|
Gazze ekonomik ambargolarla sarsılıyor |
|
|
|
|
Yazar F. Zehra Bayrak
|
 ABD ve İsrail, Hamas hükümetinin yıpratılmasını ve el-Fetih’in yeniden iktidara gelmesini sağlamak için maddi olarak desteğini sürdürürken; Gazze Şeridi’nde yaşayan 1,5 milyon kişi, ekonomik ambargolarla boğuşmaya devam ediyor. Özgür iradelerini kullanarak Hamas’ı iktidara getiren Filistin halkı, yıllardır uygulanan ambargoların yanı sıra, bu seçimlerinden ötürü “cezalandırılarak” tam bir buçuk senedir çok daha büyük bir baskı ve yıldırma politikasına maruz kalmakta.
Son yıllarda, Gazze havaalanının kapalı olması, iktidar değişikliği ve İsrail boykotu sebebiyle ABD ve Avrupa ülkelerinden yapılan yatırımların tümüyle kesilmesi, işgücünün yarı yarıya azalması ve iki milyon Filistinlinin fakirlik sınırının altında yaşaması, Filistin’de yaşamı tamamen çıkmaza sokmuştu. Ayrıca utanç duvarı nedeniyle yok edilen tarımsal araziler, mülkler ve insan hayatına yönelik ihlaller, uzun yıllar telafi edilemeyecek bir kayba neden olmuştu. Neticede ise Filistin, ambargodan dolayı son beş yılda 20 milyar dolar civarında zarara uğramış durumdaydı.
Geçtiğimiz aylarda yaşanan iç çatışmalarla birlikte ise Filistinliler daha da köşeye sıkışmış durumda. Zira son çatışmaları fırsat bilen ve ABD’nin desteğiyle Gazze’de uyguladığı şiddeti artıran İsrail, hukuken Filistin yönetimine ödemesi gereken fonları iade etmediği gibi kuşatmasını sıkılaştırdı ve çeşitli ambargo yöntemleriyle Gazze’yi büyük bir insani ve ekonomik kriz içerisine soktu. Tarımsal ve endüstriyel üretimde büyük bir düşüşün yaşandığı, fabrikaların neredeyse tamamının kapandığı, Gazze’ye ihraç edilen malların İsrail tarafından alıkonulmasından dolayı üretimin ve ticaretin yok olduğu bölge tam bir çöküntü yaşamakta.
İsrail, sınır kapılarını da bu yıldırma politikası için bir araç olarak kullanmaktan geri durmadı. Kapanan sınır kapılarıyla birlikte Gazze’ye mal giriş çıkışlarının yasaklanması, Gazzelileri ciddi bir kıtlık tehlikesiyle baş başa bıraktı. Gazze ile Mısır arasında bulunan Refah sınır kapısının 9 Haziran’da kapatılmasıyla, 5000’den fazla kişi geçiş için haftalardır Mısır tarafında bekletiliyor. Sınır kapısının kapatılması ayrıca, Gazze’de bazı sağlık hizmetlerinin verilememesi ve birtakım ameliyatların yapılamaması dolayısıyla Kahire’ye tıbbi tedavi için giden birçok Filistinli hastanın da günlerce ülkelerine dönememesine ve paraları olmadığı için de sınır bölgesinde mağdur olmasına yol açtı. Gazze Şeridi’ni çevreleyen altı sınır geçiş noktasında şu an sadece insani yardımlar ve sağlık malzemeleri ile sebze ve meyvelerin girişi yapılabiliyor. Fakat İsrail tarafından başka her türlü ithalatın ve ihracatın önlenmesi, işsizlik oranının %60’ları aştığı Filistin’de binlerce masum çocuk ve sivili dolaylı bir ölüme itiyor.
 Bölgede yaşanan son şiddet olayları binlerce binanın da yok olmasına veya hasar görmesine yol açtı. Fakat sınırların kapanması, bölgeye inşaat malzemelerinin girişini de durdurduğu için, evlerinden veya işyerlerinden olan insanların mağduriyetlerinin giderilebilmesi için herhangi bir şey yapılamıyor.
Gazze Şeridi’ndeki nüfusun büyük bölümü halen büyük ölçüde, uluslararası yardım kuruluşlarının gönderdiği yardımlara bağlı. Sınırın kapalı olması nedeniyle mallarını ihraç edemeyen Gazze halkının alım gücü iyice azalmış durumda. Bu nedenle insanlar temel ihtiyaçları olan içme suyu, yakıt ve sabun gibi maddeleri alamıyor. Gazze Şeridi’nde nüfusun % 90’a yakını fakirlik sınırının altında ve günde ortalama iki dolarla yaşamaya çalışıyor.
