıpların geçtiğimiz...
Cenevizli gemici Kristof Kolomb, 3 Ağustos 1492’de Santa Maria, Pinta ve Nina gemilerine aldığı 39 tayfasıyla Atlantik’in karanlık sularına doğru açıldı. Hispaniola adını verdikleri, bugün Haiti ve Dominik Cumhuriyeti’nin ortaklaşa paylaştığı ada, yerlilerle ilk karşıla...
1967 yılında işgal ettiği Kudüs’ün demografik ve fiziki yapısında aradan geçen 40 yıl içinde büyük değişiklik yapan ve kenti ebedi başkenti ilan eden İsrail, bu yöndeki çabalarında yeni bir aşamaya geçti. Bu aşama, yasal kurumları kapatmaya ...
Güneydoğu Asya’da Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında yer alan Mindanao, Sulu, Palavan, Basilan ve Tavi Tavi adaları, İslam’ın bölgede uzun yıllardır yaşandığı coğrafyalardır. Bölgenin Müslüman halkı için kullanılan Moro ismi, Katolik İs...
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer almaya başladı. Bu yıllardan sonra da dönem dönem -bazen yoğun bir şekilde- kıtadaki kuraklık, açlık, bula...
Almanya, II. Dünya Savaşı’ndan sonra çok sayıda işçi göçü almasına rağmen, vatandaşlık yasasında uzun süre bir değişiklik yapmadı. Hep, gelen işçilerin bir gün geri döneceklerini varsaydı. Geri dönüşün olmayacağını &ccedi...
Tarihi ya deliler yazıyor ya da dahiler. Ama maalesef Kafkasya’nın nasibine hep deliler düşüyor. Güney Osetya’ya saldırı ile patlak veren son savaş, uluslararası düzene yeni bir şekil verme potansiyeline sahip olsa da ardındakinin dahi olduğunu düşünmek deli...
18 Ağustos 2008 günü Pervez Müşerref, televizyondan yayınlanan konuşmasında istifasını ilan etti. 1999’da kansız bir darbe ile dönemin başbakanı Nevaz Şerif’i devirmiş ve tüm dizginleri eline almıştı. ...
Çocuk hakları, dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu eğitim, sağlık, barınma haklarının ve fiziksel, duygusal ya da cinsel sömürüye karşı korunma gibi haklarının kanunlarla korunmasıdır. ...
Çocuk istismarı konusunda çok fazla tanım yapılabilse de en kapsamlı tanım, 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından konunun uzmanları tarafından yapılan tanımdır: ...
Çocuk istismarı; çocuğun sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen, kendisine bakmakla yükümlü kişi veya kişiler tarafından zarar verici, kaza dışı ve önlenebilir bir davranışa maruz kalmasıdır. ...
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dünya Savaşı boyunca faşist ideolojiye, daha sonra ise komünist ideoloji ve uygulamalarına karşı çıkarak Mladi M...
Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında Senegal, güneydoğu ve doğusunda Mali, kuzeydoğusunda Cezayir, kuzeyinde ise Batı Sahra yer alır. Yüzölç&...

Sayı 47

DÜNYA GÜNDEMİ: Afrika'da kronik açlığın temel sebepleri
Afrika, 1980’li yıllarda kıtada yaşanan büyük kuraklık ve buna bağlı sebeplerden kaynaklanan toplu ölümlerle dünya kamuoyunun gündeminde yer al...

Kısa kısa
Afganistan’da sivil ölümleri artıyor
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) tarafından eylül ayında yayımlanan ...

47. Sayı Sunuş
Hak, insana belli bir yaşa ulaştığında verilmez. Her insan, yaşına, cinsiyetine, ırkına, rengine bakılmaksızın temel insan haklarına sahiptir. Oysa bugün dünya üzer...

DÜNYA GÜNDEMİ: ORTADOĞU Kudüs'te kritik dönemeç
1967 yılında işgal ettiği Kudüs’ün demografik ve fiziki yapısında aradan geçen 40 yıl içinde büyük değişiklik yapan ve kenti ebedi başkenti...

ADANMIŞ HAYATLAR: Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç
1925 yılında Bosanska Kruba şehrinde doğan Aliya İzzetbegoviç Saraybosna’da büyüdü. 1943 yılında Alman Erkek Lisesi’ni bitiren Aliya II. Dün...

DOSYA: Çocuk istismarı ve ihmali: Türkiye ve dünyada durum
Çocuk istismarı; çocuğun sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen, kendisine bakmakla yükümlü kişi veya kişile...

İSLAM COĞRAFYASI: İhtilaller ülkesi Moritanya

Ülkemizde çok az bilinen Moritanya, resmi adıyla Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir Kuzeybatı Afrika ülkesidir. Batısında Atlas Okyanusu, güneybatısında ...