Index arrow Düşünce Gündem arrow Sayı 32

İran'da Afgan mülteciler PDF Yazdır E-posta
Yazar Hakkı Uygur   
İranda Afgan mültecilerYaklaşık iki ay kadar önce dünya basınında, İran yönetiminin ülkede yaşayan Afgan mültecileri zor kullanarak sınır dışı ettiğine dair haberler yayımlandı. Her yıl tekrarlanan benzer sınır dışı etme operasyonlarından farklı olarak İran devleti bu kez şiddet kullanmaktan çekinmemiş ve yaklaşık 50 bin kişinin sınır dışı edildiği uygulama sırasında birkaç Afgan sığınmacı, İran polisinden aldığı darbeler sonucu hayatını kaybetmişti. Afganistan’dan, uluslararası toplumdan ve içeriden gelen tepkiler sonucu İran devleti sınır dışı etme işlemini yavaşlattı ve uygulamanın yalnızca kaçak göçmenleri kapsadığı, İran’ı terk eden Afganlara yeniden vize alabilmeleri hususunda kolaylık gösterileceği ve Afganistan’da kendilerine bazı olanaklar sağlanacağı gibi ortamı yatıştırmaya yönelik açıklamalar yaptı.

İran, aynı şekilde her ülkenin kendi sınırları içinde bulunan kaçak göçmenleri sınır dışı etme hakkına sahip olduğunu savunmuş ve son bir yıldır sürekli olarak Afganistan devletine ve BM’ye sınır dışı uygulamasına başlayacağı hususunda bilgi verdiğini belirtmiştir. Gerçekten de İran özellikle son iki yıldır Afgan sığınmacıları ve kaçak işçileri ülkelerine geri göndereceği hususunda bazı ipuçları vermişti. Bu bağlamda ülkede öncelikle sayım yapılmış ve İran’da yaşayan iki milyona yakın Afgan’ın yarısından fazlasının sığınmacı statüsünde olmadığı belirlenmişti. İran devleti aynı şekilde kaçak Afgan işçilerin özellikle inşaat sektöründe çalıştırılmasını önlemek amacıyla Afgan işçi çalıştıran şirketlere büyük cezalar kesmiş ve bu şirketlerin yaptığı inşaatlara ruhsat verilmeyeceğini ve gümrükteki mallarının dondurulacağını duyurmuştu.

İran’da Afgan sığınmacıların varlığı, Afganistan’ın Sovyetler Birliği tarafından işgal edildiği 1979 yılına kadar uzanıyor. Sovyetlerin Afganistan’dan çekilmesinin hemen ardından “mücahit gruplar” arasında yaşanan iç savaş, sığınmacıların ülkesine dönmesini engellemiş; sonrasında Taliban yönetiminden kaçan çok sayıda Tacik ve Hezare kökenli Afgan da İran’a sığınmak zorunda kalmıştı.
İran’da gerek mülteci konumunda bulunan gerekse bu ülkeye kaçak yollardan girmiş olan ve hiçbir yasal prosedüre tabi olmayan Afganlar tarım ve inşaat alanları başta olmak üzere en ağır işlerde en düşük maaşlarla çalışıyor ve hiçbir sosyal güvenceye sahip değiller. Esasında İran’da Afgan olmak oldukça zor. Ekonomik açıdan pek de iyi durumda olmayan İran halkı, sürekli olarak İran’ın yetersiz iç kaynaklarının diğer İslam ülkelerine aktarıldığını iddia ediyor; ülkedeki Afgan işçilerin varlığının da İranlı gençlerin iş olanaklarını daralttığını düşünüyor. Ayrıca Afgan nüfusun ülkenin doğusunda yoğunlaşmış olması ve bazı Afganların buralarda uyuşturucu ticaretine karışması, olumsuz Afgan imajını güçlendirdi. İran’ın magazin gazeteleri sayılabilecek ve özellikle bazı suçlara geniş yer ayıran bulvar gazetelerinde ve dergilerinde sıklıkla Afganlara değiniliyor ve onlara karşı olumsuz genellemeler yapılıyor. Bununla birlikte İran’ın içinde de bu Afgan imajına karşı çıkan birçok kimse bulunuyor. Nitekim son sınır dışı operasyonunda yaklaşık iki yüz aydın bir bildiri yayımlayarak yapılanları kınadı ve bu gurur kırıcı davranışların derhal durdurulmasını istedi. Aynı şekilde İranlı ünlü yönetmen Mecid Mecidi, Baran adlı filminde Afganların İran’da içinde bulundukları zor koşulları gözler önüne serdi. Bütün bunlara rağmen İran’da “Afgani” hitabının bizatihi kendisi bile yetirince hakaretamizdir.
 

Sayı 45

DÜNYA GÜNDEMİ; Çok katilli ve çok ölümlü beynelmilel bir oyun: Srebrenitsa
Srebrenitsa’da yaşanan soykırımı önemli kılan hususlar; zamanlama, teorik planlamanın kusursuz işleyişi, uygulamadaki sürat ve yapılanlara BM’nin bizzat eşlik etmesidir....

Kısa kısa
Avrupa, göç politikalarını sertleştiriyor
Her yıl ortalama iki milyondan fazla göçmenin giriş yaptığı Avrupa ülkeleri, göçmen sorunu ile ...

DOSYA; Irak'ın Sessiz Çığlığı: İnsani Bilanço
...

DOSYA; Irak'ın Sessiz Çığlığı: Irak'a farklı bakmak

Eski düzen-yeni düzen tartışmaları arasında siyasi polemiklere, stratejik analizlere ve uluslararası güçlerin global pazarlıklarına pek konu olmayan Irak’taki insani ...

İKTİBAS; Afrika'da tarım nasıl yok edilir?

Afrika’da tarımın bugün içinde bulunduğu durum, büyük şirketlerin çıkarlarına hizmet eden, doktrinlere sıkı sıkıya bağlı ekonomi modellerinin koca bir kıtanın ...

İSLAM COĞRAFYASI: Sömürgeden bağımsızlığa Cezayir

Cezayir halkı, tam 130 sene Fransa’ya her ne pahasına olursa olsun boyun eğmemekte direndi ve sonunda 1962 yılında bağımsızlığını elde etti. ...

DOSYA; Irak'ın Sessiz Çığlığı: Sonuç ve öneriler
2003 yılından bu yana Irak’ın içinde bulunduğu koşullar, olumsuz ambargo mirası üzerine bindiğinden çok büyük bir yıkıma neden olmuştur. İşgal sonrası uygulanan yanl...