Kapanan işyeri sayısının hızla artması ve işsizlere her geçen gün yenilerinin eklenmesi, Gazze ekonomisinin toptan çökmek üzere olduğunun sinyallerini veriyor. Bölgede hammaddelerin bulunmaması nedeniyle özel sektördeki işyerlerinin %80’i kapanmış durumda; kalan kuruluşlar ise %60 kapasiteyle çalışabiliyor. Bölgede sadece geçtiğimiz Haziran ayı içinde 1200 işyerinin kapısına kilit vuruldu; 65.800 işçi de işsiz kaldı. Çok az iş olanağının bulunduğu Gazze Şeridi’nde insanların bir kısmı eve ekmek götürebilmek için çok düşük ücretlerle çalışmak zorunda kalırken; büyük bir kısmı hiçbir gelirleri olmaksızın, yardımlara daha çok bağımlı hale gelmiş bir şekilde yaşamaya çalışıyor.
Ekonomik çöküşün en büyük nedenlerinden biri de, Hamas ve el-Fetih çatışmasının şiddetlendiği günlerde, 12 Haziran’da, ana ticari kapı olan Karni geçiş kapısının kapatılarak bölgeden ihracat yapılamamasıdır. Mal göndermek ve almak için tek seçeneği, İsrail’le sınırındaki geçiş noktaları olan Gazzelilerin bu durumuna karşılık olarak İsrail askeri yetkilileri, Hamas’la bir koordinasyon gerektirdiği bahanesiyle Karni geçiş kapısını ihracat için tekrar açmayacaklarını belirtiyorlar.
Gazze’ye yönelik iki milyar dolarlık ambargo bu şekilde sürerken; İsrail’in Filistinlilere ödemesi gereken 600 milyon doların sadece 117 milyon doları ödendi. Fakat İsrail’in elinde tuttuğu vergi ödemeleri Filistin devletine iade edilerek 18 aydır maaşlarını alamayan on binlerce Filistinli memura maaşları ödenirken, Hamaslı memurlar bu uygulamanın dışında tutuldu.
Geçişleri kapatarak uluslararası yasaları ihlal eden İsrail, Gazze ekonomisini baltalamakla kendisi için ciddi tehditler de yaratmış oldu. Zira Hamas zayıflatılmak istenirken 1,5 milyon kişinin cezalandırılması, uzun vadede ters tepecek ve ne el-Fetih’in ne de İsrail’in lehine işleyecektir.
|
|
Sayı 45
45. Sayı SunuşDeğerli Okuyucularımız,Geçtiğimiz temmuz ayında, 1995 yılında Srebrenitsa’da katledilen Müslümanları anma merasimi için bölgedeydik. BM Barış ... DÜNYA GÜNDEMİ; Kosova anayasası ilan edildi: Peki ülkeyi kim yönetecek?BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un teklifi, mevcut Avrupa Birliği Kosova misyonun (EULEX) BM bünyesinde ve kontrolünde çalışmalarına devam etmesi yönünde. Bu durumsa, K... ADANMIŞ HAYATLAR: İlim ve mücadele ile taçlanmış bir yaşam, işgalle sonlanan bir ses: Dr. Isam el-Raİslam dünyasının 20. yüzyılda yetiştirdiği entelektüellerden, Iraklı Alimler Birliği Başkanı Dr. Isam el-Ravi, 2006 yılında Bağdat Üniversitesi’ne gitmek üzere evinden a... İSLAM COĞRAFYASI: Sömürgeden bağımsızlığa CezayirCezayir halkı, tam 130 sene Fransa’ya her ne pahasına olursa olsun boyun eğmemekte direndi ve sonunda 1962 yılında bağımsızlığını elde etti. ... İKTİBAS; Afrika'da tarım nasıl yok edilir?Afrika’da tarımın bugün içinde bulunduğu durum, büyük şirketlerin çıkarlarına hizmet eden, doktrinlere sıkı sıkıya bağlı ekonomi modellerinin koca bir kıtanın ... DÜNYA GÜNDEMİ; G-8 ülkeleri ve zirvenin geleceğiG-8 zirvesi, dünya sorunlarına çözüm bulma zirvesi mi, yoksa yalnızca bir fotoğraf zirvesi mi? ... DOSYA; Irak'ın Sessiz Çığlığı: Irak'a farklı bakmakEski düzen-yeni düzen tartışmaları arasında siyasi polemiklere, stratejik analizlere ve uluslararası güçlerin global pazarlıklarına pek konu olmayan Irak’taki insani ...
|
